Dergiler / Kıbrıs / 2026 / Cilt: 2 Sayı: 4

Kıbrıs Sicillerinden Kadınların Kurduğu Vakıf Örnekleri

Fatma Şensoy(KIBRIS SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
61–74
Yayın Tarihi
2019-02-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunun yanında Şer‘iyye siciller i nin ta m a m ı okunabilse ve vakfi y elerin tü m üne erişilse bu sa y ının daha da artaca ğ ı açı k tır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Vakıflar, toplu m daki iyilik o lgu s unun te m el dina m iğini oluştur m uştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk çağl a rd a n be r i o r ta y a çı k an b u kuru m lar ile hayır işleri, k u ts a l a m açlara dönük eyle m ler yapıla geldiği gibi toplumda huzur k or u n m uş, yaşam güzelleş m iş, güçsüzler ve yardı m a m uhtaç olanlar kollan mı ş, sınıf farklılıkları ortadan kaldırıl m ıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bunun yanında Şer‘iyye siciller i nin ta m a m ı okunabilse ve vakfi y elerin tü m üne erişilse bu sa y ının daha da artaca ğ ı açı k tır.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Vakıflar · Kadınlar

Özet

Vakıflar, toplu m daki iyilik o lgu s unun te m el dina m iğini oluştur m uştur. Hayırsev e rlik veya f ila n tropi d edi ğ i m izde aklı m ıza ilk gelen k u rum, vakıflardır. İnsanların öldükten sonra bile sevap defterlerinin açık ol m asını sağlayan bir kurum olan vakıflar , kurucularını n adlar ı n ın yüzyıllardır anıl m asını ve iyiliklerinin deva m lı ol m asını sağl am ıştır. İlk çağl a rd a n be r i o r ta y a çı k an b u kuru m lar ile hayır işleri, k u ts a l a m açlara dönük eyle m ler yapıla geldiği gibi toplumda huzur k or u n m uş, yaşam güzelleş m iş, güçsüzler ve yardı m a m uhtaç olanlar kollan mı ş, sınıf farklılıkları ortadan kaldırıl m ıştır. Vakıflar, Kıbrıs’ta da d ini, sosyal, ekono m ik v e kültürel yönl er i i le sosyal yardım ve dayanış m ayı sağlayan ve sosyal güvenlik ihtiyacı n ı gideren kuru m lardır. Kadınlar v e vakıfları birlikte incele m ek, bu çalış m anın ana a m acını oluştur m u ştur. Kadınlar ve vakıflar kon u la r ı birlikte i şlendiğinde; bu iki konunun çiz m iş olduğu çerçeveler i n dışında sosyal, ekono m ik ve hukuki boyutl a rı n işare t ettiğ i sonuçlar a u laş m ak mü m kündü r . Özelli k le d e Kıbrıs’ta kurul m uş vakı f la r ı i n cel e rken bu a m aç i l e çalış m alar yapıl m ıştır. Önceleri Kıbrıs’ta kurulduğu tespit ed i l m iş 700’e yakın var iken bu sayı yapıl m ış çalış m alarla 2.221’e ula ş m ıştır. Bunun yanında Şer‘iyye siciller i nin ta m a m ı okunabilse ve vakfi y elerin tü m üne erişilse bu sa y ının daha da artaca ğ ı açı k tır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şensoy, F. (2019). Kıbrıs Sicillerinden Kadınların Kurduğu Vakıf Örnekleri. Kıbrıs, Cilt: 2 Sayı: 4, 61–74. https://ajindex.com/articles/1642902

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Argıt, B. İ. (2005).
  2. Osmanlı Hukuk Çalışmalarında Kadın, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 3, (Sayı 5), İstanbul: Bilim ve sanat Vakfı Yayını. s. 575-621.
  3. Çam, M. (2017). “Kıbrıs’ta Kadın Vakıfları, Sözel Bildiri”, Kıbrıs Vakıflar İdaresi, Vakıflar Haftası, Lefkoşa: 15.04.2017
  4. Demiryürek, M.(2011). “Kıbrıs Şer’iye Sicillerine Göre XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Kıbrıs’ta kurulan Nakit Para Vakıfları (Vakf-ı Nükûd)”. Turkish Studies International Periodical for the Languages terature and History or Turkish or Turkic, Volume 6/1 Winter, s.965- 984, Turkey. Dündar, R. (2012). “Kıbrıs’ta Sultan Murad Han’ın Validesine (Kösem Sultan) Ait Mülk Çiftlikler”. Karadeniz Araştırmaları, Güz, (Sayı 35). Duran, T.(Ed). (1990). Tarihimizde Vakıf Kuran Kadınlar Hanım Sultan Vakfiyeleri, İstanbul:
  5. Belge Yayınları.
  6. Erdönmez, C. (2004). Şer’iye Sicillerine Göre Kıbrıs’ta Toplum Yapısı (1839-1856),
  7. Doktora Tezi, Isparta. Gökbilgin, Tayyib. İslam Ansiklopedisi, C. II, Güzel, Abdurrahman. “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Türk Tapusu Mahiyetinde Olan Şer’iyye Sicilleri ve Vakfiyeler Üzerine Çalışmalar Hakkında”, s.110-118:///C:/Users/Kullanıcı/Downloads/GÜZEL-Abdurrahman-ГЮЗЕЛЬ-Абдуррахман- Kuzey-Kıbrıs-Türk-Cumhuriyeti’nin-Türk-Tapusu-Mahiyetinde-Olan-Şer’iyye- Sicilleri-Ve-Vakfiyeler-Üzerine-Çalışmalar-Hakkında.pdf. (Haziran 2018)
  8. Jennings, R.C. Women in Early 17 th Century Ottoman Judicial Records-Sharia Court of Anatolian Kayseri, Journal of the Economic and Social History of the Orient18, 1975, s. 91’den aktaran Sencer, A.A. (1999).
  9. Osmanlı Toplumunda Kadın ve Aile, İstanbul.
  10. Jennings, Ronald C. Christians and Muslims in Ottoman Cyprus and the Mediterranean World, 1571-1640,1993.
  11. Mazak, F. (2000).
  12. Adile Sultan, İstanbul: Çamlıca Kültür ve Yayın Vakfı Yayını. Meriwether, M. L. (2000). “Yeniden Kadınlar ve Vakıf Üstüne: Halep, 1770-1840”. Modernleşmenin Eşiğinde Osmanlı Kadınları, İstanbul:
  13. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  14. Oktar, T. (1988) Osmanlı Toplumunda Kadının Çalışma Yaşamı. İstanbul. Osmanlı İdaresinde Kıbrıs (Nüfusu- Arazi Dağılımı ve Türk Vakıfları (2000). Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayını. Öztürk, N. (1995). Türk Yenileşme Tarihi Çerçevesinde Vakıf Müessesesi, Ankara.
  15. Öztürk, N. (1983). Menşe’i ve Tarihi Gelişimi Açısından Vakıflar. Ankara.
  16. Pierce, L. (1996). Harem-i Hümâyûn, İstanbul:
  17. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  18. Reyhan, Ö. (2004) 1911-1916 Yılları Arası Şer‘iye Sicili (Dava No: 333-564),
  19. Yüksek Lisans Tezi, Lefkoşa. Sağlam, N. (2017). Arşiv Kaynaklarına Göre Beylerbeyi Frenk Cafer Paşa’nın Kıbrıs’taki Vakıfları. Ed. Mahfuz Söylemez, Osmanlı Döneminde Kıbrıs Vakıfları. Lefkoşa: Yakın Doğu Üniversitesi Yayını. Sakaoğlu, N. (2015).
  20. Bu Mülkün Kadın Sultanları, İstanbul:
  21. Alfa Şensoy, F. (2016). The Philanthropies of The Sultan’s Daughter Ayşe Sultan From The Beginning of The 17th Century and Her Waqf’s Accounting Records. Muhasebe ve Finans Tarihi araştırmaları Dergisi, (Sayı 11) Temmuz 2016, s. 125-168.
  22. Şensoy, F. (2018). İstanbul’un 100 Hayırsever Hanımefendisi, İstanbul:
  23. İBB Kültür A.Ş. Yayını Tabakoğlu, A. (2004). Klasik Dönem Osmanlı Vakıf Sistemi. Cumhuriyetin 80. Yılında Uluslararası Vakıf Sempozyumu. Ankara:
  24. VGM Yayını. Tamçelik, S.-Kasapoğlu, M. K. (2017). Kıbrıs’ta kurulan Gayrimüslim Vakıflar ve Özellikleri. Ed. Söylemez, M. Osmanlı Döneminde Kıbrıs Vakıfları, Lefkoşa: Yakın Doğu Üniversitesi Yayını. 279-338. (Yay. Haz.) Tamçelik, S.-Kasapoğlu, M. K. (2018) Kıbrıs Şer‘iyye Sicilleri 1/A Numaralı Kıbrıs Şer‘iyye Sicili, (Hicri 988-1003/Miladi 1580-1595),
  25. Ankara.
  26. Torun, A. (2017). 1848-1878 Dönemi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivindeki Kıbrıs’a Ait Vakıf İlişkili Tapu Kayıtları. Osmanlı Döneminde Kıbrıs Vakıfları, Ed. Söylemez. M. Lefkoşa: Yakın Doğu Üniversitesi Yayını. Uzunçarşılı, İ. H. (1947).
  27. Osmanlı Tarihi, C. 1, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. Yediyıldız, B. (1982). Müessese ve Toplum Münasebetleri Çerçevesinde XVIII. Asır Türk Toplumu ve Vakıf Müessesesi. Vakıflar Dergisi, Sayı XV, Ankara:
  28. VGM Yayını. Argıt, B. İ. (2005).
  29. Osmanlı Hukuk Çalışmalarında Kadın, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 3, (Sayı 5), İstanbul: Bilim ve sanat Vakfı Yayını. s. 575-621.
  30. Çam, M. (2017). “Kıbrıs’ta Kadın Vakıfları, Sözel Bildiri”, Kıbrıs Vakıflar İdaresi, Vakıflar Haftası, Lefkoşa: 15.04.2017
  31. Demiryürek, M.(2011). “Kıbrıs Şer’iye Sicillerine Göre XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Kıbrıs’ta kurulan Nakit Para Vakıfları (Vakf-ı Nükûd)”. Turkish Studies International Periodical for the Languages terature and History or Turkish or Turkic, Volume 6/1 Winter, s.965- 984, Turkey. Dündar, R. (2012). “Kıbrıs’ta Sultan Murad Han’ın Validesine (Kösem Sultan) Ait Mülk Çiftlikler”. Karadeniz Araştırmaları, Güz, (Sayı 35). Duran, T.(Ed). (1990). Tarihimizde Vakıf Kuran Kadınlar Hanım Sultan Vakfiyeleri, İstanbul:
  32. Belge Yayınları.
  33. Erdönmez, C. (2004). Şer’iye Sicillerine Göre Kıbrıs’ta Toplum Yapısı (1839-1856),
  34. Doktora Tezi, Isparta. Gökbilgin, Tayyib. İslam Ansiklopedisi, C. II, Güzel, Abdurrahman. “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Türk Tapusu Mahiyetinde Olan Şer’iyye Sicilleri ve Vakfiyeler Üzerine Çalışmalar Hakkında”, s.110-118:///C:/Users/Kullanıcı/Downloads/GÜZEL-Abdurrahman-ГЮЗЕЛЬ-Абдуррахман- Kuzey-Kıbrıs-Türk-Cumhuriyeti’nin-Türk-Tapusu-Mahiyetinde-Olan-Şer’iyye- Sicilleri-Ve-Vakfiyeler-Üzerine-Çalışmalar-Hakkında.pdf. (Haziran 2018)
  35. Jennings, R.C. Women in Early 17 th Century Ottoman Judicial Records-Sharia Court of Anatolian Kayseri, Journal of the Economic and Social History of the Orient18, 1975, s. 91’den aktaran Sencer, A.A. (1999).
  36. Osmanlı Toplumunda Kadın ve Aile, İstanbul.
  37. Jennings, Ronald C. Christians and Muslims in Ottoman Cyprus and the Mediterranean World, 1571-1640,1993.
  38. Mazak, F. (2000).
  39. Adile Sultan, İstanbul: Çamlıca Kültür ve Yayın Vakfı Yayını. Meriwether, M. L. (2000). “Yeniden Kadınlar ve Vakıf Üstüne: Halep, 1770-1840”. Modernleşmenin Eşiğinde Osmanlı Kadınları, İstanbul:
  40. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  41. Oktar, T. (1988) Osmanlı Toplumunda Kadının Çalışma Yaşamı. İstanbul. Osmanlı İdaresinde Kıbrıs (Nüfusu- Arazi Dağılımı ve Türk Vakıfları (2000). Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayını. Öztürk, N. (1995). Türk Yenileşme Tarihi Çerçevesinde Vakıf Müessesesi, Ankara.
  42. Öztürk, N. (1983). Menşe’i ve Tarihi Gelişimi Açısından Vakıflar. Ankara.
  43. Pierce, L. (1996). Harem-i Hümâyûn, İstanbul:
  44. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  45. Reyhan, Ö. (2004) 1911-1916 Yılları Arası Şer‘iye Sicili (Dava No: 333-564),
  46. Yüksek Lisans Tezi, Lefkoşa. Sağlam, N. (2017). Arşiv Kaynaklarına Göre Beylerbeyi Frenk Cafer Paşa’nın Kıbrıs’taki Vakıfları. Ed. Mahfuz Söylemez, Osmanlı Döneminde Kıbrıs Vakıfları. Lefkoşa: Yakın Doğu Üniversitesi Yayını. Sakaoğlu, N. (2015).
  47. Bu Mülkün Kadın Sultanları, İstanbul:
  48. Alfa Şensoy, F. (2016). The Philanthropies of The Sultan’s Daughter Ayşe Sultan From The Beginning of The 17th Century and Her Waqf’s Accounting Records. Muhasebe ve Finans Tarihi araştırmaları Dergisi, (Sayı 11) Temmuz 2016, s. 125-168.
  49. Şensoy, F. (2018). İstanbul’un 100 Hayırsever Hanımefendisi, İstanbul:
  50. İBB Kültür A.Ş. Yayını Tabakoğlu, A. (2004). Klasik Dönem Osmanlı Vakıf Sistemi. Cumhuriyetin 80. Yılında Uluslararası Vakıf Sempozyumu. Ankara:
  51. VGM Yayını. Tamçelik, S.-Kasapoğlu, M. K. (2017). Kıbrıs’ta kurulan Gayrimüslim Vakıflar ve Özellikleri. Ed. Söylemez, M. Osmanlı Döneminde Kıbrıs Vakıfları, Lefkoşa: Yakın Doğu Üniversitesi Yayını. 279-338. (Yay. Haz.) Tamçelik, S.-Kasapoğlu, M. K. (2018) Kıbrıs Şer‘iyye Sicilleri 1/A Numaralı Kıbrıs Şer‘iyye Sicili, (Hicri 988-1003/Miladi 1580-1595),
  52. Ankara.
  53. Torun, A. (2017). 1848-1878 Dönemi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivindeki Kıbrıs’a Ait Vakıf İlişkili Tapu Kayıtları. Osmanlı Döneminde Kıbrıs Vakıfları, Ed. Söylemez. M. Lefkoşa: Yakın Doğu Üniversitesi Yayını. Uzunçarşılı, İ. H. (1947).
  54. Osmanlı Tarihi, C. 1, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. Yediyıldız, B. (1982). Müessese ve Toplum Münasebetleri Çerçevesinde XVIII. Asır Türk Toplumu ve Vakıf Müessesesi. Vakıflar Dergisi, Sayı XV, Ankara: VGM Yayını.