Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightHer iki ankette de çiftçiler devlet işletilmesindeki sulama modelini güçlü bir şekilde tercih etmiş; kullanıcılar arasındaki dengesiz güç ilişkileri ise bu tercihin altında yatan temel neden olarak öne çıkmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türkiye'de sulama hizmetlerinin merkezi yapıdan yerel yönetime devri süreci, 1994 yılında Harran'da pilot proje olarak Sulama Birlikleri'nin (SB) kurulmasıyla başlamıştır. Maliyetleri düşürmenin yanı sıra; kullanıcılar tarafından yürütülen demokratik, yerel ve katılımcı sulama işletmesi, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Master Planı'nda, bölgeye hakim olan aşiret temelli, hiyerarşik yapıda ki geleneksel üretim ilişkilerini modernize ederek çiftçiler arasındaki ciddi gelir eşitsizliklerini gidermenin bir aracı olarak benimsenmiştir. Ancak; yerel seçkinlerin kontrolü ele geçirmesi (elite capture), artan yolsuzluklar ve bütçe açıkları karşısında, 2018 yılında yayımlanan 7139 sayılı kanunla SB'lerinin yönetimleri Devlet Su İşleri'ne (DSİ) devredilmiştir. Bu süreçte, sulama işletmesinin tamamen özelleştirilmesi konusu literatürde yaygınlaşmaya ve bir ihtimal olarak öne çıkmaya başlamıştır. Bu makale, Harran'daki çiftçilerin devlet, kullanıcılar veya özel sektör tarafından işletilen sulama modelleri arasındaki tercihlerini ortaya koymaktadır. İlk anket çalışması, idari sorunları gidermek amacıyla yürürlüğe konulan 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu'nun uygulamaya girdiği 2013 yılında gerçekleştirilmiştir. İkinci anket ise, SB'lerin idari görevlerinin DSİ'ye devredilmesini takiben 2019 yılında yapılmıştır. Her iki ankette de çiftçiler devlet işletilmesindeki sulama modelini güçlü bir şekilde tercih etmiş; kullanıcılar arasındaki dengesiz güç ilişkileri ise bu tercihin altında yatan temel neden olarak öne çıkmıştır.
Abstract
State-wide decentralization of irrigation began in Türkiye in 1994 with the establishment of water user associations (WUA) in Harran as pilot projects. Besides cutting down costs, democratic, local, participatory irrigation management by users was embraced in the Master Plan of the South Eastern Anatolia Project as a vehicle for ameliorating severe income disparities among farmers by modernizing the clan (aşiret) based, hierarchical, traditional production relations dominating the region. However, in response to elite capture, mounting corruption and budget deficits, Law # 7139 legislated in 2018 returned WUA administration to the State Hydraulic Works (SHW). In the meanwhile, total privatization of irrigation management has emerged as a theme in the literature and a possibility for the future. Therefore, this paper presents Harran farmers’ preferences between state, user and private sector managed irrigation models. The first survey was held in 2013, after implementation of the Water User Associations Law #6172, introduced to remedy administrative problems. The latter survey was conducted in 2019, following the return of WUAs’ administrative duties to the SHW. In both surveys, farmers have displayed strong preference for state managed irrigation while the skewed power relations among users have been indicative of the underlying reason.