Dergiler / Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2025 / Cilt: 6 Sayı: Ek Sayı 1

Demansı Olan Bireyler ile Çalışan Uzmanların Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemlerine Yönelik Tutumları

Attitudes of Professionals Working with Individuals with Dementia Towards Augmentative and Alternative Communication Systems

Özgür Bozdağ(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT UNIVERSITY, INSTITUTE OF HEALTH SCIENCES)0009-0006-0764-9621
Mümüne Merve Parlak(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT UNIVERSITY, FACULTY OF HEALTH SCIENCES)0000-0002-1603-2360
Mete Orçun Bayrakdar(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT UNIVERSITY, INSTITUTE OF HEALTH SCIENCES)0009-0005-3091-8888
Gizem Büyükönder(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT UNIVERSITY, INSTITUTE OF HEALTH SCIENCES)0009-0008-1627-5320
Sayfa
32–32
Yayın Tarihi
2026-01-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri (ADİS), iletişim bozuklukları yaşayan kişilerde önerilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Gi̇riş: Demans önemli dil, konuşma ve iletişim bozukluklarıyla ilişkilendirilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Uzman tutumları demansı olan bireylerin ADİS kullanımlarını etkileyebilecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri (ADİS), iletişim bozuklukları yaşayan kişilerde önerilmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ADİS · demans · dil ve konuşma terapisi

Özet

Gi̇riş: Demans önemli dil, konuşma ve iletişim bozukluklarıyla ilişkilendirilmektedir. Alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri (ADİS), iletişim bozuklukları yaşayan kişilerde önerilmektedir. Demansı olan bireylerde de ADİS iletişim bozukluklarını desteklemek veya konuşmanın yerine geçme şeklinde kullanılabilmektedir. Uzman tutumları demansı olan bireylerin ADİS kullanımlarını etkileyebilecektir. Bu çalışmada demansı olan bireylerle çalışan uzmanların ADİS’e ilişkin tutumlarını incelenmek amaçlanmaktadır. Materyal ve Metodlar: Üç bölüm ve 43 sorudan oluşan anket kullanılmıştır. Birinci bölüm demografik bilgiler (18 soru), ikinci bölüm ADİS’e yönelik bilgi ve farkındalık (5 soru) ve üçüncü bölüm demans için uyarlanmış ADİS tutum ölçeğinden (20 soru) oluşmaktadır. Anket, demansı olan bireylerle çalışan uzmanlara ulaştırılarak kartopu örnekleme yöntemiyle Google Forms aracılığıyla uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya demansı olan bireylerle çalışan yaş ortalamaları 31,85 ±1,85 olan 20 kişi (11 kadın, 9 erkek) katılmıştır. Katılımcıların %25’i (n=5) dil ve konuşma terapisti (DKT), %25’i (n=5) nöroloji uzmanı (NU), %25’i (n=5) ergoterapist ve %25’i (n=5) hemşiredir. Uzmanların %65’i (n=13) hastanede çalışmaktadır. Katılımcıların %95’i (n=19) demansı olan bireylerle ADİS kullanımının bireyin yaşam kalitesini arttıracağını belirtmiştir. Katılımcıların %45’i (n=9) bir uzmanın, iyi bir DKT desteği olmadan ve % 55’i (n=11) bakım verenin desteği olmadan demansı olan bireyin ADİS kullanımında başarısız olacağını belirtmiştir. Katılımcıların %40’ı (n=8) zaman yetersizliğinin uzmanların ADİS kullanmamalarının önemli bir sebebi olduğunu belirtmiştir. Tartışma: Bu çalışmada, demansı olan bireylerle çalışan farklı branşlardaki uzmanların ADİS hakkında olumlu tutumlar sergilediği belirlenmiştir. Uzmanların görüşlerine göre, demansı olan bireylerde, ADİS kullanımının başarıya ulaşması için DKT ve bakım verenlerin aktif desteği gerekmektedir. Elde edilen bulgular, demansta ADİS müdahalelerinin yalnızca uygun iletişim araçlarını içermekle kalmayıp, aynı zamanda bu araçların etkin kullanımını sağlayacak destekleyici iletişim ortaklarının varlığının da kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Sonuç: Demansı olan bireylerin birincil iletişim ortakları olan bakım verenlerin ADİS kullanımı konusunda bilgilendirilmesi ve eğitilmesi önemli olacaktır.

Abstract

Introduction: Dementia is associated with significant language, speech, and communication impairments. Alternative and augmentative communication (AAC) systems are recommended for individuals with communication disorders. AAC systems can also be used to support communication disorders or replace speech in individuals with dementia. The attitudes of professionals may influence the use of AAC systems by individuals with dementia. This study aims to examine the attitudes of professionals working with individuals with dementia toward AAC systems. Material and Methods: A questionnaire consisting of three sections and 43 questions was used. The first section consisted of demographic information (18 questions), the second section consisted of information and awareness about AAC systems (5 questions), and the third section consisted of an AAC systems attitude scale adapted for dementia (20 questions). The survey was administered to professionals working with individuals with dementia using snowball sampling via Google Forms. Results: Twenty individuals (11 women, 9 men) with an average age of 31.85 ± 1.85 who work with individuals with dementia participated in the study. Twentyfive percent of the participants (n=5) were speech-language pathologists (SLP), 25% (n=5) were neurologists (NU), 25% (n=5) were occupational therapists, and 25% (n=5) were nurses. Sixty-five percent (n=13) of the professionals work in a hospital. Ninety-five percent (n=19) of the participants stated that the use of AAC systems with individuals with dementia would improve the individual’s quality of life. Forty-five percent (n=9) of participants stated that a specialist would fail to use AAC systems for individuals with dementia without good SLP support, and 55% (n=11) stated that caregivers would fail to use AAC systems for individuals with dementia without support. Forty percent (n=8) of participants stated that lack of time was an important reason for specialists not using AAC systems. Discussion: In this study, it was determined that specialists from different fields working with individuals with dementia had positive attitudes toward AAC systems. According to the specialists’ opinions, the active support of SLP and caregivers is necessary for the successful use of AAC systems in individuals with dementia. The findings reveal that AAC systems interventions in dementia not only involve appropriate communication tools but also require the presence of supportive communication partners to ensure the effective use of these tools. Conclusion: İt will be important to inform and educate caregivers, who are the primary communication partners of individuals with dementia, about the use of AAC systems.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozdağ, Ö., Parlak, M. M., Bayrakdar, M. O., Büyükönder, G. (2026). Demansı Olan Bireyler ile Çalışan Uzmanların Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemlerine Yönelik Tutumları. Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 6 Sayı: Ek Sayı 1, 32–32. https://ajindex.com/articles/1647715

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Mutlu AI, Saraç Kaya E, Cemali M. Determining the awareness and attitudes of professionals working with individuals with special needs towards alternative and augmentative communication systems. Bandırma Onyedi Eylül Univ J Health Sci Res. 2025;7(1):65–72. doi:10.46413/boneyusbad.1459306
  2. May AA, Dada S, Murray J. Identifying components of a person-centered augmentative and alternative communication intervention for people with dementia: opinions of an international expert panel. Am J Speech Lang Pathol. 2024;33(4):2067–2082. doi:10.1044/2024_AJSLP-23-00317
  3. Koçak AN, Çetinkaya H, Beniz RN, Karatekin AN. An investigation of Turkish speech and language therapists’ thoughts on alternative and augmentative communication systems. ATLJM. 2024;4(10):87–94.