Dergiler / ETÜ Sentez İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi / 2026 / Sayı: 7

Reel Döviz Kurlarında Balon Var Mıdır? Seçilmiş Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Araştırma

Are There Bubbles In Real Exchange Rates? A Research On Selected Developing Countries

Mercan Hatipoğlu(Doç. Dr., Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü)
Sayfa
39–52
Yayın Tarihi
2022-03-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular Türk Lirası ve Hindistan Rupisi reel kurlarında balon oluşmadığını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı gelişmekte olan piyasalar kategorindeki Türkiye, Hindistan, Endonezya Rusya, Malezya ve Brezilya ülkelerinin reel döviz kurlarındaki balon oluşumlarını araştırmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Veriler aylık frekansta olup, 1994:01 ile 2021:11 dönemi arasını kapsamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular Türk Lirası ve Hindistan Rupisi reel kurlarında balon oluşmadığını göstermiştir.
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Döviz kuru balonu · SADF · Gelişmekte olan Ülkeler

Özet

Bu makalenin amacı gelişmekte olan piyasalar kategorindeki Türkiye, Hindistan, Endonezya Rusya, Malezya ve Brezilya ülkelerinin reel döviz kurlarındaki balon oluşumlarını araştırmaktır. Çalışmada yöntem olarak Eküs Genişletilmiş Dickey – Fuller testinden yararlanılmıştır. Veriler aylık frekansta olup, 1994:01 ile 2021:11 dönemi arasını kapsamaktadır. Bulgular Türk Lirası ve Hindistan Rupisi reel kurlarında balon oluşmadığını göstermiştir. Diğer ülkelerde ise 1997 Asya Krizi ile 2008 Küresel Kriz sırasında ve sonrasında balon oluşumu gözlemlenmiştir. Bununla beraber gelişmekte olan ülkelerin reel döviz kurlarında son yıllarda herhangi bir finansal balona rastlanmamıştır.

Abstract

The aim of this article is to investigate the speculative bubbles in the real exchange rates of Turkey, India, Indonesia, Russia, Malaysia and Brazil in the emerging market category. The right-tailed unit root sup Augmented Dickey-Fuller SADF test is used in the research. The data are on a monthly frequency and cover the period between 01-1994 and 11-2021. Findings indicated that there was no bubble in the real exchange rates of Turkish Lira and Indian Rupee. In other countries, bubble formation was observed during and after the 1997 Asian Crisis and 2008 Global Crisis. However, no any financial bubble has been encountered in the real exchange rates of developing countries in recent years.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Hatipoğlu, M. (2022). Reel Döviz Kurlarında Balon Var Mıdır? Seçilmiş Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Araştırma. ETÜ Sentez İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Sayı: 7, 39–52. https://ajindex.com/articles/1645050

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (62)

  1. Adämmer, P., ve Bohl, M. T. 2015. Speculative Bubbles in Agricultural Prices. The Quarterly Review of Economics and Finance, 55, 67-76.
  2. Afşar, M., Afşar, A., ve Doğan, E. 2019. Döviz Balonlarının Tespitine Yönelik Bir Analiz: Türkiye Örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 54, 447-460.
  3. Ahmed, M., Bashir, U., ve Ullah, I. 2021. Testing For Explosivity in US-Pak Exchange Rate Via Sequential ADF Procedures No. 109607. University Library of Munich, Germany.
  4. Aktaş, C. 2010. Türkiye’de Reel DöviZ Kuru İle İhracat ve İthalat Arasindaki İlişkinin VAR Tekniğiyle Analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 6 11, 123-140.
  5. Bergvall, A. 2004. What Determines Real Exchange Rates? The Nordic countries. Scandinavian Journal of Economics, 106 2, 315-337.
  6. Berikan, M., ve Hüseyinli, T. 2017. Petrol Fiyatlarındaki Düşüşün Rusya Ekonomisi Üzerine Etkileri. İktisadi Yenilik Dergisi, 4 2, 30-45.
  7. Bettendorf, T., ve Chen, W. 2013. Are there bubbles in the Sterling-dollar exchange rate? New evidence from sequential ADF tests. Economics Letters, 120 2, 350-353.
  8. Catão, L. A. 2007. Why real exchange rates?. Finance & Development, 44 003.
  9. Chowdhury, I. S. 2004. Sources Of Exchange Rate Fluctuations: Empirical Evidence From Six Emerging Market Countries. Applied Financial Economics, 14 10, 697-705.
  10. De Broeck, M., & Sløk, T. 2006. Interpreting Real Exchange Rate Movements in Transition Countries. Journal of International Economics, 68 2, 368-383.
  11. Drescher, C., ve Herz, B. 2016. What Determines Simultaneous Asset Bubbles? An Empirical Analysis. Applied Economics, 48 1, 35-51.
  12. El Montasser, G., Fry, J., ve Apergis, N. 2016. Explosive Bubbles İn The US–China Exchange Rate? Evidence From Right-Tailed Unit Root Tests. China Economic Journal, 9 1, 34-46.
  13. Elike, U., ve Anoruo, E. 2017. Testing For Explosive Bubbles İn The South African-US Exchange Rate Using The Sequential ADF Procedures. Banks & Bank Systems, 105-112.
  14. Flood, R. P., ve Hodrick, R. J. 1990. On Testing For Speculative Bubbles. Journal Of Economic Perspectives, 4 2, 85-101.
  15. Gök, R. 2021. Identification Of Multiple Bubbles in Turkish Fınancial Markets: Evidence From GEGDF Approach. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 43 2, 231-252. Gökçe, A., ve Güler, İ. 2020. Sağ-Yönlü ADF Sınamaları ile Ankara İlinde Konut Balonu Araştırması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 94-116.
  16. Hu, Y., ve Oxley, L. 2017. Are There Bubbles İn Exchange Rates? Some New Evidence From G10 And Emerging Market Economies. Economic Modelling, 64, 419-442.
  17. IMF. 1998. The Asian crisis: Causes and cures. Finance and Development, 35 2. https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1998/06/ imfstaff.htm
  18. Jirasakuldech, B., Emekter, R., ve Went, P. 2006. Rational Speculative Bubbles And Duration Dependence İn Exchange Rates: An Analysis Of Five Currencies. Applied Financial Economics, 16 3, 233-243.
  19. Kalkınma Bakanlığı. 2012. Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler. Küresel Ekonomik Gelişmeleri Gözleme Değerlendirme Dairesi. Ekonomik Modeller Ve Stratejik Araştırmalar Genel Müdürlüğü.https://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2018/11/%C5%9Eubat_2012_ DESG.pdf.
  20. Korkmaz Ö., Erer D, ve Erer E. 2016. Alternatif Yatırım Araçlarında Ortaya Çıkan Balonlar Türkiye Hisse Senedi Piyasasını Etkiliyor mu? BİST 100 Üzerine Bir Uygulama. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar, 10 2, 37-53.
  21. Korkmaz, Ö., Akay, E., ve Bülbül 2021, “Türkiye’de Konut Balonu Var mı Yok mu? ”,International Conference on Eurasian Economies, İstanbul https://avekon.org/papers/2549.pdf
  22. Maldonado, W. L., Ribeiro, J., ve Tourinho, O. A. F. 2021. Testing four types of bubbles in BRICS Exchange Rates. Emerging Markets Finance and Trade, 57 4, 1103-1123.
  23. Mishkin, F. S. 2016. The Economics Of Money, Banking, And Financial Markets. Pearson Education. USA
  24. Narayan, P. K. 2021. Did Bubble Activity Intensify During COVID-19?. Asian Economics Letters, 1 2, 1-5.
  25. Oktar, S., ve Yüksel, S. 2015. 1998 Yılında Rusya’da Yaşanan Bankacılık Krizi Ve Öncü Göstergeleri. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 37 2, 327-340.
  26. Oreiro, J. L. 2005. Capital Mobility, Real Exchange Rate Appreciation, And Asset Price Bubbles in Emerging Economies: A Post Keynesian Macroeconomic Model For A Small Open Economy. Journal of Post Keynesian Economics, 28 2, 317-344.
  27. Phillips, P. C., Wu, Y., ve Yu, J. 2011. Explosive Behavior in The 1990s Nasdaq: When Did Exuberance Escalate Asset Values?. International economic review, 52 1, 201-226.
  28. Samırkaş, M. C. 2021. Finansal Piyasalarda Fiyat Balonları: Türkiye Döviz Piyasası Üzerine Bir İnceleme. İşletme ve İktisadî Bilimler Araştırmaları, 112-130.
  29. Su, X., Peng, C., Lv, Z., ve Deng, C. 2020. Do The Renminbi And Hong Kong Dollar Bubbles İnteract?. International Journal of Finance ve Economics. 1-8
  30. Visser, H. 1989. Exchange Rate Theories. De Economist, 137 1, 16-46.
  31. Woo, W. T. 1987. Some Evidence Of Speculative Bubbles in The Foreign Exchange Markets. Journal of Money, Credit and Banking, 19 4, 499-514.
  32. Adämmer, P., ve Bohl, M. T. 2015. Speculative Bubbles in Agricultural Prices. The Quarterly Review of Economics and Finance, 55, 67-76.
  33. Afşar, M., Afşar, A., ve Doğan, E. 2019. Döviz Balonlarının Tespitine Yönelik Bir Analiz: Türkiye Örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 54, 447-460.
  34. Ahmed, M., Bashir, U., ve Ullah, I. 2021. Testing For Explosivity in US-Pak Exchange Rate Via Sequential ADF Procedures No. 109607. University Library of Munich, Germany.
  35. Aktaş, C. 2010. Türkiye’de Reel DöviZ Kuru İle İhracat ve İthalat Arasindaki İlişkinin VAR Tekniğiyle Analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 6 11, 123-140.
  36. Bergvall, A. 2004. What Determines Real Exchange Rates? The Nordic countries. Scandinavian Journal of Economics, 106 2, 315-337.
  37. Berikan, M., ve Hüseyinli, T. 2017. Petrol Fiyatlarındaki Düşüşün Rusya Ekonomisi Üzerine Etkileri. İktisadi Yenilik Dergisi, 4 2, 30-45.
  38. Bettendorf, T., ve Chen, W. 2013. Are there bubbles in the Sterling-dollar exchange rate? New evidence from sequential ADF tests. Economics Letters, 120 2, 350-353.
  39. Catão, L. A. 2007. Why real exchange rates?. Finance & Development, 44 003.
  40. Chowdhury, I. S. 2004. Sources Of Exchange Rate Fluctuations: Empirical Evidence From Six Emerging Market Countries. Applied Financial Economics, 14 10, 697-705.
  41. De Broeck, M., & Sløk, T. 2006. Interpreting Real Exchange Rate Movements in Transition Countries. Journal of International Economics, 68 2, 368-383.
  42. Drescher, C., ve Herz, B. 2016. What Determines Simultaneous Asset Bubbles? An Empirical Analysis. Applied Economics, 48 1, 35-51.
  43. El Montasser, G., Fry, J., ve Apergis, N. 2016. Explosive Bubbles İn The US–China Exchange Rate? Evidence From Right-Tailed Unit Root Tests. China Economic Journal, 9 1, 34-46.
  44. Elike, U., ve Anoruo, E. 2017. Testing For Explosive Bubbles İn The South African-US Exchange Rate Using The Sequential ADF Procedures. Banks & Bank Systems, 105-112.
  45. Flood, R. P., ve Hodrick, R. J. 1990. On Testing For Speculative Bubbles. Journal Of Economic Perspectives, 4 2, 85-101.
  46. Gök, R. 2021. Identification Of Multiple Bubbles in Turkish Fınancial Markets: Evidence From GEGDF Approach. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 43 2, 231-252. Gökçe, A., ve Güler, İ. 2020. Sağ-Yönlü ADF Sınamaları ile Ankara İlinde Konut Balonu Araştırması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 94-116.
  47. Hu, Y., ve Oxley, L. 2017. Are There Bubbles İn Exchange Rates? Some New Evidence From G10 And Emerging Market Economies. Economic Modelling, 64, 419-442.
  48. IMF. 1998. The Asian crisis: Causes and cures. Finance and Development, 35 2. https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1998/06/ imfstaff.htm
  49. Jirasakuldech, B., Emekter, R., ve Went, P. 2006. Rational Speculative Bubbles And Duration Dependence İn Exchange Rates: An Analysis Of Five Currencies. Applied Financial Economics, 16 3, 233-243.
  50. Kalkınma Bakanlığı. 2012. Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler. Küresel Ekonomik Gelişmeleri Gözleme Değerlendirme Dairesi. Ekonomik Modeller Ve Stratejik Araştırmalar Genel Müdürlüğü.https://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2018/11/%C5%9Eubat_2012_ DESG.pdf.
  51. Korkmaz Ö., Erer D, ve Erer E. 2016. Alternatif Yatırım Araçlarında Ortaya Çıkan Balonlar Türkiye Hisse Senedi Piyasasını Etkiliyor mu? BİST 100 Üzerine Bir Uygulama. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar, 10 2, 37-53.
  52. Korkmaz, Ö., Akay, E., ve Bülbül 2021, “Türkiye’de Konut Balonu Var mı Yok mu? ”,International Conference on Eurasian Economies, İstanbul https://avekon.org/papers/2549.pdf
  53. Maldonado, W. L., Ribeiro, J., ve Tourinho, O. A. F. 2021. Testing four types of bubbles in BRICS Exchange Rates. Emerging Markets Finance and Trade, 57 4, 1103-1123.
  54. Mishkin, F. S. 2016. The Economics Of Money, Banking, And Financial Markets. Pearson Education. USA
  55. Narayan, P. K. 2021. Did Bubble Activity Intensify During COVID-19?. Asian Economics Letters, 1 2, 1-5.
  56. Oktar, S., ve Yüksel, S. 2015. 1998 Yılında Rusya’da Yaşanan Bankacılık Krizi Ve Öncü Göstergeleri. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 37 2, 327-340.
  57. Oreiro, J. L. 2005. Capital Mobility, Real Exchange Rate Appreciation, And Asset Price Bubbles in Emerging Economies: A Post Keynesian Macroeconomic Model For A Small Open Economy. Journal of Post Keynesian Economics, 28 2, 317-344.
  58. Phillips, P. C., Wu, Y., ve Yu, J. 2011. Explosive Behavior in The 1990s Nasdaq: When Did Exuberance Escalate Asset Values?. International economic review, 52 1, 201-226.
  59. Samırkaş, M. C. 2021. Finansal Piyasalarda Fiyat Balonları: Türkiye Döviz Piyasası Üzerine Bir İnceleme. İşletme ve İktisadî Bilimler Araştırmaları, 112-130.
  60. Su, X., Peng, C., Lv, Z., ve Deng, C. 2020. Do The Renminbi And Hong Kong Dollar Bubbles İnteract?. International Journal of Finance ve Economics. 1-8
  61. Visser, H. 1989. Exchange Rate Theories. De Economist, 137 1, 16-46.
  62. Woo, W. T. 1987. Some Evidence Of Speculative Bubbles in The Foreign Exchange Markets. Journal of Money, Credit and Banking, 19 4, 499-514.