KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Afet ve Risk Dergisi / 2025 / Cilt: 8 Sayı: 3

Evaluation of Disaster and Emergency Assembly Areas in Fatih District (Istanbul) in Terms of Security and Functionality

Harun Reşit Bağcı(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, COĞRAFYA BÖLÜMÜ, TÜRKİYE COĞRAFYASI ANABİLİM DALI)0000-0003-1833-6293
Nur Seda Çağırır(Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü)0000-0001-6382-6246
Sayfa
809–828
Yayın Tarihi
2025-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Addressing the identified issues is of critical importance for preventing potential complications during disaster situations.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Disasters occurring in populous and socioeconomically significant cities such as Istanbul can have national and global impacts.
📊
Temel Bulgular & Veri:In Fatih District, 185 assembly areas were identified, unevenly distributed across neighborhoods.
💡
Sonuç & Katkı:Addressing the identified issues is of critical importance for preventing potential complications during disaster situations.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Disaster · Disaster and Emergency Assembly Area · Disaster Management

Özet

Disasters occurring in populous and socioeconomically significant cities such as Istanbul can have national and global impacts. Therefore, disaster management in these areas must be well-designed and effectively implemented. Proper positioning and preparedness of disaster and emergency assembly areas an essential component of disaster management are crucial for ensuring the safety and meeting the needs of people during potential disasters. This study aims to evaluate the assembly areas in Istanbul’s Fatih District in terms of secondary hazards (energy infrastructure, soil liquefaction, and damaged structures) that may arise during disaster scenarios. Hazardous structures and elements, as well as areas at risk of soil liquefaction within the study area, were identified using Remote Sensing (RS), secondary data sources, and field studies. Subsequently, using GIS, the assembly areas were classified into four groups based on their proximity to these hazards. In Fatih District, 185 assembly areas were identified, unevenly distributed across neighborhoods. Among them, 49 are located within the impact zone of structures that may pose risks during earthquakes, 20 are situated near hazardous elements, and 32 are located in areas prone to soil liquefaction. Additionally, 12 neighborhoods lack any designated assembly areas, while some existing areas are situated near or within Istanbul’s iconic tourist sites. The findings are expected to contribute to the disaster management mechanisms of Fatih District and raise disaster awareness. Addressing the identified issues is of critical importance for preventing potential complications during disaster situations.

Abstract

Disasters occurring in populous and socioeconomically significant cities such as Istanbul can have national and global impacts. Therefore, disaster management in these areas must be well-designed and effectively implemented. Proper positioning and preparedness of disaster and emergency assembly areas an essential component of disaster management are crucial for ensuring the safety and meeting the needs of people during potential disasters. This study aims to evaluate the assembly areas in Istanbul’s Fatih District in terms of secondary hazards (energy infrastructure, soil liquefaction, and damaged structures) that may arise during disaster scenarios. Hazardous structures and elements, as well as areas at risk of soil liquefaction within the study area, were identified using Remote Sensing (RS), secondary data sources, and field studies. Subsequently, using GIS, the assembly areas were classified into four groups based on their proximity to these hazards. In Fatih District, 185 assembly areas were identified, unevenly distributed across neighborhoods. Among them, 49 are located within the impact zone of structures that may pose risks during earthquakes, 20 are situated near hazardous elements, and 32 are located in areas prone to soil liquefaction. Additionally, 12 neighborhoods lack any designated assembly areas, while some existing areas are situated near or within Istanbul’s iconic tourist sites. The findings are expected to contribute to the disaster management mechanisms of Fatih District and raise disaster awareness. Addressing the identified issues is of critical importance for preventing potential complications during disaster situations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bağcı, H. R., Çağırır, N. S. (2025). Evaluation of Disaster and Emergency Assembly Areas in Fatih District (Istanbul) in Terms of Security and Functionality. Afet ve Risk Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 3, 809–828. https://doi.org/10.35341/afet.1676586

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (64)

  1. AbdelAziz, N. M., Eldrandaly, K. A., Fawzy, A. M., Fouad, G. A., and Al-Saeed, S. (2025). A combined GIS-MCDM approach to site selection of temporary shelter: a case study in Dahab, Egypt. Neutrosophic Sets and Systems, 85, 104-147. https://doi.org/10.5281/zenodo.15265560
  2. Aksoy, Y., and Akpınar, A. (2011). Yeşil alan kullanımı ve yeşil alan gereksinimi üzerine bir araştırma İstanbul ili Fatih ilçesi örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(20), 81-96. https://doi.org/10.18521/ktd.49066
  3. Aman, D. D., and Aytac, G. (2022). Multi-criteria decision making for city-scale infrastructure of post-earthquake assembly areas: case study of Istanbul. International Journal of Disaster Risk Reduction, 67, 102668. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102668
  4. Arca, D. and Keskin Çıtıroğlu, H. (2023). GIS-Based evaluation of disaster and emergency assembly areas with AHP in local scale. In: Kaygusuz, K. (ed.), Interdisciplinary studies on contemporary research practices in engineering in the 21st century-III, Özgür Yayınevi (Trabzon). (pp.131-148) https://doi.org/10.58830/ozgur.pub130.c603
  5. Atmaca, E., Aktaş, E., and Öztürk, H. N. (2023). Evaluated post-disaster and emergency assembly areas using multi-criteria decision-making techniques: a case study of Türkiye. Sustainability, 15(10), 8350. https://doi.org/10.3390/su15108350
  6. Avşar, Y., and Gönüllü, M. T. (2000). A map preparation for outdoor noises of educational buildings in Fatih district of Istanbul. In International Symposium on Noise Control and Acoustics for Educational Buildings, Yıldız Technical University, Istanbul/Türkiye (pp. 69-76).
  7. Bağcı, H. R., Çağırır, N. S., and Demir, S. (2024). Arnavutköy’de (İstanbul) afet ve acil durum toplanma alanlarının afet süreçlerinde kullanılmaya uygunluk açısından değerlendirilmesi. Journal of Geography (49), 113-133. https://doi.org/10.26650/JGEOG2024-1508051
  8. Bağcı, H. R., and Demir, S. (2025). Afet yönetim süreçlerinde toplanma ve geçici barınma alanlarının değerlendirilmesi: Atakum (Samsun) örneği. Türk Coğrafya Dergisi, (87), 53-65. https://doi.org/10.17211/tcd.1568610
  9. Boonmee, C., and Thoenburin, P. (2024). Temporary safety zone site selection during haze pollution: an integrated approach with FAHP and FTOPSIS. Expert systems with applications, 245, 123002. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.123002
  10. Budina, M. N., Chen, L., and Nowzohour, L. (2023). Why some don’t belong—the distributional effects of natural disasters. International Monetary Fund.
  11. Bulut, K. C., and Taşkın, A. (2024). İkincil afetlerden deprem sonrası yangına yönelik simülasyon metodolojileri: kavramsal bir bakış açısı. Researcher, 4(01), 79-93. https://doi.org/10.55185/researcher.1445609
  12. Ciritci, İ. (2022). Dolgu zemin etkinlik alanlarının tasarımı üzerine eleştirel bir değerlendirme: New York-HDPK Little Island ve İstanbul-Yenikapı. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(2), 158-178. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1160842
  13. Ekin, E. and Sarıkaya, Z. (2021). AHP tabanlı TOPSIS yöntemi ile afet sonrası acil toplanma alanlarının belirlenmesine yönelik bir uygulama. Social Sciences Research Journal, 10 (3), 696-713.
  14. Erdin, H. E., Çelik, H. Z., Aydın, M. B. S., and Partigöç, N. S. (2023). Afet ve acil durumlarda sosyal altyapı alanlarının toplanma alanı olarak belirlenme kriterleri ve yöntemi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 5(1), 1-21. https://doi.org/10.46464/tdad.1251998
  15. Erkal, T., and Değerliyurt, M. (2009). Türkiye’de afet yönetimi. Doğu Coğrafya Dergisi, 14(22), 147-164.
  16. Gaferoğlu, İ., Kaya, S., Kalemler, Y. B., Güven, E., and Eren, T. (2024). Afet sonrası oluşan ikincil afet kriterlerinin değerlendirilmesi: Ordu ili için bir uygulama. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10(2), 424-436. https://doi.org/10.21324/dacd.1435071
  17. Gedik, İ., Timur, E., Umut, M., Bilgin, A. Z., Bilgin, Z. R., Pehlivan, Ş., et al. (2014). 1:100.000 ölçekli Türkiye jeoloji haritaları (İstanbul F21- Bursa-G21 Paftaları) raporu.
  18. Gerdan, S., and Şen, A. (2020). Kocaeli/Başiskele ilçesi afet ve acil durum toplanma alanlarının yeterliklerinin değerlendirilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(2), 489-500. https://doi.org/10.21923/jesd.683679
  19. Gökgöz, B. İ., İlerisoy, Z. Y., and Soyluk, A. (2020). Acil durum toplanma alanlarının AHP yöntemi ile değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (19), 935-945. https://doi.org/10.31590/ejosat.739544
  20. Ishihara, K., and Koga, Y. (1981). Case studies of liquefaction in the 1964 Niigata earthquake. Soils and foundations, 21(3), 35-52. https://doi.org/10.3208/sandf1972.21.3_35
  21. Işık, Ö., Aydınlıoğlu, H. M., Koç, S., Gündoğdu, O., Korkmaz, G., and Ay, A. (2012). Afet yönetimi ve afet odaklı sağlık hizmetleri. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(2), 82-123. https://doi.org/10.5222/otd.supp2.2012.082
  22. İlerisoy, Z. Y., Gökşen, F., Soyluk, A., and Takva, Y. (2022). Deprem kaynaklı ikincil afetler ve Türkiye örneklemi. Online Journal of Art and Design, 10(2).
  23. İnce, G. Ç. (2009). Yerel zemin koşullarının büyütme özelliklerinin hasarlar üzerindeki etkisi: İstanbul (Tarihi Yarımada) örneği. Uluslararası Sakarya Deprem Sempozyumu,1-3 Ekim 2009, Sakarya.
  24. Junyar, R. R., Somantri, L., and Setiawan, I. (2020). Penggunaan metode multiple ring buffer untuk pemodelan spasial area terdampak ledakan jaringan pipa minyak dan gas di Kecamatan Kedokanbunder Kabupaten Indramayu. Jurnal Geografi, Edukasi Dan Lingkungan (JGEL), 4(2), 68-75. https://doi.org/10.29405/jgel.v4i2.5119
  25. Kalkan, M. (2022). Uşak kentinde belirlenen afet ve acil durum toplanma alanlarının yeterliklerinin değerlendirilmesi. Resilience Journal, 6(2), 269-285. https://doi.org/10.32569/resilience.1195076
  26. Kara, F., Demirci, A., Kocaman, S., and Keçeli, A. (2008). Eminönü ve Fatih ilçelerinin rekreasyon alanlarının şehir coğrafyası açısından değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(25), 157-169.
  27. Kara, F., and Egresı, I. O. (2013). Accessibility of health care institutions: a case study by using GIS. Int J, 3(4), 2305-2493.
  28. Kart, B., Yağcı, C., Gözgörer, B., Avcı, E., and İşcan, F. (2023). Afet yönetimi için mobil uygulama tasarımı ve CBS ile acil durum toplanma alanlarının uygunluğunun irdelenmesi: Konya ili örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 9(1), 1-15. https://doi.org/10.21324/dacd.950721
  29. Kesik, O. A., Aydınoğlu, A. Ç., and Taştan, B. (2015). Ağ analizi tekniklerini kullanarak afetlerle başaçıkabilmede erişilebilirlik: İstanbul Fatih ilçesi örneği. Doğu Coğrafya Dergisi, 21(36), 79-94. https://doi.org/10.17295/dcd.67726
  30. Kuru, A., Özkök, M. K., Altun, A. Ö., and Begen, B. (2024). Afet iskân alanlarının mekânsal uygunluklarının ve kapasitelerinin değerlendirilmesi-Kırklareli örneği. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 6(1), 251-270. https://doi.org/10.46464/tdad.1457433
  31. Li, Z., Khudhair, A., and Li, H. (2024). Holistic decision-making for optimal siting of urban earthquake emergency shelters: An integrated ontology and fuzzy-AHP approach. International Journal of Fuzzy Systems, 1-28. https://doi.org/10.1007/s40815-024-01889-8
  32. Lindell, M. K. (2013). Disaster studies. Current Sociology, 61(5-6), 797-825. https://doi.org/10.1177/0011392113484456
  33. Luo, T., Li, B., Zhou, J., and Meng, Q. (2022). Comprehensive evaluation of emergency shelters in Wuhan city based on GIS. In 2022 29th International Conference on Geoinformatics (pp. 1-6). IEEE. https://doi.org/10.1109/Geoinformatics57846.2022.9963810
  34. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), (2024). Fatih/Kumkapı Feneri meteorology station (17454) Unpublished observation data.
  35. Omidvar, B., Baradaran‐Shoraka, M., and Nojavan, M. (2013). Temporary site selection and decision‐making methods: a case study of Tehran, Iran. Disasters, 37(3), 536-553. https://doi.org/10.1111/disa.12007
  36. Önsüz, M., and Atalay, B. (2015). Afet lojistiği. Osmangazi Tıp Dergisi, 37(3), 1-6.
  37. Özkan, Ö., Alp, J. and Tanrıverdi, Ç. (2015). Dolgu alanları: kıyı sınırını yeniden oluşturmak! 9. Uluslararası Sinan Sempozyumu, 21-22 Nisan 2015 Edirne / Türkiye.
  38. Partigöç, N. S. (2023). Afet sonrası toplanma alanlarına yönelik kapasite yeterliliğinin değerlendirilmesi: Merkezefendi ilçesi (Denizli) örneği. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 128-147. https://doi.org/10.35341/afet.1171055
  39. Shaluf, I. M. (2007). Disaster types. Disaster Prevention and Management: An International Journal, 16(5), 704-717. https://doi.org/10.1108/09653560710837019
  40. Spyridaki, P., Papadopoulou, I. D., Grigoriadis, V. N., Tziavos, I. N., and Savvaidis, P. (2009). Methodology for identification of emergency assembly areas and road network in cities using geographic information systems tools. International Multidisciplinary Scientific GeoConference: SGEM, 2, 135.
  41. Sulphey, M. M. (2016). Disaster management. PHI Learning Pvt. Ltd.
  42. Şahin, Ş., and Üçgül, İ. (2019). Türkiye’de afet yönetimi ve iş sağlığı güvenliği. Afet ve Risk Dergisi, 2(1), 43-63. https://doi.org/10.35341/afet.498594
  43. Şekkeli, Z. H. (2020). Afet ve acil durum lojistiği kapsamında acil durum toplanma merkezi seçiminde AHP yöntemi: Kahramanmaraş on iki şubat belediyesinde bir uygulama. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 903-930. https://doi.org/10.15869/itobiad.689756
  44. Şenol Balaban, M. (2011). İstanbul Fatih ilçesi mevcut açık alan stokunun acil tahliye ve geçici barınma alanları olarak kullanılması durumunda erişilebilirlik ve yeterlilik analizi üzerine bir çalışma. Dosya Afet ve Mimarlık, 44–53. https://hdl.handle.net/11511/74149
  45. Şirin, M., and Ocak, F. (2020). Gümüşhane Şehri'nde afet ve acil durum toplanma alanlarının coğrafi bilgi sistemleri ortamında değerlendirilmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 25(44), 85-106. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.790893
  46. Tsai, C. H., Chen, C. W., Chiang, W. L., and Lin, M. L. (2008). Application of geographic information system to the allocation of disaster shelters via fuzzy models. Engineering Computations, 25(1), 86-100. https://doi.org/10.1108/02644400810841431
  47. URL 1, https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani Last Access Date: 01.03.2025.
  48. URL 2, https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/39521/xfiles/toplanma_alanlari.pdf Last Access Date: 01.03.2025.
  49. URL 3, https://www.afad.gov.tr/turkiye-deprem-tehlike-haritasi Last Access Date: 05.12.2024.
  50. URL 4, https://www.turkiye.gov.tr/afet-ve-acil-durum-yonetimi-acil-toplanma-alani-sorgulama Last Access Date: 10.04.2025.
  51. URL 5, https://www.hurriyet.com.tr/gundem/musta-akaryakit-istasyonu-patladi-20210607 Last Access Date: 07.04.2025.
  52. URL 6, http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/2/tr/ Last Access Date:10.04.2025.
  53. URL 7, http://www.fatih.gov.tr/ Last Access Date: 01.03.2025.
  54. URL 8, https://www.fatih.bel.tr/tr Last Access Date: 01.03.2025.
  55. URL 9, https://www.unesco.org/en Last Access Date: 18.03.2025.
  56. URL 10, https://www.medak.org.tr/faydali-bilgiler/deprem-sozlugu/ Last Access Date: 24.03.2025.
  57. URL 11, https://www.afad.gov.tr/il-afet-risk-azaltma-pl#:~:text=2022%20y%C4%B1l%C4%B1%20ile%20birlikte%20ulusal,hedef%20ve%2012.925%20eylem%20belirlenmi%C5%9Ftir. Last Access Date: 29.09.2025.
  58. URL 12, https://public.emdat.be/ Last Access Date: 30.09.2025.
  59. Üstün, A. B., Özerk, O. C., Özata A., Karademir R., Esirtgen T., Kazancı N. and Gürbüz, A. (2022). 1/250.000 ölçekli Türkiye sıvılaşmaya yatkınlık haritaları, Edirne (NK 35-7b), Kırklareli (NK 35-8b), İstanbul (NK 35-9), Çanakkale (NK 35-10b), Bandırma (NK 35-11b), Bursa (NK 35-12) paftaları. Seri No:2, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Ankara-Türkiye.
  60. Ye, M., Wang, J., Huang, J., Xu, S., and Chen, Z. (2012). Methodology and its application for community-scale evacuation planning against earthquake disaster. Natural Hazards, 61, 881-892. https://doi.org/10.1007/s11069-011-9803-y
  61. Yumrutaş, H. İ., and İyinam, Ş. (2017). Altyapı kazılarının planlanmasında CBS tabanlı bir karar destek sistemi önerisi: Fatih ilçesi örneği. Sakarya University Journal of Science, 22(2), 401-416. https://doi.org/10.16984/saufenbilder.292668
  62. Yücel, G., and Ciritci, İ. (2020). Merdivenli sokaklar için çoklu afet risk değerlendirme ve erişilebilirlik: İstanbul örneği. Megaron. https://doi.org/10.14744/MEGARON.2020.37108
  63. Zhang, X., He, W., and Al-Ameri, A. (2024). A study on the site selection of central refuges considering social vulnerability to natural hazards. Preprints. https://doi.org/10.20944/preprints202407.1269.v1
  64. Sulphey, M. M. (2016). Disaster management. PHI Learning Pvt. Ltd.