Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu kapsamda yapılan incelemeler neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır; Ukaylî, bir yerde nakilde bulunduğu râvi hakkında başka bir yerde cerh yönlü bilgi vermiş, sözlerine ve değerlendirmelerine değer verdiği râvilerin genellikle muhaddis olması hasebiyle bireysel bakışının bu yönde olduğu anlaşılmış ve bazı nakillerde zikrettiği râvilerin tabakat kitaplarında meçhûl olduğu tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Ebû Hanîfe’ye yönelik taltif ve tenkit yönlü birçok söz söylenmiş ve çalışma yapılmıştır. Ukaylî (öl. 322/934) de ed-Duafâü’l-kebîr’inde bu meyanda 35 rivâyete yer vermiştir. Ebû Hanîfe’den yaklaşık bir asır sonra yaşayan Ukaylî’nin tenkit yönlü rivâyetlere yer verdiği kitabı, konuya dair temayüz eden çalışmalardandır. Çalışmanın amacı, müellifin yer verdiği rivâyetlerdeki râviler hakkında farklı yaklaşımları incelemektir. Zira müellif, bir râvinin herhangi bir rivâyettini delil alıp kullanırken, aynı râviyi başka bir rivâyette cerh edebilmektedir. Bu çerçevede konu, “Ukayli’nin Cerh Ettiği Râviler”, “Rivâyetine Râvilerinden Meçhûllerin Olması”, “Ukayli’nin Ehl-i Hadis Râvilerden Nakletmesi” şeklindeki başlıklar çerçevesinde incelenmiştir. Çalışma, Ebû Hanîfe hakkında, Ukaylî’nin eserinde yer alan “Nu‘mân b. Sâbit” maddesi altında nakledilen rivâyetler çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırmada izlenen yöntem, hadis ilminin cerh ve ta‘dîl usûlü esaslarına dayanmaktadır. Bu kapsamda yapılan incelemeler neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır; Ukaylî, bir yerde nakilde bulunduğu râvi hakkında başka bir yerde cerh yönlü bilgi vermiş, sözlerine ve değerlendirmelerine değer verdiği râvilerin genellikle muhaddis olması hasebiyle bireysel bakışının bu yönde olduğu anlaşılmış ve bazı nakillerde zikrettiği râvilerin tabakat kitaplarında meçhûl olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla Mekke’de yaşamış bir muhaddis olarak Ukaylî’nin Ebû Hanîfe hakkında tenkit içerikli olan rivayetlerde Ehl-i hadis bakış açısıyla hareket ettiği görülmüştür.
Abstract
Numerous statements of both praise and criticism have been expressed, and many studies have been conducted, regarding Abû Hanîfa. In this context, al-ʿUqaylî (d. 322/934) included 35 narrations in his work al-Duʿafâ al-kabîr. Written approximately a century after Abû Hanîfa, al-ʿUqaylî’s work, which contains narrations of a critical nature, stands out as a significant contribution to the subject. It has been suggested that al-ʿUqaylî, as a representative of Ahl al-Hadith, approached Abû Hanîfa—the founder of the Ahl al-Raʾy school (d. 150/767)—from his own epistemological perspective. The aim of this study is to examine the varying approaches toward the narrators found in the reports cited by the author. Indeed, al-ʿUqaylî at times relies on a narrator as evidence in one report while criticizing the same narrator in another. Within this framework, the subject is analyzed under the headings: “Narrators Criticized by al-ʿUqaylî,” “Presence of Unknown (Majhûl) Narrators in the Chains,” and “al-ʿUqaylî’s Transmission from Ahl al-Hadîth Narrators.” The study focuses on the narrations concerning Abû Hanîfa found under the entry “Nuʿmân b. Thâbit” in al-ʿUqaylî’s work. The methodology employed is based on the principles of jarh wa taʿdîl in hadith studies. As a result of the analysis, it has been determined that al-ʿUqaylî occasionally criticizes narrators whom he cites elsewhere, that he tends to favor narrators belonging to the hadîth tradition, reflecting his individual scholarly orientation, and that some narrators mentioned in certain reports are identified as unknown in biographical (Tabaqat) literature. Accordingly, it is concluded that al-ʿUqaylî, as a Meccan traditionist, approaches the critical narrations concerning Abû Hanîfa from an Ahl al-Hadîth perspective.