KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Filmvisio / 2026 / Sayı: 3

İnsan-Sonrası Sinemada Karakterin Soysuzlaşması, Köken Estetiği ve Artırılmış-Yokluk

Degeneration of Character, Aesthetics of Origin, and Augmented Absence in Posthuman Cinema

Savaş Keskin(BAYBURT ÜNİVERSİTESİ, BAYBURT MESLEK YÜKSEKOKULU, GÖRSEL-İŞİTSEL TEKNİKLER VE MEDYA YAPIMCILIĞI BÖLÜMÜ)0000-0003-0335-9062
Sayfa
135–157
Yayın Tarihi
2024-07-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Doğal olarak bu makalenin amacı, insan-sonrası sinemanın karakter ontolojisini köken estetiği ve kimlik ilişkisinde yeniden düşünerek ‘artırılmışlığın’ neden olduğu dejenerasyonun argümantasyonunu yapmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, post-hümanizm olarak da duymaya alışık olduğumuz insan-sonrası çağın ya da ‘post-antroposen’in sinema evreninde peyda olan yapay zekâ-destekli eyleyicinin/karakterin sosyolojik, antropolojik ve bilhassa felsefi bir tahlilini/ eleştirisini becerebilme denemesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eyleyici kavramı, ‘aktör’ kavramının sinema bağlamındaki eril ve toplumsal cinsiyetçi kullanımının eşitsizlik etkisine karşı bir kavramsal tedbir olarak kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Doğal olarak bu makalenin amacı, insan-sonrası sinemanın karakter ontolojisini köken estetiği ve kimlik ilişkisinde yeniden düşünerek ‘artırılmışlığın’ neden olduğu dejenerasyonun argümantasyonunu yapmaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Karakter · trans-estetik · artırılmışlık

Özet

Bu makale, post-hümanizm olarak da duymaya alışık olduğumuz insan-sonrası çağın ya da ‘post-antroposen’in sinema evreninde peyda olan yapay zekâ-destekli eyleyicinin/karakterin sosyolojik, antropolojik ve bilhassa felsefi bir tahlilini/ eleştirisini becerebilme denemesidir. Bu sosyal bilimsel ve felsefi tahlilin genel çerçevesini hermenötik bir yaklaşımla ifade etmek mümkündür. İnsana basitçe yardımcı olan enstrümantal bir konumdan ‘sosyal eyleyici’ konumuna yükselen bilgisayarlar, yapay zekâları sayesinde bu makale içinde ‘sinematik eyleyici’ olarak yeniden düşünülmek üzere bağlamından koparılır ve yalnızca yapısal varlığı ile sınanır. Eyleyici kavramı, ‘aktör’ kavramının sinema bağlamındaki eril ve toplumsal cinsiyetçi kullanımının eşitsizlik etkisine karşı bir kavramsal tedbir olarak kullanılmıştır. Sosyal Eyleyiciler Olarak Bilgisayarlar (CASA) kavramsalından Sinematik Eyleyiciler Olarak Bilgisayarlar (CACA) kavramsalına geçiş, elbette insanla tamamıyla yer değiştirmiş bir yapay zekânın teknomalisini (‘teknolojik anomali’ anlamındaki kavramsallaştırma denemesi) içeren McDonaldlaşma yaklaşımıyla sınırlanamayacağı için insan-yapay zekâ tümleşmesini daha makul bulan postMcDonaldlaşma yaklaşımı geçerli olacaktır. Çünkü öyle bir tümleşik melezleşme söz konusudur ki, ‘artırılmışlık’ olarak karakterize edilen yeni varoluş biçimi, gerçekliğin, insanın ve sinematik anlatının tüm kodlarında bir ‘aşırılaşma’, ‘genleşme’ ve ‘nicel yoğunlaşma’ gözlemlenebilir. Bu ilginç mahlukat, yalnızca ekranda söz konusu olan varlığının gerçekleşmediği tüm alanlardaki kökensizlik ve yokluk durumu nedeniyle bir soysuzlaşma sorununu, köken estetiğinin marjinalleşmesiyle birlikte kaçınılmazlaşan köken trans-estetiğini ve artırılmış ya da aşırı fenomenlerin her şeyi temsil etme iddiasının ardındaki mutlak yokluğu ve yokluğun her yerdeleşmesini tartışmak için bize koz verir. Sinema, artık bir imge biçimindeki ‘modus’ olarak yaratılan karakterlerin de ötesine geçerek imge-ötesi biçimdeki ‘codus’ (bilgisayar kodu) olarak yaratılan karakterin mahsulü olarak hangi anlamı ifade eder? Bu soruyu tartışmak, sinemanın geleceğini bugüne indirgemekten fazlasıdır. Çünkü karakterin yeni performatif kimliğini anlamak, beklentiler ve umutlar doğrusalına eklenecek eleştirel direnç noktalarını imal etmeye yardımcı olacaktır. Doğal olarak bu makalenin amacı, insan-sonrası sinemanın karakter ontolojisini köken estetiği ve kimlik ilişkisinde yeniden düşünerek ‘artırılmışlığın’ neden olduğu dejenerasyonun argümantasyonunu yapmaktır.

Abstract

This article attempts to perform a sociological, anthropological, and especially philosophical analysis, critique, and constructive aesthetics of the artificial intelligence-assisted performer/character that has emerged in the cinematic universe of the post-human age or post-anthropocene, often referred to as posthumanism. Computers, which have evolved from merely assisting humans to becoming ‘social performers,’ are recontextualized in this article as ‘cinematic performers’ thanks to their artificial intelligence, and are evaluated solely based on their structural presence. The concept of the performer is used as a conceptual measure against the inequality effect of the masculine and gendered use of the term ‘actor’ in cinema. Since the transition from conceptualizing Computers as Social Actors/ Performers (CASA) to conceptualizing Computers as Cinematic Actors/Performers (CACA) cannot be limited to the McDonaldization approach—which includes the technomaly of an artificial intelligence that completely replaces humans—, the post-McDonaldization approach, which finds the integration of human-artificial intelligence more plausible, will prevail. This integrated hybridization results in a new mode of existence characterized as ‘augmentedness,’ an ‘excess,’ ‘expansion,’ and ‘quantitative concentration’ observable in all codes of reality, human and cinematic narrative. This intriguing entity allows us to discuss the problem of degeneration, the trans-aesthetics of origin that becomes inevitable with the marginalization of the aesthetics of origin, and the absolute absence and omnipresence of absence behind the claim of augmented or extreme phenomena to represent everything. What does cinema mean as the product of a character created as codes (computer code) in a trans-image form that transcends characters created as modus in the form of an image? Discussing this question is more than reducing the future of cinema to the present. Understanding the new performative identity of the character will help generate points of critical resistance to be added to the linear of expectations and hopes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keskin, S. (2024). İnsan-Sonrası Sinemada Karakterin Soysuzlaşması, Köken Estetiği ve Artırılmış-Yokluk. Filmvisio, Sayı: 3, 135–157. https://doi.org/10.26650/Filmvisio.2024.0006

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (55)

  1. Arielli, E. & Manovich, L. (2022). AI-Aesthetics and antropocentric myth of creativity. http://manovich.net/index. php/projects/ai-aesthetics-and-the-anthropocentric-myth-of-creativity google scholar
  2. Arnheim, R. (1969). Visual thinking. University of California Press. google scholar
  3. Arnheim, R. (1980). A plea for visual thinking. Critical Inquiry, 6(3), 489-497. google scholar
  4. Auge, M. (1995). Non-places: Introduction to an antrophology of supermodernity (J. Howe, Trans.). Verso. google scholar
  5. Austin, J. L. (1975). How to do things with words (Vol. 88). Oxford University Press. google scholar
  6. Baker, U. (1988). Homo homunculus: Kendi kendini yaratamayan insan. Sistem Dergisi, 2, 78-84. google scholar
  7. Bal, M. (2012). Çalışan personelin kurumsal imaj oluşumuna etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 219. google scholar
  8. Barthes, R. (1991). The responsibility of forms: Critical essays on music, art, and representation. University of California Press. google scholar
  9. Barthes, R. (1999). Rhetoric of the Image. Visual culture: The reader, 33-40. google scholar
  10. Barthes, R. (2000). The photographic message. In R. T. Craig, & H. L. Muller (Eds.), Theorizing communication: Readings across traditions (pp. 191-199). Sage Publications. google scholar
  11. Barthes, R. (2012). From Camera Lucida. In Theatre and Performance Design (pp. 43-50). Routledge. google scholar
  12. Barthes, R., & Duisit, L. (1975). An introduction to the structural analysis of narrative. New literary history, 6(2), 237-272. google scholar
  13. Barthes, R., & Howard, R. (1968). The reality effect. In D. J. Hale (Ed.), The novel: an anthology of criticism and theory, 1900-2000 (pp. 229-234). Blackwell Publishing. google scholar
  14. Baudrillard, J. (2009). The transparency of evil: Essays on extreme phenomena (J. Benedict, Trans.). Verso. google scholar
  15. Bauman, Z. (2013). Liquid modernity. John Wiley & Sons. google scholar
  16. Bauman, Z. (2016). Strangers at our door. John Wiley & Sons. google scholar
  17. Boell, S. K., & Cecez-Kecmanovic, D. (2014). A hermeneutic approach for conducting literature reviews and literature searches. Communications of the Association for information Systems, 34(1), 12. google scholar
  18. Brunon, J. (1971). Group dynamics and visual thinking. Journal of Architectural Education, 26(3), 53-55. google scholar
  19. Burnett, R. (2005). How images think. MIT Press. google scholar
  20. Deleuze, G., & Guattari, F. (2005). A thousand plateaus: Capitalism and schizophrenia (12th Ed.) (B. Massumi, Trans.). University of Minnesota Press. google scholar
  21. Deleuze, G., & Guattari, F. (2011). Kafka: Minör edebiyat için (Ö. Uçtan & I. Ergüden, Çev.). Yapı Kredi Yayınları. google scholar
  22. Esslin, M. (1987). The field of drama: How the signs of drama create meaning on stage or screen. A&C Black. google scholar
  23. Gadamer, H. G. (1977). Philosophical hermeneutics. University of California Press. google scholar
  24. Ha, D., & Tang, Y. (2022). Collective intelligence for deep learning: A survey of recent developments. Collective Intelligence, 1(1), 26339137221114874. google scholar
  25. Habermas, J. (2019). İletişimsel eylem kuramı. Mustafa Tüzel (Çev.). Alfa Yayınları. google scholar
  26. Hall, S. (2017). Temsil: Kültürel temsiller ve anlamlandırma uygulamaları (İ. Dündar, Çev.). Pinhan Yayıncılık. google scholar
  27. Husserl, E., & Moran, D. (2012). Ideas: General introduction to pure phenomenology. Routledge. google scholar
  28. Kearney, R. (2005). Strangers, gods and monsters: Interpreting otherness. Routledge. google scholar
  29. Keskin, S., & Kömür, G. (2022). Yapay zekâ konuşabilir mi? Maduniyet sorunsalı çerçevesinde Sosyal Aktörler Olarak Bilgisayarlar söylemi. M. Gökhan Genel (Ed.). Yeni Medya Araştırmaları-II (s. 35-58). Berikan Yayınevi. google scholar
  30. Keskin, S., & Kömür, G. (2023). Metasız meta-: Metaverse yaşam dünyasının eleştirel ekonomi-politiği. Literatürk Akademia. google scholar
  31. Keskin, S., Uzun, İ., & Birlik, İ. (2023). Imago ex machina: İletişimden sanata görüntünün araçsallaşması üzerine notlar. Literatürk Academia. google scholar
  32. Manovich, L. (2001). The language of new media. MIT Press. google scholar
  33. Manovich, L. (2008). Introduction to info-aesthetics. Antinomies of Art and Culture: Modernity, Postmodernity, Contemporaneity (pp. 333-345). google scholar
  34. Manovich, L. (2009). Cultural analytic: Visualizing cultural patterns in the era of “more media”. Manovich. http:// manovich.net/index.php/projects/cultural-analytics-visualizing-cultural-patterns. google scholar
  35. Manovich, L. (2011). Trending: The promises and the challenges of big social data. Debates in the Digital Humanities, 2(1), 460-475. google scholar
  36. Manovich, L. (2015). Data science and digital art history. International Journal for Digital Art History, 1, 11-35. google scholar
  37. Manovich, L. (2016). The science of culture? Social computing, digital humanities and cultural analytics. Journal of Cultural Analytics, 1(1), 1-15. https://doi.org/10.22148/16.004 google scholar
  38. Manovich, L. (2017a). Cultural data. In O. Grau (Ed.), Museum and archive on the move changing cultural institutions in the digital era (pp. 259-276). De Gruyter. google scholar
  39. Manovich, L. (2017b). Automating aesthetics: Artificial intelligence and image culture. Flash Art International, 316, 1-10. google scholar
  40. Manovich, L. (2018). AI aesthetics. Strelka Press. google scholar
  41. Manovich, L. (2019). Defining AI arts: Three proposals. AI and dialog of cultures exhibition catalog. Hermitage Museum. google scholar
  42. Manovich, L., & Arielli, E. (2021). Artificial aesthetics: A critical guide to AI. Media and Design. google scholar
  43. Mulgan, G. (2018). Artificial intelligence and collective intelligence: the emergence of a new field. AI & Society, 33(4), 631-632. google scholar
  44. Peeters, M. M., van Diggelen, J., Van Den Bosch, K., Bronkhorst, A., Neerincx, M. A., Schraagen, J. M., & Raaijmakers, S. (2021). Hybrid collective intelligence in a human-AI society. AI &Society, 36, 217-238. google scholar
  45. Ricoeur, P. (1978). History and hermeneutics. In Philosophy of History and Action: Papers Presented at the First Jerusalem Philosophical Encounter December 1974 (pp. 3-20). Dordrecht: Springer Netherlands. google scholar
  46. Ricoeur, P. (1981). Hermeneutics and the human sciences: Essays on language, action and interpretation. Cambridge University Press. google scholar
  47. Ritzer, G. (2013). The McDonaldization of society. SAGE Publications. google scholar
  48. Smite, R., Smits, R., & Manovich, L. (Eds.). (2015). Data Drift: Archiving Media and Data Art in the 21st Century. RIXC, The Centre for New Media Culture. google scholar
  49. Taylor, C. (2011). Modernliğin sıkıntıları (U. Canbilen, Çev.). Ayrıntı Yayınları. google scholar
  50. Toriumi, F., Osawa, H., Inaba, M., Katagami, D., Shinoda, K., & Matsubara, H. (2017). AI wolf contest—development of game AI using collective intelligence—. In Computer Games: 5th Workshop on Computer Games, CGW 2016, and 5th Workshop on General Intelligence in Game-Playing Agents, GIGA 2016, Held in Conjunction with the 25th International Conference on Artificial Intelligence, IJCAI 2016, New York, USA, July 9-10, 2016, Revised Selected Papers 5 (pp. 101-115). Springer International Publishing. google scholar
  51. Verhulst, S. G. (2018). Where and when AI and CI meet: exploring the intersection of artificial and collective intelligence towards the goal of innovating how we govern. AI & Society, 33, 293-297. google scholar
  52. Weld, D. S., Lin, C. H., & Bragg, J. (2015). Artificial intelligence and collective intelligence. In T. W. Malone & M. S. Bernstein (Eds.), Handbook of collective intelligence (pp. 89-114). MIT Press. google scholar
  53. Worringer, W. (1997). Abtraction and emphat (M. Bullock, Trans.). Elephant Paperbacks. google scholar
  54. Zizek, S. (2010). Living in the end times. Verso. google scholar
  55. Zizek, S. (2012). Organs without bodies: On Deleuze and consequences. Routledge. google scholar