Dergiler / TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 1 Sayı: 13

KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE KAHVENİN EDEBİ SERÜVENİNE DAİR

Sayfa
346–355
Yayın Tarihi
2018-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmalarımız aracılığı ile Türk kültürüne kaynaklık edecek nice beyitleri ilim âlemine tanıtmak birincil amacımızdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klâsik Türk Edebiyatı XIII-XIX. yüzyıllar arasında Arapça-Farsça kelime ve terkiplerin yer aldığı bir dille geniş bir coğrafyaya yayılmış altı asırlık bir edebiyat geleneğidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu gelenek dâhilinde hem manzum hem mensur türlerde birçok sosyal unsuru kendisine konu edinmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmalarımız aracılığı ile Türk kültürüne kaynaklık edecek nice beyitleri ilim âlemine tanıtmak birincil amacımızdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Divan · Klâsik Türk Edebiyatı · Kahve

Özet

Klâsik Türk Edebiyatı XIII-XIX. yüzyıllar arasında Arapça-Farsça kelime ve terkiplerin yer aldığı bir dille geniş bir coğrafyaya yayılmış altı asırlık bir edebiyat geleneğidir. Bu gelenek dâhilinde hem manzum hem mensur türlerde birçok sosyal unsuru kendisine konu edinmiştir. Bunlar arasında belki de en çok yer alanlardan biri yeme-içme unsurudur. Zaruri ihtiyaçlar dışında bir de keyfiyet taşıyanlar vardır ki kahve bunlardan yalnızca biridir. Keşfi efsanelere konu olmuş ‘kara inci’ enfes tadı, davetkâr kokusu sayesinde bir dinlenme vesilesi ile sohbetlerin de bahanesidir. Divanlarda sosyal hayata dair belli başlı unsurlar arasında yer alan bir içecek olan ‘kahve’  şairlerce çeşitli beyitlerde işlenmiş, üzerine gazeller, münazaralar ve hatta mersiyeler yazılmıştır. Divan şairleri diğer birçok sosyal konuda olduğu gibi kahvenin günlük hayata girişinden itibaren, çevresinde oluşan olaylara kayıtsız kalmayarak şiirleri içerisinde çeşitli şekillerde kullanmışlardır. Kahveyi genellikle rengi, şekli, keyif vericiliği, dönem dönem yasaklanması ve şarap ile karşılaştırılması yönlerinden ele almışlardır. Birçok divan taranarak elde edilmiş olan bu çalışmada kahvenin divan şiirinde kendine edindiği yer üzerinde durulmuştur. Bu çalışmalarımız aracılığı ile Türk kültürüne kaynaklık edecek nice beyitleri ilim âlemine tanıtmak birincil amacımızdır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kol, M. K. (2018). KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE KAHVENİN EDEBİ SERÜVENİNE DAİR. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 13, 346–355. https://ajindex.com/articles/1661769

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. AÇIKGÖZ, Namık (1999) Kahvenâme, Akçağ Yayınları, Ankara
  2. AKÜN, Ömer Faruk (1994) “Divan Edebiyatı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul
  3. ASLAN, Üzeyir (2007) Ubeydullah Han Şairi Sânî ve Türkçe Divanı, Palet Yayınları, Konya
  4. ATASOY, Nurhan (1997) 1582 Surname-i Hümayun Düğün Kitabı, İstanbul
  5. AYDEMİR, Yaşar (2007) Edincikli Ravzî Dîvânı, Ankara
  6. AYVERDİ, İlhan-TOPALOĞLU Ahmet (2007) Kubbealtı Lugatı Türkçe Sözlük, Kubbealtı Neşriyatı, İstanbul
  7. BOSTAN, İdris (2001) “Kahve”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul
  8. CEYLAN, Ömür-YILMAZ, Ozan (2005) Keçecizâde İzzet Molla ve Dîvân-ı Bahâr-ı Efkâr, İstanbul
  9. DERİN, Fahri Ç.- ÇABUK,Vâhid (1985) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyi:Mecmuâ-yı Tevârih, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları
  10. DEVELLİOĞLU, Ferit (2004) Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi, Ankara
  11. HATTOX, Ralph S. (1996) “Kahvenin Yakındoğu’ya Girişi”, Kahve ve Kahvehaneler Bir Toplumsal İçeceğin Yakındoğu’daki Kökenleri, Çeviren: Nurettin Elhüseyni, Tarih Vakfı Yurt Yayınları 38, İstanbul
  12. FAROQHI, Suraıya (1997) “Kahve,Şarap ve Tütün”, Osmanlı Kültürü ve Gündelik Yaşam Ortaçağdan Yirminci Yüzyıla, Çeviren: Elif Kılıç, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul
  13. KANAR, Mehmet (2012) “Farsça-Türkçe Sözlük”, Say Yayınları, İstanbul
  14. KAYA, Bayram Ali (2003) ῾Azmî-zâde Haletî Dîvânı, Harvard
  15. KÜÇÜK, Sabahattin (1994) Bâkî Dîvânı, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara
  16. MACİT, Muhsin (2012) Nedîm Divanı,
  17. PALA, İskender (2004) “ Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü”, Kapı Yayınları, İstanbul
  18. TAŞ, Hakan (2004) Vahyî Divanı ve İncelenmesi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul
  19. TBMM Milli Saraylar (2011) Tüm Zamanların Hatrına Sarayda Bir Fincan Kahve, İstanbul
  20. TULUM, Mertol –TANYERİ, M.Ali (1977) Nev῾i Dîvân, İstanbul
  21. YAMAN, Talat Mümtaz (2004) “Türkiye’de Kahve ve Kahvehaneler”, Ehlikeyfin Kitabı, Haz. Fatih Tığlı, İstanbul