KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anatolian Journal of Health Research / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 2

Ebeveynlerin ergen çocuklarına ilişkin kaygıları: Kuşaklararası deneyimlerin karşılaştırılması

Parents' concerns about their adolescent children: A comparison of intergenerational experiences

Yasin Tok(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-8601-8732
Betül Kapkın İçen(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-9077-6982
Amine Nur Arıkan(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0001-6360-2357
Mehmet Emin Çay(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0009-0005-3850-4516
Sayfa
57–66
Yayın Tarihi
2026-08-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Ebeveynlerin ergen çocuklarıyla iletişim ve disiplin kurmada zorluklar yaşadıkları, özellikle günümüz ebeveynlerinin ergenliği anlamada yaşadıkları zorluklar ile birlikte akademik ve gelecek odaklı zorluklar yaşadıkları, ergenlik dönemini tamamlamış çocuğu olan ebeveynlerin ise ebeveynlikte yetersizlik ve tükenmişlik duygularıyla birlikte aile ve yaşam koşullarına bağlı problemler yaşadıkları belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Araştırmada, ergen ebeveynlerinin kuşaklararası ebeveynlik deneyimlerinde yaşadıkları zorlukların, kaygıların ve bu kaygılarla baş çıkma stratejilerinin zamana bağlı nasıl değişim gösterdiğinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Nitel karşılaştırmalı araştırma yaklaşımı ile tasarlanan çalışmada, ergenlik döneminde çocuğu olan ebeveynler ile ergenlik dönemini tamamlamış çocuğu olan ebeveynlerden oluşan toplam 30 katılımcı çalışma grubunu oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Ebeveynlerin ergen çocuklarıyla iletişim ve disiplin kurmada zorluklar yaşadıkları, özellikle günümüz ebeveynlerinin ergenliği anlamada yaşadıkları zorluklar ile birlikte akademik ve gelecek odaklı zorluklar yaşadıkları, ergenlik dönemini tamamlamış çocuğu olan ebeveynlerin ise ebeveynlikte yetersizlik ve tükenmişlik duygularıyla birlikte aile ve yaşam koşullarına bağlı problemler yaşadıkları belirlenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:30 katılımcı
⚙️Değişkenler:ebeveynler · ergen · karşılaştırmalı çalışma

Özet

Amaç: Araştırmada, ergen ebeveynlerinin kuşaklararası ebeveynlik deneyimlerinde yaşadıkları zorlukların, kaygıların ve bu kaygılarla baş çıkma stratejilerinin zamana bağlı nasıl değişim gösterdiğinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Nitel karşılaştırmalı araştırma yaklaşımı ile tasarlanan çalışmada, ergenlik döneminde çocuğu olan ebeveynler ile ergenlik dönemini tamamlamış çocuğu olan ebeveynlerden oluşan toplam 30 katılımcı çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve form aracılığıyla toplanan verilerin nitel tematik analizi ile kodlar, temalar ve alt temalar oluşturulmuştur. Bulgular: Ebeveynlerin ergen çocuklarıyla iletişim ve disiplin kurmada zorluklar yaşadıkları, özellikle günümüz ebeveynlerinin ergenliği anlamada yaşadıkları zorluklar ile birlikte akademik ve gelecek odaklı zorluklar yaşadıkları, ergenlik dönemini tamamlamış çocuğu olan ebeveynlerin ise ebeveynlikte yetersizlik ve tükenmişlik duygularıyla birlikte aile ve yaşam koşullarına bağlı problemler yaşadıkları belirlenmiştir. Ebeveyn kaygılarının özellikle olumsuz sosyal çevre ve riskli davranışlar, değerler ve inanç alanlarında olmakla birlikte günümüz ebeveynlerinin daha çok ekran süresi, internet güvenliği ve dijital ortamın olumsuz etkilerine vurgu yaptıkları görülmüştür. Ebeveynlerin kaygılarıyla baş edebilmede, iletişim kurma, kontrol ve takip, duygusal öz düzenleme ve sabır, sosyal destek alma, manevi ve bilişsel baş etme gibi stratejiler ile birlikte ergenlik dönemini tamamlamış çocuğa sahip ebeveynlerin özellikle bireysel kaçınma stratejisine başvurdukları belirlenmiştir. Sonuçlar: Zaman perspektifinde geçmiş ve günümüz ebeveynlerinin ergen çocuklarını yetiştirme sürecinde değişen zorluklar ve kaygılar yaşadıkları, gerçekleşen değişimin etkisiyle farklı baş etme stratejileri geliştirdikleri görülmüştür.

Abstract

Aim: The study aims to comparatively examine how the difficulties and concerns experienced by parents of adolescents in their intergenerational parenting experiences, as well as their coping strategies for these concerns, change over time. Methods: Designed using a qualitative comparative research approach, the study involved a total of 30 participants, comprising parents with children in adolescence and parents whose children have completed adolescence. A semi-structured interview form was used in the study, and the data obtained from the form were analyzed using qualitative thematic analysis to create codes, themes, and sub-themes. Results: Parents experience difficulties in communicating with and disciplining their adolescent children. Present-day parents particularly report challenges in understanding adolescence and concerns about academic and future-related issues, whereas parents whose children have completed adolescence report feelings of parental inadequacy and burnout, along with family and living condition–related problems. Parental concerns mostly involve negative social environments, risky behaviors, values, and beliefs; however, present-day parents emphasize screen time, internet safety, and the negative effects of digital environments. To cope with these concerns, parents use strategies such as communication, monitoring, emotional self-regulation and patience, seeking social support, and spiritual and cognitive coping, while parents of children who have completed adolescence particularly resort to individual avoidance strategies. Conclusion: From a temporal perspective, it has been observed that parents in the past and present have experienced changing difficulties and concerns in the process of raising their adolescent children and have developed different coping strategies in response to the impact of these changes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tok, Y., İçen, B. K., Arıkan, A. N., Çay, M. E. (2026). Ebeveynlerin ergen çocuklarına ilişkin kaygıları: Kuşaklararası deneyimlerin karşılaştırılması. Anatolian Journal of Health Research, Cilt: 7 Sayı: 2, 57–66. https://doi.org/10.61534/anatoljhr.1909480

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Aronsen, C. K., & Bjørnnes, T. D. (2025). Adolescence then and now: a qualitative study on older adults’ perceptions of adolescence and factors influencing mental health in adolescents today. BMC Public Health, 25(1), 3060. https://doi.org/10.1186/s12889-025-24437-x
  2. Auxier, B., Anderson, M., Perrin, A., & Turner, E. (2020). Parenting children in the age of screens. Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/internet/wp-content/uploads/sites/9/2020/07/PI_2020.07.28_kids-and-screens_FINAL.pdf
  3. Aybak, T., & İpek, M. (2021). Ergenlik dönemindeki çocuğa sahip ebeveynlerin yaşadıkları sorunlar. Aydın Sağlık Dergisi, 7(2), 141-165.
  4. Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. Journal of Early Adolescence, 11(1), 56–95.
  5. Best, O., & Ban, S. (2021). Adolescence: physical changes and neurological development. British Journal of Nursing, 30(5), 272-275. https://doi.org/10.12968/bjon.2021.30.5.272
  6. Bowen, M. (1993). Family therapy in clinical practice. Jason Aronson.
  7. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  8. Bronfenbrenner, U. (1994). Ecological models of human development. International encyclopedia of education, 3(2), 37-43.
  9. Buchanan, C. M., & Glatz, T. (2022). Introduction to Special Issue “Parenting in the 21st Century.” Social Sciences, 11(10), 484. https://doi.org/10.3390/socsci11100484
  10. Chaplin, T. M., Turpyn, C. C., Fischer, S., Martelli, A. M., Ross, C. E., Leichtweis, R. N., Miller, A. B., & Sinha, R. (2021). Parenting-focused mindfulness intervention reduces stress and improves parenting in highly stressed mothers of adolescents. Mindfulness, 12(2), 450-462. https://doi.org/10.1007/s12671-018-1026-9
  11. Colucci, L., Smith, J. A., & Browne, D. T. (2023). Parenting and pandemic pressures: Examining nuances in parent, child, and family well-being concerns during COVID-19 in a Canadian sample. Frontiers in Epidemiology, 3, 1073811. https://doi.org/10.3389/fepid.2023.1073811
  12. Cranor, L. F., Durity, A. L., Marsh, A., & Ur, B. (2014). Parents’ and teens’ perspectives on privacy in a technology-filled world. Tenth Symposium on Usable Privacy and Security (SOUPS) 2014, July 9–11, 2014, Menlo Park, CA., 19–35.
  13. Creswell, J. W., & Báez, J. C. (2020). 30 essential skills for the qualitative researcher. Sage Publications.
  14. Creswell, J. W., & Miller, D. L. (2000). Determining validity in qualitative research. Theory ınto practice, 39(3), 124–130. https://doi.org/10.1207/s15430421tip3903_2
  15. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2016). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage Publications.
  16. Gavazzi, S. M., & Lim, J.-Y. (2023). Research on the parent–adolescent dyad. In Families with adolescents: Bridging the gaps between theory, research, and practice (Second Edition, pp. 91–106). Springer Nature Switzerland AG. https://doi.org/10.1007/978-3-031-43407-5_8
  17. Geurtzen, N., Scholte, R. H. J., Engels, R. C. M. E., Tak, Y. R., & van Zundert, R. M. P. (2015). Association between mindful parenting and adolescents’ internalizing problems: Non-judgmental acceptance of parenting as core element. Journal of Child and Family Studies, 24(4), 1117-1128. https://doi.org/10.1007/s10826-014-9920-9
  18. Given, L. M. (2016). 100 questions (and answers) about qualitative research. Sage.
  19. Guest, G., MacQueen, K. M., & Namey, E. E. (2011). Applied thematic analysis. Sage Publications.
  20. Handayani, A., Yulianti, P. D., & Menarianti, I. (2025). Mothers’ parenting of adolescents in the VUCA era: a phenomenological analysis. Jurnal Konseling Dan Pendidikan, 13(2), 48–63. https://doi.org/10.29210/1148500
  21. Jeffery, C. P. (2021). Parenting in the digital age: Between socio-biological and socio-technological development. New Media & Society, 23(5), 1045-1062. https://doi.org/10.1177/1461444820908606
  22. Kallio, H., Pietilä, A. M., Johnson, M., & Kangasniemi, M. (2016). Systematic methodological review: Developing a framework for a qualitative semi‐structured interview guide. Journal of Advanced Nursing, 72(12), 2954–2965. https://doi.org/10.1111/jan.13031
  23. Lee, H.-S., & Sunwoo, H.-J. (2011). Relationship between parent communication style and stress coping styles in adolescence: The mediating effects of ego-resiliency. Journal of the Korean Home Economics Association, 49(6), 109-122.
  24. Marzana, D., Rochira, A., Di Napoli, I., Albanesi, C., Mannarini, T., Fedi, A., Procentese, F., Aresi, G., Barbieri, I., Calandri, E., Compare, C., Gatti, F., Guarino, A., Tzankova, I., & Marta, E. (2024). The relational domains of adolescence: Changes and possibilities during COVID era. Journal of Adolescent Research, 39(6), 1601–1637. https://doi.org/10.1177/07435584231199425
  25. Mendelová, E., & Gužíková, L. (2023). Current parents and children’s leisure time. Journal of Vasyl Stefanyk Precarpathian National University, 10(1), 33–48. https://doi.org/10.15330/jpnu.10.1.33-48
  26. McCurdy, B. H., Scott, B. G., & Weems, C. F. (2022). The associations among parent anxiety, emotion regulation, and parenting behaviors. Journal of Child and Family Studies, 31(9), 2618-2630. https://doi.org/10.1007/s10826-022-02389-9
  27. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldana, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. Sage Publications.
  28. Modecki, K. L., Goldberg, R. E., Wisniewski, P., & Orben, A. (2022). What is digital parenting? A systematic review of past measurement and blueprint for the future. Perspectives on Psychological Science, 17(6), 1673-1691. https://doi.org/10.1177/17456916211072458
  29. Munsell, E. G. S., McConnell, H., & Coster, W. J. (2023). Adolescents’ perspectives on learning to manage the responsibilities of adulthood. The American Journal of Occupational Therapy, 77(5). https://doi.org/10.5014/ajot.2023.050228
  30. Pillay, J. (2023). Difficulties experienced by South African adolescents during COVID-19 lockdown: implications for early mental health interventions. South African Journal of Psychology, 53(2), 211–224. https://doi.org/10.1177/00812463221133964
  31. Plano Clark, V.L., & Creswell, J.W. (2015) Understanding Research: A Consumer’s Guide. 2nd Edition, Pearson.
  32. Pollock, L. A. (1983). Forgotten children: Parent-child relations from 1500 to 1900. Cambridge University Press.
  33. Ranney, R. M., Behar, E., & Zinsser, K. M. (2021). Gender as a moderator of the relationship between parental anxiety and adolescent anxiety and depression. Journal of Child and Family Studies, 30(5), 1247-1260. https://doi.org/10.1007/s10826-021-01931-5
  34. ReachOut Australia (2024). What parents worry about: carer concerns for youth mental health and wellbeing. ReachOut Australia.
  35. Rutkowska, W. (2025). Family relationships as a determinant of social well-being among contemporary adolescents. Family Upbringing, 32(1), 211–227. https://doi.org/10.61905/wwr/203368
  36. Saha, T., Kamde, G., Kommaddi, S., & Bakilwal, K. (2024). Relationship of perceived parenting styles and behavioral systems among generations. International Journal for Multidisciplinary Research, 6(4). https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i04.25209
  37. Scharf, M., & Shulman, S. (2006). Intergenerational transmission of experiences in adolescence: The challenges in parenting adolescents. In O. Mayseless (Ed.), Parenting Representations: Theory, Research, and Clinical Implications (pp. 319–351). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511499869.012
  38. Tang, J., & Fan, K. (2023). An analysis of the causes and countermeasures of psychological and behavioural problems among adolescents. Journal of Global Humanities and Social Sciences, 4(1), 23–27. https://doi.org/10.47852/bonviewGHSS2023040106
  39. Valizadeh, L., Zamanzadeh, V., Rassouli, M., & Rahkar Farshi, M. (2018). Concerns of parents with or raising adolescent children: a qualitative study of Iranian families. Journal of Caring Sciences, 7(1), 27–33. https://doi.org/10.15171/jcs.2018.005
  40. Woody, M. L., Kaurin, A., McKone, K. M., Ladouceur, C. D., & Silk, J. S. (2022). Displays of negative facial affect during parent–adolescent conflict and the bidirectional transmission of social anxiety. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 63(8), 846-854. https://doi.org/10.1111/jcpp.13530