Dergiler / Spor ve Bilim Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 1

Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Sermaye Düzeyleri ile Beden Eğitimi Dersine İlgileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

An Examination of the Relationship Between Middle School Students' Levels of Social Capital and Their Interest in Physical Education Classes

Eray Algan(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü)0009-0006-7691-1830
Gülbahar Tunçer(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü)0009-0006-7881-5842
Sinan Uğraş(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0792-1497
Sayfa
18–33
Yayın Tarihi
2026-01-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Literatür, yüksek sosyal sermayeye sahip bireylerin güçlü iletişim, empati, iş birliği ve problem çözme becerileri sergilediklerini ve bu becerilerin akademik ve sosyal başarıya olumlu katkı sağladığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin sosyal sermaye düzeyleri ile beden eğitimi dersine ilgileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk kez 20. yüzyılın başlarında Lyda Judson Hanifan tarafından ortaya atılan sosyal sermaye kavramı işiler arası güven, sosyal normlar ve sosyal ağlar gibi unsurların toplamı olarak tanımlanmakta ve bireylerin sosyal, duygusal, zihinsel ve fiziksel gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Literatür, yüksek sosyal sermayeye sahip bireylerin güçlü iletişim, empati, iş birliği ve problem çözme becerileri sergilediklerini ve bu becerilerin akademik ve sosyal başarıya olumlu katkı sağladığını göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sosyal sermaye · Beden eğitimi · İlgi

Özet

Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin sosyal sermaye düzeyleri ile beden eğitimi dersine ilgileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. İlk kez 20. yüzyılın başlarında Lyda Judson Hanifan tarafından ortaya atılan sosyal sermaye kavramı işiler arası güven, sosyal normlar ve sosyal ağlar gibi unsurların toplamı olarak tanımlanmakta ve bireylerin sosyal, duygusal, zihinsel ve fiziksel gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Literatür, yüksek sosyal sermayeye sahip bireylerin güçlü iletişim, empati, iş birliği ve problem çözme becerileri sergilediklerini ve bu becerilerin akademik ve sosyal başarıya olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve veriler, Türkiye'nin Çanakkale ilindeki Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ortaokullarda öğrenim gören 749 öğrenciden toplanmıştır. Veriler, “Beden Eğitimi ve Spor Dersine İlgi Ölçeği” ile “İlköğretim İkinci Kademe Öğrencileri Sosyal Sermaye Ölçeği” kullanılarak elde edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler (Pearson korelasyon ve yapısal eşitlik modeli) sonucunda, beden eğitimi dersine ilgi ile sosyal sermayenin alt boyutları olan iyi ebeveyn ilişkisi, arkadaşlardan ve öğretmenlerden yardım isteme ile sosyal problemlere duyarlılık arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuçlar, beden eğitimi dersine daha fazla ilgi duyan öğrencilerin daha yüksek sosyal sermaye düzeylerine sahip olduğunu göstermektedir. Beden eğitiminin yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda sosyal gelişimi de destekleyen etkili bir araç olduğu görülmektedir

Abstract

This study aims to examine the relationship between middle school students’ levels of social capital and their interest in physical education classes. Social capital, a concept first introduced by Lyda Judson Hanifan in the early 20th century, refers to the sum of factors such as interpersonal trust, social norms, and social networks, which play a crucial role in individuals’ social, emotional, mental, and physical development. The literature indicates that individuals with high levels of social capital tend to exhibit stronger communication, empathy, collaboration, and problem-solving skills attributes positively to their academic and social success. The research employed a correlational design and collected data from 749 students enrolled in secondary schools affiliated with the Directorate of National Education in Çanakkale, Turkey. Data were gathered using the “Interest in Physical Education and Sports Course Scale” and the “Social Capital Scale for Secondary School Students.” Statistical analyses, including Pearson correlation and structural equation modeling, revealed a positive and significant relationship between students' interest in physical education and subdimensions of social capital: positive parent relationships, seeking help from friends and teachers, and sensitivity to social issues. Findings demonstrate that students who are more interested in physical education classes tend to have higher levels of social capital. Physical education not only supports physical and mental development but also facilitates socialization by offering a safe and inclusive environment. Thus, it plays a key role in enhancing students’ social capital. These results suggest that physical education can be an effective tool for fostering students’ interpersonal development and social well-being.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Algan, E., Tunçer, G., Uğraş, S. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Sermaye Düzeyleri ile Beden Eğitimi Dersine İlgileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Spor ve Bilim Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 1, 18–33. https://ajindex.com/articles/1646592

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (46)

  1. Akelaitis, A. V., & Malinauskas, R. K. (2016). Education of social skills among senior high school age students in physical education classes. European Journal of Contemporary Education, 18(4), 381-389.
  2. Akıncı A. Y. (2007). Ortaöğretim kurumlarında beden eğitimi ve spor etkinliklerinin, sosyalleşme süreci ve şahsiyetin oluşmasında katkısı. (Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi).
  3. Alarslan, M. B. (2019). Oyun ve fiziki etkinlikler dersinin ilkokul öğrencilerinin okula bağlanma düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi).
  4. Amiel, N., & Abalasei, B. (2022). Developing social skills in schools via physical education programs: Thecase of ısraeli male high school students. Sociologie Românească, 20(2), 27-48.
  5. Ardahan, F. (2014). Sosyal sermaye, yaşam doyumu ve akademik başarı ilişkisi: BESYO örneği. International Journal of Human Sciences, 11(1), 1212-1226.
  6. Ardahan, F., & Ezici, M. N. (2015). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin sosyal sermaye profili, sosyal sermaye ve başarı durumunun çeşitli demografik değişkenlere göre değerlendirilmesi: Antalya örneği. Sakarya University Journal of Education, 5(1), 16-36.
  7. Ateş, F., Sağın, A. E., ve Uğraş, S. (2025). Yaşamdan doyum ile okula bağlılık arasında beden eğitimi dersine ilginin aracı rolü. Milli Eğitim Dergisi, 54(246), 1075-1108. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1502049
  8. Barsbuğa, Y., Yılmaz, N., & Arı, A. (2019). Üniversiteler arası spor karşılaşmalarına katılan üniversite öğrencilerinin sosyal sermaye düzeylerinin incelenmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 11(1), 59-72.
  9. Brown, D. (2014). Negative experiences in physical education class and avoidance of exercise. Master Thesıs, Fort Hays State University, Faculty of Graduate Studies, Hays.
  10. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (pp. 241–258). Greenwood Press.
  11. Browne M. W., & Cudeck R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In: Bollen KA, Long, JS, editors. Testing Structural Equation Models. Newbury Park, CA: Sage Publications p. 136–62.
  12. Chascıar, V. (2024). Improving social competences through sport: an exploration of the educational role of physical activity in adolescent development. Journal Plus Education, 35(1), 130-136.
  13. Chaudhary, C. (2024). Cultivating social values in youth: The positive impact of physical education and sport. International Journal of Sports, Health and Physical Education, 6(1), 107-109.
  14. Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94, S95–S120.
  15. Cox, A. E., & Ullrich-French, S. (2010). The motivational relevance of peer and teacher relationship profiles in physical education. Psychology of Sport and Exercise, 11(5), 337-344.
  16. Çelik, Z., & Pulur, A. (2011). Orta öğretim öğrencilerinin beden eğitimi ve spora ilişkin tutumları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Özel Sayısı, 8(özel sayı), 115-121.
  17. Çevik Taşdemir, D., Bahar, A. D., & Çayırağası, F. (2017). A study on social capital concept, development and importance. International Journal of Management Science and Business Administration, 4(1), 52-56.
  18. Devamoğlu, S. (2008). Sosyal sermaye kuramı açısından Türkiye’de demokrasi kültürü üzerine bir değerlendirme. (Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi).
  19. Eriksson, M., & Dahlblom, K. (2020). Children's perspectives on health-promoting living environments: The significance of social capital. Social Science & Medicine, 258, 113059.
  20. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. London: Sage.
  21. Field, J. (2008). Sosyal sermaye. (B. Bilgen ve B. Şen, Çev.) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  22. Fraenkel, J., Wallen, N., & Hyun, H. (2012). How to designand evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
  23. Günkör, C., & Özdemir, M. Ç. (2017). Sosyal sermaye kavramına ve eğitim ortamına ilişkin algıların belirlenmesi. Dil Edebiyat Araştırmaları, 8(15), 93-121.
  24. Karimian, J., Hosseini, T. A., Shekarchizadeh, P., & Nafchi, S. M. (2015). The relationship between social capital and the way of spending leisure time, based on physical activities. Journal of Education and Health Promotion, 4(1), 79.
  25. Kılıç, M., & Arslan, A. (2018). Parçalanmış aileye mensup lise öğrencilerinin sosyalleşmesinde sporun etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi,17(66), 505-517.
  26. Knogler, M., Harackiewitz, J. M., Gegenfurtner, A., & Lewalter, D. (2015). How situational is situational interest? Investigating the longitudinal structure of situational interest. Contemporary Educational Psychology, 43, 39-50.
  27. Langco, L. V., Langco, L. A., Langco, L. S., & Fadare, A. S. (2022). Influenced of peer groups towards socialization among physical education students. International Journal of Science and Management Studies, 5(2), 48-55.
  28. MacPhail, A., Kirk, D., & Kinchhin, G. D. (2004). Sport Education: Promoting Team Affiliation Through Physical Education. Journal of Teaching in Physical Education, 23(2), 106-122.
  29. Madejski, E. (2020). Analysis of physical education lessons in the aspect of its organization, teacher’s work and attitudes as well as attitudes of students on the example of participant observation. Health Promotion ve Physical Activity, 10(1), 7–12.
  30. Orhan, R. (2019). Çocuk gelişiminde fiziksel aktivite ve sporun önemi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 157-176.
  31. Öztürk Karataş, E., Savaş, B. Ç., & Karataş, Ö. (2021). Beden eğitimi, spor ve oyunun sosyalleşme üzerine etkisi. Kafkas Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-16.
  32. Prins, R. G., Mohnen, S. M., Lenthe, F. J., Brug, J., & Oenema, A. (2012). Are neighbourhood social capital and availability of sports facilities related to sports participation among Dutch adolescents? International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 9(1), 90.
  33. Putnam, R. D. (1995). Bowling alone: America’s declining social capital. Journal of Democracy, 6(1), 65–78.
  34. Roure, C., Lentillon-Kaestner, V., Méard, J., & Pasco, D. (2019). Universality and uniqueness of students’ situational interest in physical education: A Comparative Study. Psychol Belg, 59(1), 1-15.
  35. Roure, C., Lentillon-Kaestner, V., & Pasco, D. (2021). Students’ individual ınterest in physical education: Development and validation of a questionnaire. Scandinavian Journal of Psychology, 62(1), 64-73.
  36. Roure, C., & Pasco, D. (2016). Exploring situational interest sources in the French physical education context. European Physical Education Review, 24(1), 3-20.
  37. Sağın, A. (2022). Beden eğitimi dersine ilginin yaşam doyumunu yordamada cinsiyetin rolü. Fiziksel Kültür ve Spor Pedagojisi, 26(2), 83-92.
  38. Sağın, A. E., & Karabulut, Ö. (2019). Beden eğitimi dersine yönelik ortaokul öğrencilerinin değer düzeylerinin incelenmesi (Bağcılar ilçesi örneği). Uluslararası Dağcılık ve Tırmanış Dergisi, 2(2), 27-34. Sandefur, G., Meier, A., & Campbell, M. (2006). Family resources, social capital, and college attendance. Social Science Research, 35(2), 525-553.
  39. Sandefur, G., & Wells, T. (1999). Does family structure really ınfluence educational attainment? Social Science Research, 28(4), 331-357.
  40. Sıral, C. (2020). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spora ilişkin tutumları ile akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi).
  41. Smith, A., & Parr, M. (2007). Young people's views on the nature and purposes of physical education: A sociological analysis. Sport, Education and Society, 12(1), 37-58.
  42. Şahan, H. (2008). Üniversite öğrencilerinin sosyalleşme sürecinde spor aktivitelerinin rolü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2008(2), 248-266.
  43. Şan, M. K. (2007). Bilgi toplumuna geçişte sosyal sermayenin taşıdığı önem ve Türkiye gerçeği. Journal of Knowledge Economy ve Knowledge Management, Volume2, Springs, 70-95.
  44. Uğraş, S., & Temel, C. (2020). Beden eğitimi ve spor dersine ilgi ölçeği (BEDİÖ) geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 413-427.
  45. Yadigaroğlu, H. (2018). Sosyal sermaye ve sağlık ilişkisine dair bir değerlendirme. The Journal of International Social Research, 11(56), 457-467.
  46. Yarcı, S. (2001). Pierre Bourdieu'da sosyal sermaye kavramı. Akademik İncelemeler Dergisi, 6(1), 125-135.