Dergiler / İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 3

II. Abdülhamid Döneminde Yemen Zeydîlerinin Osmanlı Hilâfetine Bakışı

Yemeni Zaydis’ View of Ottoman Caliphate During the Period of Abdulhamid II

Sayfa
1504–1525
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ile sonuçsuz kaldı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIX. yüzyıldan itibaren Batılı devletlerin Osmanlı toprakları üzerindeki işgal hareketleri gittikçe arttı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı Devleti 1872’de gerçekleştirdiği önemli bir harekât sonrasında Yemen hâkimiyetini iç kesimleri de kapsayacak şekilde genişletti.
💡
Sonuç & Katkı:Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ile sonuçsuz kaldı.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:II. Abdülhamid · Hilâfet · Zeydî İmamlar

Özet

XIX. yüzyıldan itibaren Batılı devletlerin Osmanlı toprakları üzerindeki işgal hareketleri gittikçe arttı. Sultan II. Abdülhamid, Müslüman toplumlar arasında halifelik iddiasıyla ayrılıkçı hareketlerin başlaması tehlikesine karşı sürekli tetikte olmak durumunda kaldı. Kendilerini “halife” olarak isimlendiren ve Hz. Muhammed’in soyundan geldiklerini ifade eden Zeydî imamlar, daha önce Yemen’in iç bölgelerini kendi kontrolleri altında tutmaktaydı. Osmanlı Devleti 1872’de gerçekleştirdiği önemli bir harekât sonrasında Yemen hâkimiyetini iç kesimleri de kapsayacak şekilde genişletti. Zeydî imamlar yeni gelişmelerden oldukça rahatsızlık duydular. Özellikle bir takım dinî gerekçeler gösterip, Tanzimat’ın ilanı ile birlikte gayrimüslimlere verilen hakların artırılmasını öne sürerek yönetime karşı sık sık isyan etmeye başladılar. İmam Yahya ile Osmanlı yönetimi arasında gerçekleşen uzlaşma çabaları II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ile sonuçsuz kaldı.

Abstract

Beginning from the 19th century, invasive actions of Western states towards Ottoman territories steadily increased. Sultan Abdülhamid II had to be vigilant all the time against the danger of separatist movements claiming caliphate among Muslim communities. Zaydi imams who called themselves “caliphs” and claimed to be descendants of the Prophet Muhammad had been keeping the inner regions of Yemen under their control. As a result of an important operation performed in 1872, the Ottoman Empire expanded its dominance over Yemen to cover the inner regions as well. Zaydi imams felt uncomfortable with the new developments. They began to revolt against the government frequently on the basis of increased rights of non-Muslims with the proclamation of the Tanzimat, especially by giving certain religious justifications. The efforts to compromise between Imam Yahya and the Ottoman government failed when Abdulhamid II was dethroned.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BARLAK, Y. (2019). II. Abdülhamid Döneminde Yemen Zeydîlerinin Osmanlı Hilâfetine Bakışı. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 3, 1504–1525. https://ajindex.com/articles/165949

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Arşiv Belgeleri Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) DH. MKT, 2915/78, 26 Ş 1327 (12 Eylül 1909). HR.SYS, 107/49, 29 Kanunusani 1324 (11 Şubat 1909). Y.A.HUS, 486/81, 14 S 1323 (20 Nisan 1905) Y.EE, 14/8, 25 Ş 1299 (12 Temmuz 1882). Y.EE, 65/11, 29 Z 1308 (5 Ağustos 1891). Y.EE, 136/127, 8 M 1317 (19 Mayıs 1899). Y.EE.KP, 34/3303, 15 Z 1326 (8 Ocak 1909). Y.MTV, 46/119, 18 R 1308 (1 Aralık 1890). Y.MTV, 55/81, 29 Ra 1309 (2 Kasım 1891). Y.PRK.AZJ, 3/105, 29 L 1297 (4 Ekim 1880). Y.PRK.AZJ, 50/80, 29 Z 1322 (6 Mart 1905). Y.PRK.AZJ, 52/77, 27 Ca 1325 (8 Temmuz 1907).
  2. Matbu Eserler ve MakalelerAbaza, F. O. (1979). el-Hükmü’l-Osmânî fi’l-Yemen 1872-1918, 2. Baskı, Beyrut: y.y.Abdullah b. Hüseyin, (1409/1989). Müzekkerâtî, Amman: Mektebetü Berhûme.Ahmed Râşid, (1291/1874-1875). Yemen ve San’a Tarihi, y.y., C. II. Âtıf Paşa, ( 1326/1908-1909).
  3. Yemen Tarihi, İstanbul: Şirket-i Tab’iye. Buzpınar, Ş. T. (2004). Osmanlı Hilâfeti Hakkında Bazı Yeni Tespitler ve Mülâhazalar, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, sayı: 10, ss. 1-38.Buzpınar, Ş. T. (2002). II. Abdülhamit Döneminde Osmanlı Hilafetine Muhalefetin Ortaya Çıkışı: 1877-1882, Hilafet Risâleleri II. Abdülhamit Devri, (haz. İsmail Kara), İstanbul:
  4. Klasik, C. I, ss. 37-61.Blunt, W. S. (1975).
  5. The Future of Islam, Lahore: Sind Sagar Academy.Çoğ, M. (2006).
  6. Yemen Layihaları, Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, (ed. Mustafa Öztürk & Enver Çakar) Elazığ: T.C. Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi Yayınları, sayı: 1, C. IV, ss. 127-195.
  7. Deringil, S. (2007). İktidarın Sembolleri ve İdeoloji II. Abdülhamid Dönemi (1876-1909), 3. Baskı, (çev. Gül Çağalı Güven), İstanbul:
  8. Yapı Kredi Yayınları.Doğan, İ. (2009).
  9. İmam Zeyd b. Ali, Ankara: TDV Yayınları.Gâid, S. A. A. (2004). et-Tatavvuru’t-Târihi li’l Hüviyyeti’l-Vataniyyeti’l-Yemeniyyeti Münzü Bidâyeti’t-Târîhi’l-Hadîs ve Hattâ Kıyamü’l-Cumhuriyyeti’l-Yemeniyye, San’a: y.y.Georgeon, F. (2006). Sultan Abdülhamid, (çev. Ali Berktay), İstanbul: Homer Kitabevi.Hasan Hâlid, (t.y.). Yemen Seyahatnamesi, İÜ Kütüphanesi, Nr. 4917.Hotinli, A. (1997). Arâbî Paşa, İslâm Ansiklopedisi, Eskişehir: M.E.B. Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, C. I, ss. 470-472.Ingrams, H. (1968).
  10. The Yemen Imams, Rulers & Revolutions, (Printed in Great Britain for John Murray), London: Camelot Press Ltd.İnalcık, H. (1999).
  11. Osmanlı Tarihine Toplu Bir Bakış, Osmanlı, (ed. Güler Eren), (Yayın Kurulu Başkanı: Halil İnalcık), Ankara: Yeni Türk