KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Melius: Journal of Narrative and Language Studies / 2025 / Sayı: 4

Alex’in Zihninde: Otomatik Portakal Romanında Dil, Müzik ve Ahlaki Katılım

Inside Alex’s Mind: Language, Music, and Moral Engagement in A Clockwork Orange

Necmettin Kaplan(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0009-0002-6599-4774
Sayfa
42–49
Yayın Tarihi
2025-09-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, yazar/metin ve okur arasındaki karşılıklı ilişkiyi ve romanın yalnızca bir şiddet anlatısı değil, aynı zamanda okurun katılımının ve ahlaki eyleminin bir sınavı haline nasıl geldiğini incelemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, Anthony Burgess’in Otomatik Portakal adlı romanını Okur-Tepki Kuramı çerçevesinde, özellikle Wolfgang Iser ve Stanley Fish’in teorik yaklaşımları doğrultusunda incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Burgess’in birinci şahıs anlatımı, yapay dili (Nadsat) ve klasik müziği kullanarak okuyucunun etik yargılarını bilinçli şekilde sarstığı ileri sürülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, yazar/metin ve okur arasındaki karşılıklı ilişkiyi ve romanın yalnızca bir şiddet anlatısı değil, aynı zamanda okurun katılımının ve ahlaki eyleminin bir sınavı haline nasıl geldiğini incelemektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anthony Burgess · "Otomatik Portakal" · Okur-Tepki kuramı

Özet

Bu makale, Anthony Burgess’in Otomatik Portakal adlı romanını Okur-Tepki Kuramı çerçevesinde, özellikle Wolfgang Iser ve Stanley Fish’in teorik yaklaşımları doğrultusunda incelemektedir. Burgess’in birinci şahıs anlatımı, yapay dili (Nadsat) ve klasik müziği kullanarak okuyucunun etik yargılarını bilinçli şekilde sarstığı ileri sürülmektedir. Iser’in ima edilen okuyucu ve metindeki boşluklar kavramları ile Fish’in yorumlayıcı topluluklar fikri, yazarın okuyucuyu nasıl yönlendirdiğini ve yorumun nasıl toplumsal bağlamlara bağlı olarak değiştiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, yazar/metin ve okur arasındaki karşılıklı ilişkiyi ve romanın yalnızca bir şiddet anlatısı değil, aynı zamanda okurun katılımının ve ahlaki eyleminin bir sınavı haline nasıl geldiğini incelemektedir.

Abstract

This article examines Anthony Burgess’s A Clockwork Orange through the lens of Reader-Response Theory (Reception Theory, Reader-Oriented Criticism), particularly the perspectives of Wolfgang Iser and Stanley Fish. It argues that Burgess deliberately destabilizes moral judgment through first-person narration, the artificial language of Nadsat, and classical music. These formal strategies condition the reader’s response and implicate them in ethical reflection. Iser’s concepts of the implied reader (virtual reader, ideal reader) and interpretive gaps (indeterminacies, textual gaps), as well as Fish’s notion of interpretive communities (reading communities, discourse communities), are applied to show how Burgess guides interpretation while avoiding didacticism. This study investigates author/text and reader interrelation, and how the novel becomes not just a narrative of violence but a test of reader engagement and moral agency.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaplan, N. (2025). Alex’in Zihninde: Otomatik Portakal Romanında Dil, Müzik ve Ahlaki Katılım. Melius: Journal of Narrative and Language Studies, Sayı: 4, 42–49. https://doi.org/10.62425/melius.1760636

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Bleich, D. (1980). Subjective criticism. In J. P. Tompkins (Ed.), Reader-response criticism: From formalism to post-structuralism (pp. 361–382). Johns Hopkins University Press.
  2. Burgess, A. (1986). A clockwork orange (Restored ed.). W. W. Norton.
  3. Burgess, A. (1990). You’ve had your time: Being the second part of the confessions of Anthony Burgess. Heinemann.
  4. Davis, T. F., & Womack, K. (2002). Formalist criticism and reader-response theory: Critical theory and practice. Palgrave Macmillan.
  5. Evans, R. O. (1971). Nadsat: The argot and its implications in Anthony Burgess’ A clockwork orange. Journal of Modern Literature, 1(3), 406–410. https://www.jstor.org/stable/3831064
  6. Fish, S. (1980). Is there a text in this class? The authority of interpretive communities. Harvard University Press.
  7. Goh, R. B. H. (2000). Clockwork language reconsidered: Iconicity and narrative in Anthony Burgess’s A clockwork orange. Journal of Narrative Theory, 30(2), 263–280. https://www.jstor.org/stable/30224562
  8. Holland, N. N. (1975). 5 readers reading. Yale University Press.
  9. Iser, W. (1974). The implied reader: Patterns of communication in prose fiction from Bunyan to Beckett. Johns Hopkins University Press.
  10. Iser, W. (1978). The act of reading: A theory of aesthetic response (D. H. Wilson, Trans.). Johns Hopkins University Press.
  11. Kayaaltı, M. (2025). The deconstruction of language in Anthony Burgess’s A Clockwork Orange: A postmodern analysis. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, 35(1),77–93. https://doi.org/10.26650/LITERA2024-1486112
  12. McLuhan, M. (1994). Understanding media: The extensions of man (2nd ed.). MIT Press. (Original work published 1964)
  13. Nixon, M. (2009). Decoding dystopia: Language, violence, and identity in Anthony Burgess’s A Clockwork Orange. Journal of Literary Studies, 25(3),1–12. https://doi.org/10.1080/02564710903228529
  14. Ravyse, N. E. (2014). Nadsat: The oscillation between reader immersion and repulsion. Literator,35(1),1–5. https://doi.org/10.4102/lit.v35i1.433
  15. Rosenblatt, L. (1982). The literary transaction: Evocation and response. Theory into Practice, 21(4), 268–277.
  16. Sağıroğlu, R. (2022). Mapping identity in D.H. Lawrence's short stories: Discursive analysis. Çizgi Kitabevi.
  17. Tompkins, J. P. (Ed.). (1980). Reader-response criticism: From formalism to post-structuralism. Johns Hopkins University Press.