Dergiler / Ege Mimarlık / 2026 / Sayı: 125

Mimarlık Eğitiminde Etik Üzerine Düşünmenin Zorluğu ve Potansiyelleri

Esra Sert(MEF UNIVERSITY, FACULTY OF ART, DESIGN AND ARCHITECTURE, DEPARTMENT OF ARCHITECTURE)
Sayfa
44–51
Yayın Tarihi
2025-01-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kendiliğinden zaten güzel oluveren projeler mottosu yerine; mimarlıkta etik konusunu ana gündemine alan dersler aracılığıyla, kanıksanmış ön kabullerin “kimin için?”, “nasıl?” sorularıyla, çoğulcu bir anlayışla, mimarlık eğitiminin ve pratiğinin geleceği ile yeryüzüne etkileri üzerine kafa yorarak sorgulanmaya çalışılabileceğini gösteriyor.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’deki mimarlık eğitiminin etik konusu ile ilgili durumunun dökümünü yapmaya girişiyor.
📊
Temel Bulgular & Veri:Motivasyon kaynağını -tüm zorluğuna rağmen- “dünyayı bugünde sevmek” ve “gözleri açık tutmak” üzerine kurmaya çalışmanın, mimarlıkta etik odaklı bir ders üzerine kafa yorarken önümüze bambaşka potansiyeller açabileceğini iddia ediyor.
💡
Sonuç & Katkı:Kendiliğinden zaten güzel oluveren projeler mottosu yerine; mimarlıkta etik konusunu ana gündemine alan dersler aracılığıyla, kanıksanmış ön kabullerin “kimin için?”, “nasıl?” sorularıyla, çoğulcu bir anlayışla, mimarlık eğitiminin ve pratiğinin geleceği ile yeryüzüne etkileri üzerine kafa yorarak sorgulanmaya çalışılabileceğini gösteriyor.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Etik · Mimarlıkta Etik · Mimarlık Eğitimi

Özet

Bu çalışma, Türkiye’deki mimarlık eğitiminin etik konusu ile ilgili durumunun dökümünü yapmaya girişiyor. Motivasyon kaynağını -tüm zorluğuna rağmen- “dünyayı bugünde sevmek” ve “gözleri açık tutmak” üzerine kurmaya çalışmanın, mimarlıkta etik odaklı bir ders üzerine kafa yorarken önümüze bambaşka potansiyeller açabileceğini iddia ediyor. Kendiliğinden zaten güzel oluveren projeler mottosu yerine; mimarlıkta etik konusunu ana gündemine alan dersler aracılığıyla, kanıksanmış ön kabullerin “kimin için?”, “nasıl?” sorularıyla, çoğulcu bir anlayışla, mimarlık eğitiminin ve pratiğinin geleceği ile yeryüzüne etkileri üzerine kafa yorarak sorgulanmaya çalışılabileceğini gösteriyor.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sert, E. (2025). Mimarlık Eğitiminde Etik Üzerine Düşünmenin Zorluğu ve Potansiyelleri. Ege Mimarlık, Sayı: 125, 44–51. https://ajindex.com/articles/1644981

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (58)

  1. ABC School Türkiye [@abschoolturkiye]. (2024, 16 Ağustos). Architecture Beyond Capitalism (ABC) School’24-25/ H-A-C-K-I-N-G I-N-S-T-I-T-U-T-I-O-N [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/abcschoolturkiye/?igsh=MTRrbzJ5eThkYXNsZw%3D%3D
  2. Arendt, H. (2007). The promise of politics. New York: Schocken Books.
  3. Anders, G. (1956 [2002]). L'Obsolescence de l'homme: Sur l'âme à l'époque de la deuxième révolution industrielle. Editions de l’Encyclopédie des Nuisances, Editions Ivrea.
  4. Aydınlı, S. (2015). Estetik Duyarlılık, Etik Sorumluluk. Mimarlık, 384, 25-29.
  5. Aykaç, G. (2021). Mimari tasarım stüdyosuna feminist bakış: öğrencinin yolculuğunu anlamaya çalışmak. Feminist Tahayyül, 2(1), 9-37.
  6. Berktay, F. (2016). Dünyayı bugünde sevmek: Hannah Arendt’in politika anlayışı. Metis Yayınları.
  7. Berktay, F. (2021). Düşünme etiği. Metis Yayınları.
  8. Boyer, E. L. ve Mitgang, L. D. (1996). Building community: A new future for architecture education and practice: A special report. Jossey-Bass Inc Pub.
  9. Hightower, J. B. (2002). ‘Circles for a Living,’ in Architectural Internship Everybody’s Issue. National Summit on Architectural Education, University of Oklahoma.
  10. Brantmeier, E. J. ve McKenna, M. K. (Ed.) (2020). Pedagogy of vulnerability. Charlotte, NC: Information Age Publishing.
  11. Chan, J. K. H. (2013). Teaching ethics in architecture: Contexts, ıssues, strategies. Journal of the NUS Teaching Academy, 3(3), 85-89. Costanza-Chock, S. (2020). Design justice: Community-led practices to build the worlds we need. MIT Press.
  12. Di Nunzio, M. (2019). Not my job? Architecture, responsibility, and justice in a booming African metropolis. Anthropological Quarterly, 92(2), 375-401.
  13. Dutton, T. A. (Ed.) (1991). Voices in architectural education: Cultural politics and pedagogy. New York: Bergin & Garvey.
  14. ECTS Course Information Package (b.t.). MEF University, Information Package / Course Catalogue. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://sis.mef.edu.tr/bilgipaketi/eobsakts/ders/ders_id/2905/program_kodu/0301001/h/956/s/6/st/N/ln/en
  15. FADA 121 Ethics in Design Syllabus 2023-24 (MEF Üniversitesi Mimarlık Fakültesi FADA 121 Tasarımda Etik 2024-2025 Güz Ders Programı): https://www.academia.edu/107881041/Syllabus_FADA_121_ETHICS_IN_DESIGN_Fall_23_24
  16. Fisher, T. (1994). The intern trap: How the profession exploits its young. Progressive Architecture, 75(7), 69.
  17. Fisher, T. (2010) Ethics for architects: 50 dilemmas of professional practice.New York: Princeton Architectural Press.
  18. Foundation History (b.t.). Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.carnegiefoundation.org/about-us/
  19. Galey, M. (2008). Açık gözler, Marguerite Yourcenar (A. Er, Çev.). Doruk Yayınları.
  20. Grosz, E. (2001). Architecture from the outside: Essays on virtual and real space. Massachusetts: The MIT Press.
  21. Harries, K. (2000). The ethical function of architecture. Massachusetts: The MIT Press.
  22. Hooks, B. (1994). Teaching to transgress: Education as the practice of freedom. New York: Routledge.
  23. Jann, M. (2010). Revamping architectural education: Ethics, social service, and innovation. International Journal of Arts and Sciences, 3(8), 45-89.
  24. Karvonen, E. (2011). Toward the Relational City: Imagineries, Expertise, Experiments. A. Karvonen (Ed.) Politics of Urban Runoff: Nature, Technology, and the Sustainable City içinde (ss. 187-197). The MIT Press.
  25. Koutsoumpos, L. (2017). The Ethical Function of Architecture on Education. Führ, E. (Ed.) Ethics in Architecture Festschrift for Karsten Harries içinde (ss.203-218). Cloud-Cuckoo-Land. International Journal of Architectural Theory, 22(36). www.cloudcuckoo.net/fileadmin/issues_en/issue_36/article_Koutsoumpos.pdf
  26. Latour, B. (1993). We have never been modern. Harvard University Press.
  27. Leach, N. (2005). Less aesthetics, more ethics. Ray, N. (Ed.). Architecture and its ethical dilemmas içinde (ss. 135-142) Taylor & Francis.
  28. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2022a, 28 Aralık). Say Stop to Green Washing ! [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/Cms5MHgq18k/?img_index=1.
  29. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2022b, 28 Aralık). Does originality exist? [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/Cms7lKkq2zq/?img_index=1
  30. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2022c, 28 Aralık). One of the challenging context has been "More than Human" during the semester. [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/Cms6dqdqR21/?img_index=1
  31. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2022d, 28 Aralık). A Cat in Anthropocene ! [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/CmsAFKdhMDX/
  32. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2023, 2 Ocak). What if a city was designed by and for kids? [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/Cm6Ro58tKAS/?img_index=1.
  33. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024a, 9 Ocak). A House of Chickens [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C14jSXRtq0N/?img_index=1
  34. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024b, 9 Ocak). Tianjin Qiaoyuan Wetland Park [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C14nq2xtHVv/?img_index=1
  35. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024c, 9 Ocak). “Taller del Desierto” Urban Spa [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C147vIXN3pT/?img_index=1
  36. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024d, 9 Ocak). “SESC Pompeia” [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C149HHSt2nt/?img_index=1
  37. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024e, 9 Ocak). Tersane(siz) İstanbul ! “HALİÇPORT (Haliç Tersanesi)” [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C14uVRPNV8t/?img_index=1
  38. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024f, 9 Ocak). "Kanal İstanbul" [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C14lstmNe38/?img_index=1
  39. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024g, 9 Ocak). “Maltepe Dolgu Alanı” [Fotoğraf]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C14-uLYNDp5/?img_index=1
  40. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024h, 18 Ocak). Restoration of Narmanlı Han ? "It is another building now!" [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C2OxVxGycSu/
  41. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024i, 18 Ocak). Sapphire ! ants and birds? Karıncalar, kuşlar ! [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C2Oy93UybBU/
  42. MEF FADA 121 Ethics in Design [@ethics_in_design]. (2024j, 18 Ocak). Narmanlı Han X Museum of Illusion? Where are the trees and the cats? Where are Aliye Berger, Bedri Rahmi Eyüboğlu and Hamdi Tanpınar? [Video]. Instagram. Erişim tarihi 20 Ağustos 2024, https://www.instagram.com/p/C2OvQfgSJMq/
  43. Pérez Gómez, A. (2006). Built upon love: Architectural longing after ethics and aesthetics. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press.
  44. Pérez Gómez, A. (2014). Ethics, emotion, and aesthetics: Architecture after the crisis of modern science. Architecture_MPS, 4 (2), 2. https://doi.org/10.14324/111.444.amps.2014v4i2.001
  45. Ray, N. (Ed.) (2005). Architecture and its ethical dilemmas. Taylor & Francis.
  46. Sadri, H. (2012). Professional ethics in architecture and responsibilities of architects towards humanity. Turkish Journal of Business Ethics, 5(9), 86-96.
  47. SCOSA Business Ethics Working Group –Ethics in Architectural Education and Practice survey. (b.t.). SCOSA. Erişim tarihi 22 Ağustos 2024, https://www.scosa.org.uk/ethical-practice
  48. Sert, E. (2021). Pandemi ve mimarlıkta dayanışmacı pratikler. Dosya, 47, 58-63.
  49. Sert, E. (2022). Mimarlık kolektifleri ve dünyayı bugünde sevmek. Arredamento Mimarlık, 355, 58-63.
  50. Sert, E. (2023). Türkiye’de mimarlık eğitiminde güncel etik bağlam ve öne çıkan deneyimler: MEF Üniversitesi örneği. Poedat Konferansı 2023 (7-9 Nisan 2023), Bildiri Özeti Kitapçığı içinde (s. 28). https://www.poedat.org/wp-content/uploads/Poedat-Konferansi-2023-Bildiri-Ozeti-Kitapcigi.pdf
  51. Sert, E. (2024). Syllabus: FADA 121 Ethics in Design 2024-25. Academia. https://www.academia.edu/107881041/Syllabus_FADA_121_ETHICS_IN_DESIGN_Fall_23_24
  52. Sert, E. (2024). Five years of experience in ethics class as a critical pedagogy. situated pedagogies, A. Şenel vd. (Ed.) Stories of situated pedagogies in architecture and. International workshop proceedings book. 3-4 October 2023 / Istanbul içinde (ss. 44-46). İstanbul: İTÜ Yayınevi.
  53. Spector, T. (2001). The ethical architect: The dilemma of contemporary practice. New York: Princeton Architectural Press.
  54. Spector, T. (2005). Codes of ethics and coercion. Architecture and its ethical dilemmas, Ray, N. (Ed.). Architecture and its ethical dilemmas içinde (ss. 101-112). Taylor & Francis.
  55. Şahin, M. ve Fell Kurban, C. (2016). The flipped approach to higher education: Designing universities for today’s knowledge economies and societies. Emerald Group Publishing.
  56. Yürekli, İ. (2015). Suya delik açmak: Mimari tasarım stüdyosunda sağduyu, vicdan ve etik eğitimi. Mimarlık, 385, 43-47.
  57. Boyer, E. L. ve Mitgang, L. D. (1996). Building community: A new future for architecture education and practice: A special report. Jossey-Bass Inc Pub.
  58. Sert, E. (2024). Five years of experience in ethics class as a critical pedagogy. situated pedagogies, A. Şenel vd. (Ed.) Stories of situated pedagogies in architecture and. International workshop proceedings book. 3-4 October 2023 / Istanbul içinde (ss. 44-46). İstanbul: İTÜ Yayınevi.