KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Ebeveynlerin Akılcı İlaç Kullanımı

Sıla Damla Ay(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0001-6438-6844
Tülay Ayyıldız(Bülent Ecevit Üniversitesi)0000-0002-8924-5957
Sayfa
20–26
Yayın Tarihi
2025-06-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada elde edilen bulguların değerlendirilmesi için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır..

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Araştırma çocukları serviste yatarak tedavi gören ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımı konusundaki tutumlarını değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Materyal ve Method: Araştırma kapsamına bir devlet hastanesi çocuk servisinde yatmakta çocuğu olan 348 anne alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada elde edilen bulguların değerlendirilmesi için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır..
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anne · Akılcı ilaç kullanımı · Çocuk

Özet

Amaç: Araştırma çocukları serviste yatarak tedavi gören ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımı konusundaki tutumlarını değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Materyal ve Method: Araştırma kapsamına bir devlet hastanesi çocuk servisinde yatmakta çocuğu olan 348 anne alınmıştır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla “Çocuk-Ebeveyn Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulguların değerlendirilmesi için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır.. Bulgular: Çocukların yaş ortalamasının 5.75±5.10 olduğu ve %43.1’inin kız çocuk olduğu belirlenmiştir. Annelerin ise yaş ortalaması 34.00±7.70 olup, %20.1'inin çalıştığı ve %35.6’sının lise mezunu olduğu belirlenmiştir. Annelerin Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği puan ortalamalarının doğru ve bilinçli kullanım alt boyutu için 130.89±13.28, etkili ve güvenli kullanım alt boyutu için 32.51±13.12 olduğu ve toplam puan ortalamasının 163.41± .99 olduğu görülmüştür. Sonuç: Annelerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarına bakıldığında çocuğun yaşı, eğitim durumu, annenin yaşı, babanın yaşı, çocuk sayısı, annenin eğitim seviyesi, evde bulunsun diye ilaç yazdırma ve reçetesiz ilaç kullanma durumlarının Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği puanı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ay, S. D., Ayyıldız, T. (2025). Ebeveynlerin Akılcı İlaç Kullanımı. Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 20–26. https://ajindex.com/articles/1647738

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Özçelikay G. Akılcı İlaç kullanımı üzerinde bir pilot çalışma. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Derg. 2001;30(2):9–18.
  2. Sarıalioğlu A, Çelebioğlu A. Development of a parental attitude scale for rational drug use. Clin Exp Health Sci. 2022;12(2):352–359. https://doi.org/10.33808/clinexphealthsci.862272
  3. Ekici MA, Kurutçu Ş, Uysal B. Erişkinlerdeki akılcı ilaç kullanım bilgi düzeyinin ölçülmesi. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Derg. 2019;6(32):179–189. https://doi.org/10.26450/jshsr.1048
  4. World Health Organization. The Rational use of drugs: report of the conference of experts. Nairobi, 25-29 November 1985. Available at: https://iris.who.int/handle/10665/162006
  5. Şahingöz M, Balcı E. Hemşirelerin akılcı ilaç kullanımı. Turk Silahlı Kuvvetleri Koruyucu Hekim Bul. 2013;12(1):57–64.
  6. Yapıcı G, Balıkçı S, Uğur, Ö. Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuranların İlaç kullanımı konusundaki tutum ve davranışları. Dicle Tıp Derg. 2011;38(4):458–465. https://doi.org/10.5798/diclemedj.0921.2011.04.0066
  7. Pirinçci E, Bozan T. Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin akılcı İlaç kullanım durumları. Fırat Tıp Derg. 2016;21(3):129–136.
  8. Coşkun NC, Sungur MA, Aydın M, Solmaz Cİ, Turhan EÇ, Dizman B, et al. Batı Karadeniz Bölgesi’nde bir üniversite hastanesine başvuran hasta ve hasta yakınlarının akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Derg. 2021;11(2):206–213. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.828427
  9. Aydın B, Gelal A. Akılcı ilaç kullanımı: yaygınlaştırılması ve tıp eğitiminin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg. 2012;26(1):57–63.
  10. Akıcı A, Sönmez Kırmızı Nİ, Göçmen, G. Akılcı ilaç kullanımı ilkeleri doğrultusunda diş hekimliğinde kişisel analjezik listesi oluşturulması. Marmara Pharm J. 2017;21:730–740. https://doi.org/10.12991/mpj.2017.1
  11. Büyük ET, Baydın NÜ. Hasta güvenliği kapsamında akılcı ilaç kullanımında annelerin tutumlarına yönelik bir araştırma. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Derg. 2021;24(1):349–356.
  12. Çınar A, Mercan Y. Beş yaş altı çocuğu olan annelerin akılcı ilaç kullanım durumu ve etkileyen etmenler. Turk J Family Med Prim Care. 2020;14(4):530–539. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.738244
  13. Kaya A, Özdemir F. Ebeveynlerin sağlık algısı ve akılcı ilaç kullanım tutumları. Samsun Sağlık Bilimleri Derg. 2022;7(1):229–246. https://doi.org/10.47115/jshs.1065152
  14. Kuloglu, Ç, Ekici E. Ebeveynlerin akılcı ilaç kullanım tutumlarının incelenmesi. Turk J Pediatr Dis. 2022;16(2):107–116. https://doi.org/10.12956/tchd.860536
  15. Coşkun C. Edirne merkezinde anasınıfı velilerinin akılcı ilaç kullanımına yönelik ebeveyn tutumları. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Edirne, 2019.
  16. Akıcı N, Gelal A, Gürbüz T, Ceran Ö, Akıcı A. Hastaneye başvuru öncesinde çocuklarda ilaç kullanımının araştırılması. Anatolian J Clin Invest. 2015;9(1):204–209.
  17. Kılıç R, Kendir ÖT, Gökay SS, Çelik T, Özkaya AK, Yılmaz HL. Çocuklarda ateş ile ilgili ebeveynlerin tutum ve davranışları. J Pediatr Emerg Intensive Care Med. 2016);3:76–85. https://doi.org/10.4274/cayd.59144
  18. Kurt F, Kahriman İ, Atay S, Aldemir F. Annelerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumları ve reçetesiz ilaç kullanım durumlarının incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Derg. 2022;11(2):487–496. https:// doi.org/10.37989/gumussagbil.957918
  19. Yılmaz D. Çocuğu hastanede yatan ebeveynlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik tutumlarının belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Derg. 2020;2(3):129–136. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.773332
  20. Demirtaş Z, Dağtekin G, Sağlan R, Alaiye M, Önsüz MF, Işıklı B, et al. Akılcı i̇laç kullanımı ölçeği geçerlilik ve güvenilirliği. ESTÜDAM Halk Sağlığı Derg. 2018;3(3):37–46.
  21. Ekenler Ş, Koçoğlu D. Bireylerin akılcı ilaç kullanımıyla ilgili bilgi ve uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2016;3(3):44–55.
  22. Bayram N, Günay İ, Apa H, Gülfidan G, Yamacı S, Kutlu A, et al. Çocuklarda antibiyotik kullanımı ile ilgili ailelerin tutumlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. J Pediatr Inf. 2013;7:57–60. https://doi.org/10.5152/ ced.2013.16
  23. Çalışır Ö, Çalışkan Z, Beşer N. Hastaneye yatan çocukların annelerinin akılcı ilaç kullanımına ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Derg. 2021;13(1):26–35. https://doi.org/10.5336/ nurses.2020-75801
  24. Güngör A, Çuhacı Çakır B, Yalçın H, Çakır HT, Karauzun A. Çocuklarda antibiyotik kullanımı ile ilgili ebeveynlerin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Türkiye Çocuk Hastalıkları Derg. 2019;13(3):203–207. https://doi.org/10.12956/tjpd.2018.363
  25. Kenesarı CK, Özçakar N. Annelerin çocuklarında antibiyotik kullanımına ilişkin yaklaşımları: kısa bilgilendirme ne kadar etkili? Türk Aile Hekimliği Derg. 2016;20(1):16–22. https://doi.org/10.15511/tahd.15.21614
  26. Zahreddine L, Hallit S, Shakaroun S, Al-Hajje A, Awada S, Lahoud N. Knowledge of pharmacists and parents towards antibiotic use in pediatrics: a cross-sectional study in Lebanon. Pharmacy Practice. 2018;16(3):1194. https://doi.org/10.18549/PharmPract.2018.03.1194
  27. Çınar, AS. Pınarhisar’da beş yaş altı çocuğu olan annelerin akılcı ilaç kullanım durumu ve etkileyen etmenler. Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli, 2018.