Dergiler / 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 44

Yabancı Dil Olarak Türkçe Sınavlarında Standart Sorunu Üzerine Bir Değerlendirme

An Evaluation of the Standards Issue in the Turkish as a Foreign Language Examinations

Nursel Tan Elmas(Gazi Üniversitesi, TÖMER - TÜRKÇE ÖĞRENİM ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ)0000-0003-0563-2624
Nezir Temur(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-8052-1927
Sayfa
217–234
Yayın Tarihi
2026-09-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Anahtar Kelimeler: Dil becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, sınav standartları

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özet Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi süreçlerinin nitelikli bir şekilde planlanabilmesi ve sürdürülebilmesi için standart ölçme araçlarına duyulan ihtiyaca ilişkin farkındalık her geçen gün artmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin Türkçe dil becerilerindeki yetkinliğinin; geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış, standart ölçme araçları ile ölçülmesi dil öğretimi sürecinin belirlenen hedef ve amaçlar doğrultusunda devam edebilmesi için önemlidir.
💡
Sonuç & Katkı:Anahtar Kelimeler: Dil becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, sınav standartları
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dil becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi · Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi · sınav standartları

Özet

Özet Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi süreçlerinin nitelikli bir şekilde planlanabilmesi ve sürdürülebilmesi için standart ölçme araçlarına duyulan ihtiyaca ilişkin farkındalık her geçen gün artmaktadır. Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin Türkçe dil becerilerindeki yetkinliğinin; geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış, standart ölçme araçları ile ölçülmesi dil öğretimi sürecinin belirlenen hedef ve amaçlar doğrultusunda devam edebilmesi için önemlidir. Türkçe dil becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesiyle ilgili alanda önemli eksikliklerin bulunduğu, üniversiteler bünyesinde faaliyet gösteren Türkçe öğretim merkezlerinin sınav hazırlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerinde geliştirilmesi gereken hususların olduğu yapılan çalışmalarda vurgulanmaktadır. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin nitelikli bir şekilde planlanabilmesi için sınav geliştirme süreçlerinde gerekli olan standartların sağlanması önemlidir. Bu çalışmada, söz konusu gereklilikten hareketle alan uzmanlarının yabancı dil olarak Türkçe sınavlarında standardizasyon konusuna ve bu süreçte karşılaşılan temel sorunlara ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji kullanılmıştır. Bu kapsamda farklı üniversitelerde görevli beş alan uzmanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Sonuçlar, yabancı dil olarak Türkçe sınavlarında standart sorununun sınavların geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi süreçlerini olumsuz etkilediğini; söz konusu sınavların standardizasyonunun nitelikli dil öğretimi süreci için önemli bir ihtiyaç hâline geldiğini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen uzman görüşleri doğrultusunda ulaşılan sonuçların, Türkçe öğretim faaliyetleri düzenleyen kurum ve kuruluşların sınavlardaki standardizasyon sorununun nedenlerine ilişkin farkındalığının gelişmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Dil becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, sınav standartları

Abstract

Abstract Awareness of the need for standardized assessment tools to ensure the effective planning and maintenance of high-quality processes in teaching Turkish as a foreign language has been increasing day by day. Assessing the proficiency levels of individuals learning Turkish as a foreign language using valid, reliable, and standardized measurement instruments is essential for ensuring that the language-teaching process proceeds in accordance with predetermined goals and objectives. Studies highlight significant shortcomings in the field of measuring and evaluating Turkish language competencies, emphasizing the need for improvements in the exam development, administration, and evaluation processes of Turkish language teaching centers operating within universities. Ensuring the necessary standards in exam development processes is crucial for the effective planning of Turkish language instruction as a foreign language. Against this backdrop, the present study aims to examine experts’ views on the issue of standardization in Turkish-as-a-foreign-language examinations and the fundamental challenges encountered during this process. The study employs phenomenology, one of the qualitative research designs. Semi-structured interviews were conducted with five field experts working at different universities, and the collected data were analyzed using content analysis. The findings reveal that the lack of standardization in Turkish-as-a-foreign-language examinations negatively affects exam development, implementation, and evaluation processes, and that standardization has become a critical need for ensuring a high-quality language-teaching process. It is anticipated that the conclusions drawn from expert opinions will contribute to raising the awareness of institutions and organizations engaged in Turkish language teaching regarding the underlying causes of standardization problems in these examinations. Keywords: Measurement and evaluation of language competencies, teaching Turkish as a foreign language, test standards

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Elmas, N. T., Temur, N. (2026). Yabancı Dil Olarak Türkçe Sınavlarında Standart Sorunu Üzerine Bir Değerlendirme. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, Cilt: 15 Sayı: 44, 217–234. https://ajindex.com/articles/1640767

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. American Council on the Teaching of Foreign Languages. (2012). ACTFL proficiency guidelines 2012. Washington: ACTFL.
  2. Bachman, L. F., & Palmer, A. S. (1996). Language testing in practice: Designing and developing useful language tests. Oxford: Oxford University.
  3. Bachman, L., & Palmer, A. (2010). Language Assessment in Practice. Oxford: Oxford University.
  4. Boylu, E. (2019). Yabancılara Türkçe öğretiminde ölçme değerlendirme uygulamaları ve standart oluşturma. Doktora Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
  5. Boylu, E. (2020). Kuramdan uygulamaya yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem.
  6. Burns, A., & Siegel, J. (2018). Teaching the four language skills: Themes and issues. In A. Burns & J. Siegel (Eds.), International perspectives on teaching the four skills in ELT (pp. 1-17). London: Palgrave.
  7. Council of Europe. (2001). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Strasbourg: Council of Europe.
  8. Demir, D. (2017). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçları. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
  9. Demir, T. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde standart ve akreditasyon sorunu.
  10. M. Durmuş (Ed.), Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sempozyumu-bildiriler içinde (1. Baskı, s. 105-122). Ankara: Nobel.
  11. DÖDAK (2024). Ölçütler ve Kanıtlar. https://dodak.org/18/olcutler-ve-Kanitlar sayfasından erişilmiştir.
  12. Ekmekçi, V. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde akademik okuryazarlık öğretimine yönelik bir eylem araştırması. Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erciyes.
  13. Green, A. (2021). Exploring language assesment and testing: Language in action (2nd ed.). New York: Routledge.
  14. Işıkoğlu, M. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan yeterlik sınavlarının madde yazımı bakımından incelenmesi (Mersin ve Sakarya üniversiteleri örneği). Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  15. Kan, A. (2018). Ölçmenin temel kavramları. H. Atılgan (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme içinde (11. Baskı, s. 19-102). Ankara: Anı.
  16. Kocayanak, D. (2021). Yabancılara Türkçe öğretenlerin konuşma becerisini ölçme sürecine yönelik uygulamaları. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
  17. Konyar, M., (2019). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaç analizi ve örnek ders içeriği. Doktora Tezi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
  18. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkçe dört beceri sınavı uluslararası geçerlik belgesi aldı. https://www.meb.gov.tr/mebin-turkce-dort-beceri-sinavi-uluslararasi-gecerlilige kavustu/haber/33050/tr sayfasından erişilmiştir.
  19. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (12. baskı). Ankara: Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınlar.
  20. Yüksek Öğretim Kurulu. (2023). Yükseköğretimde uluslararasılaşma ve Türkiye’deki üniversitelerin uluslararası görünürlüğü çalıştay raporu. https://www.yok. gov.tr/Documents sayfasından erişilmiştir.
  21. Yüksek Öğretim Kurulu. (2024). Yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar. https:// www.yok.gov.tr/ogrenci sayfasından erişilmiştir.
  22. Yüksek Öğretim Kurulu. (2025). Yükseköğretimde uluslararasılaşma strateji belgesi (2024–2028). https://www.yok.gov.tr/Documents sayfasından erişilmiştir.
  23. Tıpta Uzanlık Kurulu. (2024). Yabancı uyruklu uzmanlık eğitimi öğrencilerinin girmesi gereken Türkçe dilbilgisi sınavı hakkında. https://tuk.saglik.gov.tr/ TR-30657/yabanci-uyruklu-uzmanlik-egitimi-ogrencilerinin-girmesi-gereken -turkce-dilbilgisi-sinavi-hakkinda--karar-no--169-ve-bu-kararda-yapilmis-olan- degisiklikler.html sayfasından erişilmiştir.
  24. Türkçe Yeterlik Sınavı. (2024). Türkçe Yeterlik Sınavı’na uluslararası onay. https:// tys.yee.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=100&catid= 41&Itemid=471 sayfasından erişilmiştir.
  25. Türkiye Scholarships. (2025). Türkiye Scholarships. https://www.turkiyeburslari.gov. tr sayfasından erişilmiştir.
  26. UNICEF. (2023). Türkiye’de geçici koruma altında olan Suriyeli çocuklara yönelik eğitim müdahalesinin belgelenmesi-Nihai Rapor. https://www.unicef.org/ turkiye/raporlar sayfasından erişilmiştir.