Dergiler / TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 1 Sayı: 12

FUZÛLÎ VE AZİZ NESİN’İN “LEYLÂ İLE MECNÛN”LARININ MUKAYESESİ

Sayfa
364–394
Yayın Tarihi
2018-04-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, Fuzûlî’ye ait Leylâ vü Mecnûn mesnevîsi ve Aziz Nesin’e ait Leylâ ile Mecnun hikâyesi mukayese edilecek, eserlerde yer alan şiirler dil ve üslûp açısından incelenecektir.   

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kökleri Arap toplumundaki halk anlatılarına dayanan Leylâ ile Mecnûn, ilk olarak İran edebiyatı şairlerinden Nizâmî-i Gencevî (öl. 1204) tarafından planlı bir hikâye şekline getirilerek kaleme alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hikâye, yazıldığı tarihten itibaren pek çok şairin ilgisini çekmiş ve yeniden üretilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, Fuzûlî’ye ait Leylâ vü Mecnûn mesnevîsi ve Aziz Nesin’e ait Leylâ ile Mecnun hikâyesi mukayese edilecek, eserlerde yer alan şiirler dil ve üslûp açısından incelenecektir.   
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fuzûlî · Aziz Nesin · Leylâ ile Mecnûn

Özet

Kökleri Arap toplumundaki halk anlatılarına dayanan Leylâ ile Mecnûn, ilk olarak İran edebiyatı şairlerinden Nizâmî-i Gencevî (öl. 1204) tarafından planlı bir hikâye şekline getirilerek kaleme alınmıştır. Hikâye, yazıldığı tarihten itibaren pek çok şairin ilgisini çekmiş ve yeniden üretilmiştir. XVI. yüzyıl Klâsik Türk edebiyatı şairlerinden Fuzûlî tarafından kaleme alınan Leylâ vü Mecnûn adlı eser Türk edebiyatındaki en güzel Leylâ ile Mecnûn olarak kabul edilir. Söz konusu hikâye Fuzûlî’den sonra da yazılmaya devam etmiştir. Bunun yanında Klâsik Türk edebiyatı ile sınırlı kalmamış, yeni türlerin Türk edebiyatına yerleşmeye başladığı modernleşme döneminde ve sonrasında da üretilmiştir. Fuzûlî’den yaklaşık dört asır sonra Leylâ ile Mecnûn kaleme alan isimlerden biri de Aziz Nesin’dir. Daha çok mizahi ve eleştirel yönleri ağır basan eserleri ile tanınan Aziz Nesin, Fuzûlî’ye ait mesnevîden hareketle hikâye tarzında bir Leylâ ile Mecnûn kaleme almıştır. Söz konusu hikâyeyi yazarken kurguda yaptığı küçük değişikliklerin haricinde olay örgüsünde Fuzûlî’ye bağlı kalan Aziz Nesin, asıl özgünlüğü hikâyenin içinde yer yer kullandığı şiirlerde yakalamıştır. Bu çalışmada, Fuzûlî’ye ait Leylâ vü Mecnûn mesnevîsi ve Aziz Nesin’e ait Leylâ ile Mecnun hikâyesi mukayese edilecek, eserlerde yer alan şiirler dil ve üslûp açısından incelenecektir.   

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yiğit, S. (2018). FUZÛLÎ VE AZİZ NESİN’İN “LEYLÂ İLE MECNÛN”LARININ MUKAYESESİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 12, 364–394. https://ajindex.com/articles/1661806

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. AKTULUM, Kubilây, Metinlerarası İlişkiler, Öteki Yayınevi, İstanbul 2007.
  2. AYTAÇ, Gürsel, “Mukayeseli Edebiyat”, Türk Dünyası Edebiyat Kavram ve Terimleri Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı, C.4, 2004, Ankara.
  3. _______, Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi, Say Yayınları, Genişletilmiş 3. Baskı, İstanbul 2013.
  4. BAYRAM, Yavuz, “Karşılaştırmalı Edebiyatı Bilimi ve Bir Uygulama”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S.16, 2004, s.69-93.
  5. ÇAPAN, Pervin, “Ali Şîr Nevâyî ve Fuzûlî’nin Leylâ ve Mecnûn Mesnevîlerinin Anlatım Tarzlarının Mukayeseli Tahlili” I. Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Kongresi, Eskişehir 2003, s. 225-241.
  6. FUZÛLÎ, Leylâ vü Mecnûn, (haz. Hüseyin Ayan), Dergâh Yayınları, İstanbul 2015.
  7. GENÇ, İlhan, Leyla ile Mecnun’un İki Şairi, Fuzûlî ve Sezai Karakoç, Şûle Yayınları, İstanbul 2006.
  8. İPEKTEN, Haluk, Fuzûlî Hayatı Sanatı Eserleri, Akçağ Yayınları, Ankara 1996.
  9. LEVEND, Agah Sırrı, Türk Edebiyatı Tarihi I. Cilt, TTK Basımevi, Ankara 1998.
  10. _______, Arap, Fars ve Türk Edebiyatlarında Leylâ ve Mecnun Hikâyesi, TTK Basımevi, Ankara 1959.
  11. MALAY, Murat, Aziz Nesin’le Son Röportaj, Birharf Yayınları, İstanbul 2006.
  12. MENGİ, Mine, Eski Türk Edebiyatı Tarihi (Edebiyat Tarihi-Metinler), Akçağ Yayınları, Ankara 2009.
  13. MERİÇ, Cemil, Kırk Ambar Cilt 1- Rümuz-ül Edeb, İletişim Yayınları, haz. Mahmut Ali Meriç, İstanbul 2006.
  14. NESİN, Aziz, Vatan Sağolsun- İnsanlar Uyanıyor- Seyahatname, Adam Yayınları Gülmece Öyküleri 11, İstanbul 2003.
  15. _______, Leylâ ile Mecnun, Nesin Yayınevi, İstanbul 2016.
  16. SOLMAZ, Süleyman, Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâsı, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara 2005.
  17. TATÇI, Mustafa, “Yûnus Emre”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.43, 2013, s.600-606, Ankara.
  18. TEVFİK, Süleyman, Leylâ ile Mecnûn, Beşir Kitabevi, haz. Kemal Yavuz, İstanbul 2016.
  19. TUNÇ, Gökhan, Çağdaş Mesnevinin Peşinde, Kadim Yayınları, Ankara 2011.