KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Spor ve Bilim Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 1

Spor Bilimleri Öğrencilerinin Çift Kariyer Yetkinlikleri ile İş Bulma Kaygıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Investigation of the Relationship Between Dual Career Competencies and Job Finding Anxiety of Sports Science Students

Özlem Şencan(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ)0009-0006-5457-4634
Murat Aslan(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi)0000-0001-8938-3930
Sayfa
34–57
Yayın Tarihi
2026-01-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, toplam puanlar açısından çift kariyer yetkinlik algısı ile iş bulma kaygısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığını, buna karşılık kariyer planlama ve duygusal farkındalık alt boyutları ile iş bulma kaygısı arasında negatif ilişki bulunduğunu göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öğrenci sporcuların akademik ve sportif kariyerlerini dengeleme süreçleri, bireysel gelişim ve istihdam açısından önem taşımaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak ilgili alanyazın incelendiğinde, iş bulma kaygısı ile çift kariyer yetkinlikleri arasındaki ilişkiye odaklanan çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, toplam puanlar açısından çift kariyer yetkinlik algısı ile iş bulma kaygısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığını, buna karşılık kariyer planlama ve duygusal farkındalık alt boyutları ile iş bulma kaygısı arasında negatif ilişki bulunduğunu göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çift Kariyer · Çift Kariyer Yetkinliği · Sporcu-Öğrenci

Özet

Öğrenci sporcuların akademik ve sportif kariyerlerini dengeleme süreçleri, bireysel gelişim ve istihdam açısından önem taşımaktadır. Ancak ilgili alanyazın incelendiğinde, iş bulma kaygısı ile çift kariyer yetkinlikleri arasındaki ilişkiye odaklanan çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bu araştırmada spor bilimleri öğrencilerinde çift kariyer yetkinlikleri ile iş bulma kaygısı arasındaki ilişki ve bu değişkenlerin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın katılımcıları spor bilimleri alanında öğrenim gören 432 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “Sporcular için Çift Kariyer Yetkinlikleri Ölçeği” ve “Spor Bilimleri Öğrencilerinin İş Bulma Kaygısı Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, toplam puanlar açısından çift kariyer yetkinlik algısı ile iş bulma kaygısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığını, buna karşılık kariyer planlama ve duygusal farkındalık alt boyutları ile iş bulma kaygısı arasında negatif ilişki bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca, kadın öğrencilerin iş bulma kaygılarının erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu, sporculuktan elde edilen gelir düzeyinin çift kariyer yetkinlik algısını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Sonuçlar, yükseköğretim kurumlarında öğrenci sporcuların kaygılarını azaltmak ve çift kariyer yetkinliklerini geliştirmek amacıyla kariyer planlama programları, esnek akademik uygulamalar, psikososyal destek hizmetleri ve ekonomik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Abstract

The processes through which student-athletes balance their academic and athletic careers are important in terms of personal development and employability. However, a review of the relevant literature indicates that studies focusing on the relationship between job-finding anxiety and dual career competencies are quite limited. Therefore, this study examined the relationship between dual career competencies and job-finding anxiety among sports sciences students, as well as whether these variables differ according to demographic characteristics. The participants of the study consisted of 432 students enrolled in the field of sports sciences. Data were collected using the “Personal Information Form,” the “Dual Career Competency Scale for Athletes,” and the “Job-Finding Anxiety Scale for Sports Science Students.” The findings showed no significant relationship between perceived dual career competence and job-finding anxiety in terms of total scores. However, there were weak and negative correlations between career planning and emotional awareness sub-dimensions and job-finding anxiety. Furthermore, it was determined that female students had higher job-finding anxiety than male students, and that income from sports positively influenced perceived dual career competence. The results indicate that career planning programs, flexible academic practices, psychosocial support services, and economic support mechanisms should be strengthened in higher education institutions in order to reduce student-athletes’ anxiety and enhance their dual career competencies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şencan, Ö., Aslan, M. (2026). Spor Bilimleri Öğrencilerinin Çift Kariyer Yetkinlikleri ile İş Bulma Kaygıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Spor ve Bilim Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 1, 34–57. https://ajindex.com/articles/1646593

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (59)

  1. Akdemir, H. (2021). Belirsizliğe tahammülsüzlük algısı ve kariyer uyum yetenekleri kıskacında iş bulma kaygısı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi).
  2. Aktaş, K. (2015). Genel anlamda kariyer ve kariyer sorunları. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 1(1), 26–36.
  3. Aktuğ, İ., & Alpay, D. D. (2015). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerinin umutsuzluk düzeyleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 15–24.
  4. Alfermann, D., & Stambulova, N. (2007). Career transition and career termination. In G. Tenenbaum & R. C. Eklund (Eds.), Handbook of sport psychology (3rd ed., pp. 712–736). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118270011
  5. Aquilina, D. (2013). A study of the relationship between elite athletes’ educational development and sporting performance. The International Journal of the History of Sport, 30(4), 374–392. https://doi.org/10.1080/09523367.2013.765723
  6. Asan, S. (2023). Beden eğitimi öğretmeni adaylarının iş bulma kaygı düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 5(1), 15–20. https://doi.org/10.51538/intjourexerpsyc.1261152
  7. Aslan, M., & Uğraş, S. (2021a). Validity and reliability study of the Sports Sciences Students’ Job Finding Anxiety Scale. International Journal of Eurasian Education and Culture, 6(13), 1143–1170. http://dx.doi.org/10.35826/ijoecc.366
  8. Aslan, M., & Uğraş, S. (2021b). The relationship between the anxiety about finding a job and the career beliefs of the sports management department students. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 6(15), 1149–1178. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.347
  9. Bozyiğit, E., Kılıç, S. K., Öncü, E., & Gürbüz, B. (2022). Sporcu öğrenci kariyer farkındalığı envanteri: Faktör yapısı ve demografik farklılıklar. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 237–251.
  10. Büyüköztürk, Ş. (2022). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
  11. Çakmak, Ö., & Hevedanlı, M. (2005). Eğitim ve fen-edebiyat fakülteleri biyoloji bölümü öğrencilerinin kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 115–127.
  12. De Brandt, K., Wylleman, P., Torregrossa, M., Defruyt, S., & Van Rossem, N. (2017). Student-athletes’ perceptions of four dual career competencies. Revista de Psicología del Deporte, 26(Suppl 4), 28–33.
  13. De Brandt, K., Wylleman, P., Torregrossa, M., Schipper-Van Veldhoven, N., Minelli, D., Defruyt, S., & De Knop, P. (2018). Exploring the factor structure of the dual career competency questionnaire for athletes in European pupil and student athletes. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 16(1), 3–19. https://doi.org/10.1080/1612197X.2018.1511619
  14. Duman, S., Taşğın, Ö., & Özdağ, S. (2009). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu spor yöneticiliği bölümünde okuyan öğrencilerin umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 11(3), 27–32.
  15. Dursun, S., & Aytaç, S. (2009). Üniversite öğrencileri arasında işsizlik kaygısı. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 71–84.
  16. Durusoy, M. (2018). Öğretim elemanlarının kariyerde durgunluk kaynaklarına ilişkin görüşleri, (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi).
  17. Geraniosova, K., & Ronkainen, N. J. (2014). The experience of dual career through Slovak athletes’ eyes. Physical Culture and Sport. Studies and Research, 64(1), 63–74. https://doi.org/10.2478/pcssr-2014-0007
  18. Ilgar, E. A., & Cihan, B. B. (2019). Spor yöneticiliği programlarında öğrenim gören öğrencilerin sektörel beklenti, mesleki belirsizlik ve gelecek kaygılarının incelenmesi: Fenomenolojik bir çözümleme. Spor Eğitim Dergisi, 3(1), 81–92.
  19. Karadağ, D. (2021). Adolesan sporcularda çift kariyer yetkinliğinin belirleyicileri ve sonuçları (Order No. 28942170). Available from ProQuest Dissertations & Theses Global. (2620734634). https://www.proquest.com/dissertations-theses/adolesan-sporcularda-çift-kariyer-yetkinliğinin/docview/2620734634/se-2
  20. Karadağ, D., & Aşçı, F. H. (2021). Sporcular için çift kariyer yetkinliği ölçeğinin Türkçe uyarlaması. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 13(2), 84–91.
  21. Karadağ, D., & Aşçı, F. H. (2023). Sporcularda çift kariyer yetkinliği: Bireysel ve durumsal faktörlerin rolü. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 34(1), 42–58. https://doi.org/10.17644/sbd.1081129
  22. Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi (21. bs.). Nobel Yayın Dağıtım.
  23. Karataş, Z., & Erden, M. (2015). Üniversite öğrencilerinin kariyer kararsızlıklarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1–10.
  24. Kaya, L. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinde işsizlik kaygısı ve okula yabancılaşma arasındaki ilişkinin incelenmesi, (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi).
  25. Kemer, G., & Atik, G. (2012). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygılarının psikolojik sağlamlık ve sosyal destek ile yordanması. Eğitim ve Bilim, 37(164), 297–308.
  26. Koçak, O., & Çepni, S. (2017). Üniversite öğrencilerinin çalışma hayatına dair beklentilerinin değerlendirilmesi: Yalova Üniversitesi öğrencileri örneği. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 6(1), 241–265.
  27. Koçak, F., Sönmez, B. Y., & Doğusan, S. N. (2023). Türkiye'de çift kariyer yolunda öğrenci sporcular: Eğitim mi spor mu ikilemi? Journal of Sport Sciences Research, 8(2), 243-263.
  28. Lee, Y., Immekus, J., Lim, D., Hums, M., Greenwell, C., Cocco, A., & Kang, M. (2022). Validation of the Student Athletes’ Motivation Toward Sports and Academics Questionnaire (SAMSAQ) for Korean college student-athletes: An application of exploratory structural equation modeling. Frontiers in Psychology, 13, 853236. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.853236
  29. López de Subijana, C., Barriopedro, M., & Conde, E. (2015). Supporting dual career in Spain: Elite athletes’ barriers to study. Psychology of Sport and Exercise, 21, 57–64. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2015.04.012
  30. Lupo, C., Guidotti, F., Goncalves, C. E., Moreira, L., Doupona Topic, M., Bellardini, H., Tonkonogi, M., Colin, A., & Capranica, L. (2015). Motivation towards dual career of European student-athletes. European Journal of Sport Science, 15(2), 151–160. https://doi.org/10.1080/17461391.2014.940557
  31. Okutan, E., & Akbaş, M. G. (2019). 15–24 yaş arası öğrencilerin kariyer kaygılarını incelemeye yönelik literatür araştırması. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 33–41.
  32. Özdemir, Y., & Sayıl, M. (2009). Üniversite öğrencilerinde sınav kaygısı: Cinsiyet, başarı düzeyi ve anne-baba tutumları ile ilişkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(32), 1–15.
  33. Park, S., Hong, S., & Lee, M. (2015). Validation of the student athletes' motivation towards sports and academics questionnaire to Korean student-athletes. Journal of Exercise Rehabilitation, 11(4), 220–227. https://doi.org/10.12965/jer.150202
  34. Quinaud, R. T., Gonçalves, C. E., Possamai, K., Morais, C. Z., Capranica, L., & Carvalho, H. M. (2021). Validity and usefulness of the student-athletes' motivation toward sport and academics questionnaire: a Bayesian multilevel approach. PeerJ, 9, e11863. https://doi.org/10.7717/peerj.11863
  35. Sarı, İ., & Sağ, S. (2024). Eğitim ve sporu bir arada yürütebilmek: Sporcuların çift kariyer yetkinliklerinin incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 15(3), 345–363.
  36. Sarıkol, E., & Ustaoğlu Hoşver, P. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin iş bulma kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 106–111.
  37. Semiz, K. (2018). Okul ve spor bir arada gider mi? Üniversite sporcu-öğrencilerinin ihtiyaç analizi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 10(2), 123–133.
  38. Stambulova, N. B. (2010). Counseling athletes in career transitions: The five-step career planning strategy. Journal of Sport Psychology in Action, 1(2), 95–105.
  39. Stambulova, N. B., & Wylleman, P. (2019). Psychology of athletes' dual careers: A state-of-the-art critical review of the European discourse. Psychology of Sport and Exercise, 42, 74-88.
  40. Stambulova, N. B., & Wylleman, P. (2015). Dual career development and transitions. Psychology of Sport and Exercise, 21, 1–3. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2015.05.003
  41. Storm, L. K., Henriksen, K., Stambulova, N. B., Cartigny, E., Ryba, T. V., De Brandt, K., Ramis, Y., & Cecić Erpič, S. (2021). Ten essential features of European dual career development environments: A multiple case study. Psychology of Sport and Exercise, 54. 101918. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2021.101918
  42. Surat, A., & Ceran, D. (2020). Üniversite öğrencilerinin işsizlik kaygısı. ISPEC International Journal of Social Sciences and Humanities, 4(3), 145–166. https://doi.org/10.46291/ISPECIJSSHvol4iss3pp145-166
  43. Stambulova, N., Wylleman, P., Torregrossa, M., Erpič, S. C., Vitali, F., De Brandt, K.,. & Ramis, Y. (2024). FEPSAC position statement: Athletes’ dual careers in the European context. Psychology of Sport and Exercise, 71, 102572. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2023.102572
  44. Şimşek, T., & Yüksel, O. (2024). Spor bilimleri fakültesinde öğrenimlerine devam eden öğrencilerin iş bulma kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Education, Science and Sport, 6(1), 1–12.
  45. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
  46. Tayfun, A. N., & Korkmaz, A. (2016). Üniversite öğrencilerinde işsizlik kaygısı: Süleyman Demirel Üniversitesi öğrencileri üzerinde bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(17), 534–558.
  47. Tekavc, J., Wylleman, P., & Cecić Erpič, S. (2015). Perceptions of dual career development among elite level swimmers and basketball players. Psychology of Sport and Exercise, 21, 27–41.
  48. Tessitore, A., Capranica, L., Pesce, C., De Bois,N., Gjaka,M., Warrington,G., MacDonncha,C. ve Doupona,M. (2021). Parents about parenting dual career athletes: A systematic literature review. Psychology of Sport and Exercise, 53, 2-10. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2020.101833
  49. Turhan, M. Ö., & Arslanboğa, R. (2022). Spor bilimleri fakültesindeki öğretmen adaylarının iş bulma kaygısı ve algılanan stres düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 1138–1152. https://doi.org/10.38021/asbid.1196952
  50. Tüfekci, N. & Abacıoğlu, S. (2019). Investigation of health students anxiety level of finding job and career future levels. Journal of Current Researches on Health Sector, 9(2), 27-48.
  51. Uğraş, S., Ateş, F., & Cengiz, C. (2024). Olimpyata giden yol: Öyküleyici bir araştırma. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(3), 420–433. https://doi.org/10.33468/sbsebd.421
  52. Urhan, Ş., & Fişne, M. (2022). Çift kariyer yapan milli sporcu öğrencilerin yaşadıkları problemlerinin incelenmesi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), 59–67.
  53. Vidal-Vilaplana, A., Valantine, I., Staskeviciute-Butiene, I., González-Serrano, M. H., Capranica, L., & Calabuig, F. (2022). Combining sport and academic career: Exploring the current state of student-athletes’ dual career research field. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 31, 100399. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2022.100399
  54. Watt, S. K., & Moore, J. L. (2001). Who are student athletes? New Directions For Student Services, 93, 7–18.
  55. Wylleman, P., & Lavallee, D. (2004). A Developmental Perspective on Transitions Faced by Athletes. In M. R. Weiss (Ed.), Developmental sport and exercise psychology: A lifespan perspective (pp. 503–523). Fitness Information Technology.
  56. Wylleman, P., De Brandt, K., & Defruyt, S. (2017). GEES handbook for dual career support providers (DCSPs). Brussels:Gold in Education and Elite Sport.
  57. Yılmaz, K., & Caz, Ç. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin kariyer planlamaları ile iş bulma kaygıları arasındaki ilişki. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 39–52.
  58. Yücekaya, M. A., & Ateş, F. (2024). Spor bilimleri öğrencilerinin iş bulma kaygıları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research, 7(3), 1–12. https://doi.org/10.55142/jogser.1515863
  59. Stambulova, N., Wylleman, P., Torregrossa, M., Erpič, S. C., Vitali, F., De Brandt, K.,. & Ramis, Y. (2024). FEPSAC position statement: Athletes’ dual careers in the European context. Psychology of Sport and Exercise, 71, 102572. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2023.102572