KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Etkili Hemşirelik Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 2

Bir Devlet Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Düzeyinin Belirlenmesi

Ahmet Göktaş(BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6337-0389
Büşra Tutumlu(DİCLE ÜNİVERSİTESİ)0009-0007-1827-2337
Sayfa
166–177
Yayın Tarihi
2025-04-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 33.12±7.70’tir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Ruhsal hastalıkların önlenmesinde, tanınmasında ve yönetilmesinde ruh sağlığı okuryazarlığı çok önemlidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Örneklem, evreni bilinen örnekleme yöntemi kullanılarak 260 hemşire olarak belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 33.12±7.70’tir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hemşire · ruh sağlığı · ruh sağlığı okuryazarlığı

Özet

Giriş: Ruhsal hastalıkların önlenmesinde, tanınmasında ve yönetilmesinde ruh sağlığı okuryazarlığı çok önemlidir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, bir devlet hastanesinde çalışan hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyini belirlemektir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte yapılan bu çalışmanın evrenini hastanede çalışan bütün hemşireler oluşturmaktadır. Örneklem, evreni bilinen örnekleme yöntemi kullanılarak 260 hemşire olarak belirlenmiştir. Çalışma 258 hemşire ile tamamlanmıştır. Veriler kişisel bilgi formu ve Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 33.12±7.70’tir. Hemşirelerin %63.60’ı kadın ve %86’sı lisans mezunudur. Hemşirelerin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği puan ortalaması 16.29±3.00 olarak bulunmuştur. Bilgi odaklı ruh sağlığı okuryazarlığı puan ortalaması 8.66±1.63, inanç odaklı ruh sağlığı okuryazarlığı puan ortalaması 4.57±1.88, kaynak odaklı ruh sağlığı okuryazarlığı puan ortalaması 3.07±1.18’dir. Hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlık düzeyi ile cinsiyet arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<.050). Psikiyatri kliniğinde çalışma deneyimi olan hemşirelerin bilgi ve kaynak odaklı ruh sağlığı okuryazarlığı puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur (p<.050). Sonuç: Çalışmaya katılan hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyleri orta düzeyin biraz üstündedir. İnanç odaklı ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi olumsuzdur. Hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyini yükseltmek amacıyla eğitim programlarının düzenlenmesi ve hemşirelere psikiyatri kliniklerinde çalışma fırsatı verilmesi önerilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Göktaş, A., Tutumlu, B. (2025). Bir Devlet Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Düzeyinin Belirlenmesi. Etkili Hemşirelik Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 2, 166–177. https://doi.org/10.46483/jnef.1445009

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Akgün, Ş., Tokur Kesgin, M, ve Hançer Tok, H. (2022). The correlation between health literacy and mental health literacy in Turkish Society. Perspect Psychiatr Care, 58(4), 2950-2961. doi:10.1111/ppc.13146
  2. Arkan, B., Bademli, K. ve Duman, Z. Ç. (2011). Sağlık çalışanlarının ruhsal hastalıklara yönelik tutumları: Son 10 yılda Türkiye’de yapılan çalışmalar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(2), 214-231.
  3. Asan, Ö. (2019). Ruhsal Hastalıklar ve Damgalama; Toplumda, Medyada, Sağlık Çalışanlarda ve Her Yerde. Sakarya Tıp Dergisi, 9(2), 199-205.
  4. Bjørnsen, H. N., Eilertsen, M. E. B., Ringdal, R., Espnes, G. A. ve Moksnes, U. K. (2017). Positive mental health literacy: development and validation of a measure among Norwegian adolescents. BMC Public Health, 17, 1-10. doi:10.1186/s12889-017-4733-6
  5. Crissey, I. (2023). Knowledge, perceptions, and behaviors of patients with serious mental illness on mental health literacy (Doctoral dissertation, Pace University).
  6. Christov-Moore, L., Simpson, E. A., Coudé, G., Grigaityte, K., Iacoboni, M. ve Ferrari, P. F. (2014). Empathy: Gender effects in brain and behavior. Neuroscience & biobehavioral reviews, 46, 604-627.
  7. Elyamani, R., Naja, S., Al-Dahshan, A., Hamoud, H., Bougmiza, M. I. ve Alkubaisi, N. (2021). Mental health literacy in Arab states of the Gulf Cooperation Council: A systematic review. PloS One, 16(1), e0245156. doi:10.1371/journal.pone.0245156
  8. Esin, M. N. (2014). Örnekleme. S. Erdoğan, N. Nahcivan ve M. N. Esin (Der.), Hemşirelikte araş-tırma, süreç, uygulama ve kritik içinde (167-92). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri
  9. Furnham, A., Annis, J. ve Cleridou, K. (2014). Gender differences in the mental health literacy of young people. International Journal of Adolescent Medicine and Health, 26(2), 283-292. doi:10.1515/ijamh-2013-0301
  10. Furnham, A. ve Sjokvist, P. (2017). Empathy and mental health literacy. HLRP: Health Literacy Research and Practice, 1(2), e31-e40. doi:10.3928/24748307-20170328-01
  11. Göktaş, S., Işıklı, B. ve Metintaş, S. (2018). Ruh sağlığı okuryazarlığı. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 3(2):68-75.
  12. Göktaş, S., Işıklı, B., Önsüz, M. F., Yenilmez, Ç. ve Metintaş, S. (2019). Ruh sağlığı okuryazarlığı ölçeği’nin (rsoy ölçeği) türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi. Konuralp Medical Jour-nal, 11(3), 424-431. doi:10.18521/ktd.453411
  13. Göktaş, A., Utaş, M., Fazla, Ö., Başkan, E., Çoruh, S. ve Özbay, S. (2024). Üniversite Öğrencileri-nin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Düzeyinin Belirlenmesi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 12(2), 657-668. doi:10.33715/inonusaglik.1446440
  14. Hadjimina, E., & Furnham, A. (2017). Influence of age and gender on mental health literacy of anxiety disorders. Psychiatry research, 251, 8-13.
  15. Hao, Y., Wu, Q., Luo, X., Chen, S., Qi, C., Long, J.,. Liu, T. (2020). Mental health literacy of non-mental health nurses: a mental health survey in four general hospitals in Hunan Province, Chi-na. Frontiers in Psychiatry, 11, 507969. doi:10.3389/fpsyt.2020.507969
  16. Jorm, A. F. (2012). Mental health literacy. American Psychologist, 67(3), 231-243. doi:10.1037/a0025957
  17. Jorm, A. F. (2019). The concept of mental health literacy. In International Handbook of Health Li-teracy (pp. 53-66). Policy Press.
  18. Jorm, A. F., Korten, A. E., Jacomb, P. A., Christensen, H., Rodgers, B. ve Pollitt, P. (1997). “Men-tal health literacy”: a survey of the public’s ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Medical Journal of Australia, 166(4), 182-186. doi:10.5694/j.1326-5377.1997.tb140071.x
  19. Jung, H., von Sternberg, K. ve Davis, K. (2016). Expanding a measure of mental health literacy: Development and validation of a multicomponent mental health literacy measure. Psychiatry Rese-arch, 243, 278-286. doi:10.1016/j.psychres.2016.06.034
  20. Kim, E. J., Yu, J. H. ve Kim, E. Y. (2020). Pathways linking mental health literacy to professional help‐seeking intentions in Korean college students. Journal of Psychiatric and Mental Health Nur-sing, 27(4), 393-405. doi:10.1111/jpm.12593
  21. Lee, H. Y., Hwang, J., Ball, J. G., Lee, J., Yu, Y. ve Albright, D. L. (2020). Mental health literacy affects mental health attitude: is there a gender difference?. American Journal of Health Beha-vior, 44(3), 282-291. DOI: doi:10.5993/AJHB.44.3.1
  22. Lessard‐Deschênes, C. ve Goulet, M. H. (2022). The therapeutic relationship in the context of in-voluntary treatment orders: The perspective of nurses and patients. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 29(2), 287-296. doi:10.1111/jpm.12800
  23. Liu, W., Gerdtz, M. F. ve Liu, T. Q. (2011). A survey of psychiatrists’ and registered nurses’ le-vels of mental health literacy in a Chinese general hospital. International Nursing Review, 58(3), 361-369. doi:10.1136/fmch-2020-000351
  24. Nobre, J., Oliveira, A. P., Monteiro, F., Sequeira, C. ve Ferré-Grau, C. (2021). Promotion of men-tal health literacy in adolescents: a scoping review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(18), 9500. doi:10.3390/ijerph18189500
  25. Oztas, B. ve Aydoğan, A. (2021). Assessment of mental health literacy of health professio-nals. Journal of Psychiatric Nursing, 12(3), 198-204. doi:10.14744/phd.2021.43265
  26. Öz, H. S. (2021). Bir il merkezinde yaşayan bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığının incelenme-si. Humanistic Perspective, 3(3), 660-675.
  27. Şahin, S., Özgen, D., Özdemir, K. ve Ünsal, A. (2018). Bir hastanede çalışan hemşirelerin empati ve tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesi. Konuralp Medical Journal, 10(3), 318-325. doi:10.18521/ktd.307194
  28. Wang, A., Jia, S., Shi, Z., Sun, X., Zhu, Y., Shen, M.,. Chen, X. (2023). Mental health literacy of Chinese nurses from public general and psychiatric hospitals: a cross-sectional study. Frontiers in Psychiatry, 14. doi:10.3389/fpsyt.2023.1148380
  29. World Health Organization. (2022). Mental Disorders. Erişim adresi (20.12.2023): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-disorders
  30. Wong, D. F. K., Lam, A. Y. K., Poon, A. ve Chow, A. Y. M. (2012). Gender differences in mental health literacy among Chinese-speaking Australians in Melbourne, Australia. International Journal of Social Psychiatry, 58(2), 178-185. doi:10.1177/0020764010390431
  31. Hao, Y., Wu, Q., Luo, X., Chen, S., Qi, C., Long, J.,. Liu, T. (2020). Mental health literacy of non-mental health nurses: a mental health survey in four general hospitals in Hunan Province, Chi-na. Frontiers in Psychiatry, 11, 507969. doi:10.3389/fpsyt.2020.507969
  32. Wang, A., Jia, S., Shi, Z., Sun, X., Zhu, Y., Shen, M.,. Chen, X. (2023). Mental health literacy of Chinese nurses from public general and psychiatric hospitals: a cross-sectional study. Frontiers in Psychiatry, 14. doi:10.3389/fpsyt.2023.1148380