Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu olanaklar tasavvur etme, ilişkilendirme, açıklama ve tartışmaya açma unsurları üzerinden derinlemesine-incelikli olarak etik boyutu serimlenmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Heyecan verici ve ileri düzey teknolojik bir olanak olan yapay zekadan faydalanmanın gündeme geldiği pek cazip alanlardan biri de tıptır. Hem hizmet alanı geniş hem de hizmet kapasitesi yüksek olan tıp, hataya tahammülü olmayan yaşamsal, kritik ve incelikli uygulamalar içermektedir. Yapay zekanın tıbba adapte edilmesinde öne sürülen argümanlar; hataların minimize edilmesi hatta ortadan kaldırılması, takip düzenekleriyle olası hastalıkların önlenmesi, gelişen hastalıkların erken dönemde tanılanması ve tedavi edilmesi, çevrenin izlenmesiyle-denetlenmesiyle endemilerin-epidemilerin-pandemilerin engellenmesi, insan yaşamının sağlıklı sürmesi için gerekli koşulların hesaplanıp sağlanması çok cezbedicidir. Bu bağlamda yapay zeka ürünlerinin tıbba uygulanabilirliği konusunda tıbbi araştırmalar yürütülmekte, araştırmalarda onların başarı oranlarının insan sağlık profesyonellerinden daha yüksek çıkması da tıbbın her geçen gün daha fazla yapay zeka disiplininden yararlanmaya yönelmesine yol açmaktadır. Ancak bir yandan yapay zeka ürünlerinin var olan ve ulaşılması hedeflenen nitelikleri, diğer yandan tıbbın sofistike-komplike uygulamalarının insan varlığının doğum-hastalık-ölüm gibi kritik süreçlerinde yer alması, tıbbi yapay zekanın etiğini üzerinde düşünülmeye-sorgulanmaya-tartışılmaya değer hale getirmektedir. Makale çerçevesinde yapay zeka ile tıp arasında bir köprü kurulması, onun üzerinden tıbbi yapay zekanın etik boyutunu ve etik sorunlara yol açma potansiyelini belirlemenin gerekliliği irdelenmektedir. Bu metin, daha önce jüri üyeleri önünde sunulan ve kabul edilen seminerin etik boyutu ile ilgili bölümüne dayanmaktadır. Prospektif bir nitelik arz eden konteksti ve aktüalitesini koruması nedeniyle metnin orijinalitesine sadık kalınmaktadır. Metin, kavramsal araştırma kategorisinde yer almakta; yapay zekanın aktüel ve olası olanakları esas alınarak teori sentezi temelli bir model inşası kurgulanmaktadır. Bu olanaklar tasavvur etme, ilişkilendirme, açıklama ve tartışmaya açma unsurları üzerinden derinlemesine-incelikli olarak etik boyutu serimlenmektedir.
Abstract
One of the highly attractive fields in which the use of artificial intelligence—an exciting and advanced technological possibility—has come to the agenda is medicine. Medicine, which has both a broad service area and a high service capacity, includes vital, critical, and delicate practices that do not tolerate error. The arguments advanced for the adaptation of artificial intelligence to medicine—the minimization or elimination of errors, the prevention of potential diseases through monitoring mechanisms, the early diagnosis and treatment of emerging diseases, the prevention of endemics, epidemics, and pandemics through environmental monitoring and control, and the calculation and provision of the conditions necessary for the healthy continuation of human life— are highly appealing. In this context, medical research is being conducted on the applicability of artificial intelligence products to medicine, and the fact that their success rates in research appear to be higher than those of human health professionals leads medicine to increasingly benefit from the discipline of artificial intelligence. However, on the one hand, the existing and targeted qualities of artificial intelligence products, and on the other hand, the fact that the sophisticated and complex practices of medicine take place within critical processes of human existence such as birth, illness, and death, render the ethics of medical artificial intelligence worthy of consideration, questioning, and discussion. Within the framework of the article, the necessity of establishing a bridge between artificial intelligence and medicine, and through that bridge determining the ethical dimension of medical artificial intelligence and its potential to generate ethical problems, is examined. This text is based on the ethical dimension section of a seminar that was previously presented before a jury and subsequently accepted. Due to its prospective nature and continued relevance, the originality of the text has been preserved. The text falls within the category of conceptual research; it constructs a theory-synthesis-based model grounded in the current and potential capabilities of artificial intelligence. These capabilities are examined in a detailed and nuanced manner with regard to their ethical dimensions through the elements of envisioning, relating, explicating, and debating.