Dergiler / LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 1

SİNEMADA KADIN VE DOĞA İLİŞKİSİ: BURASI SİZE GÖRE DEĞİL FİLMİNE EKOFEMİNİST BİR BAKIŞ

The Relationship Between Women and Nature in Cinema: An Ecofeminist Perspective on the Film This Is Not For You

Sayfa
1–18
Yayın Tarihi
2026-02-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, insanların doğa üzerindeki tahakkümü ve ataerkil toplum düzeni göz önünde bulundurularak kadınların ve doğanın birlikte hareket etmesi ve paralel ezilme biçimlerine karşın bir araya geldiklerinde yaşanan iyileşme süreci film örneklemi üzerinden ekofeminist bir perspektiften anlamlandırılarak, sinematografik anlatımın toplumsal cinsiyet ve ekoloji bağlamında alternatif ve dönüştürücü bir söylem geliştirdiği söylenebilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1970’li yıllarda ikinci dalga feminizm ile kadın hareketleri tüm dünyada yükselişe geçmiş ve hareketin savunucuları kendilerini birçok alanda ifade etmeye başlamışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Feminist düşünce ile sinema sanatı, klasik Hollywood sinemasının hâkim olduğu eril bakış açısının alternatifi kadın bakış açısını deneyimlemiş, dişil dilin imkanını araştırmış ve kadının özne olarak varlığını mümkün kılmıştır. 1980’lerde gelişen ekolojik yaklaşımlı feminist hareket ile eril hakimiyet altındaki kadın ve doğa sömürüsüne dikkat çekilmek istenmiş ve sinema sanatının dönüştürücü gücünden yararlanılarak kadının doğa ile olan bağının iyileştirici gücü üzerine filmler çekilmeye başlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, insanların doğa üzerindeki tahakkümü ve ataerkil toplum düzeni göz önünde bulundurularak kadınların ve doğanın birlikte hareket etmesi ve paralel ezilme biçimlerine karşın bir araya geldiklerinde yaşanan iyileşme süreci film örneklemi üzerinden ekofeminist bir perspektiften anlamlandırılarak, sinematografik anlatımın toplumsal cinsiyet ve ekoloji bağlamında alternatif ve dönüştürücü bir söylem geliştirdiği söylenebilmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Ekofeminizm · Kadın · Sinema

Özet

1970’li yıllarda ikinci dalga feminizm ile kadın hareketleri tüm dünyada yükselişe geçmiş ve hareketin savunucuları kendilerini birçok alanda ifade etmeye başlamışlardır. Kadınların yaşadıkları haksızlıkları, eşitsizlikleri, ataerkil hegemonyayı anlatmak ve dönüştürmek için başvurduğu alanlardan biri de sinemadır. Feminist düşünce ile sinema sanatı, klasik Hollywood sinemasının hâkim olduğu eril bakış açısının alternatifi kadın bakış açısını deneyimlemiş, dişil dilin imkanını araştırmış ve kadının özne olarak varlığını mümkün kılmıştır. 1980’lerde gelişen ekolojik yaklaşımlı feminist hareket ile eril hakimiyet altındaki kadın ve doğa sömürüsüne dikkat çekilmek istenmiş ve sinema sanatının dönüştürücü gücünden yararlanılarak kadının doğa ile olan bağının iyileştirici gücü üzerine filmler çekilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, sinemada kadının doğa ile bağını inceleyen Ceyda Aşar’ın yönettiği 2023 yapımı Burası Size Göre Değil adlı kısa film amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenmiş ve ekofeminist kuramsal çerçevede göstergebilimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Sonuç olarak, insanların doğa üzerindeki tahakkümü ve ataerkil toplum düzeni göz önünde bulundurularak kadınların ve doğanın birlikte hareket etmesi ve paralel ezilme biçimlerine karşın bir araya geldiklerinde yaşanan iyileşme süreci film örneklemi üzerinden ekofeminist bir perspektiften anlamlandırılarak, sinematografik anlatımın toplumsal cinsiyet ve ekoloji bağlamında alternatif ve dönüştürücü bir söylem geliştirdiği söylenebilmektedir.

Abstract

In the 1970s, with the second wave of feminism, women's movements rose to prominence worldwide, and advocates of the movement began to express themselves in many areas. One of the areas women turned to in order to describe and transform the injustices, inequalities and patriarchal hegemony they experienced was cinema. Feminist thought and the art of cinema experienced the female perspective as an alternative to the male perspective that dominated classical Hollywood cinema, explored the possibilities of feminine language and made it possible for women to exist as subjects. With the development of the ecologically-oriented feminist movement in the 1980s, attention was drawn to the exploitation of women and nature under male domination, and films began to be made about the healing power of women's connection to nature, utilising the transformative power of cinema. In this study, the 2023 short film Burası Size Göre Değil (This Place Is Not for You), directed by Ceyda Aşar, which examines women's connection with nature in cinema, was selected using a purposive sampling method and analysed using a semiotic analysis method within an ecofeminist theoretical framework. Consequently, considering humanity's domination over nature and the patriarchal social order, the film sample reveals that women and nature move together and, despite parallel forms of oppression, experience a healing process when they come together. Interpreted from an ecofeminist perspective, the cinematic narrative develops an alternative and transformative discourse in the context of gender and ecology.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Konya, A. Y. (2026). SİNEMADA KADIN VE DOĞA İLİŞKİSİ: BURASI SİZE GÖRE DEĞİL FİLMİNE EKOFEMİNİST BİR BAKIŞ. LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 1, 1–18. https://ajindex.com/articles/1630192

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Arıkan, E. (2020). Çevreci düşünce ve çevre hukuku için radikal bir kılavuz: Arne Naess’in derin ekoloji yaklaşımı. Türk Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2(1), 191-220.
  2. Çiçek, M. (2016). Göstergebilim ve sinema ya da sinema göstergebilimi. Kesit Akademi Dergisi, 2(3), 25-41. http://dx.doi.org/10.18020/kesit.42
  3. Değirmenci, E. (2019). Ekolojik feminizm penceresinden büyümeme (Degrowth) ekonomisine bir bakış. E. Değirmenci (Der.) Doğa ve kadın: ekolojik dönüşümde feminist tartışmalar. Derlem Yayınları.
  4. Demir, M. (2013). Çevre olarak konumlandırılmış kadını ve doğayı birlikte düşünmek: Ekofeminizm. Doğu Batı Düşünce Dergisi, 63, 11-44.
  5. Dinvar Pekşen, G. (2024). İklim iletişimi faaliyetleri: Ekosinema alanındaki bilimsel üretimi çerçevelemek. INIF E-Dergi, 9(2), 129-151. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1514758
  6. Donovan, J. (2019). Feminist teori entelektüel gelenekler. (Çev. Aksu Bora, Meltem Ağduk Gevrek, Fevziye Sayılan). İletişim Yayınları.
  7. Ferry, L. (2000). Ekolojik bir düzen. (Çev. Turhan Ilgaz). Yapı Kredi Yayınları.
  8. Garrard, G. (2020). Ekoeleştiri: Ekoloji ve çevre üzerine kültürel tartışmalar. (Çev. Ertuğrul Genç). Kolektif kitap.
  9. Gül, M. E. (2024). Ekosinema üzerine düşünmek: Andrey Tarkovski, Abbas Kiyarüstemi ve Nuri Bilge Ceylan sinemasında doğa [Yayımlanmamış doktora tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
  10. Haspolat, E. (2024). Ekofeminist bir bakışla vitruvius erkek insanına sınır çizmek: Kar ve Ayı filmi. Nesir: Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 6, 39-69. https://doi.org/10.5281/zenodo.10990765
  11. Karaman, E. (2017). Roland Barthes ve Charles Sanders Peirce’in göstergebilimsel yaklaşımlarının karşılaştırılması, İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 34, s. 25-36. https://doi.org/10.17932/IAU.IAUD.13091352.2017.9/34.25-36
  12. Lipoglavsek, M. (2025). Girls in the ecological crisis: Studio ghibli and ecofeminism. (Trans. Maja Lovrenov). KINO! 55-56, 231-246. https://e-kino.si/articles/girls-in-the-ecological-crisis-studio-ghibli-and-ecofeminism/
  13. Metin, A. E. (2023). Web of Science (WOS) veri tabanında yayınlanan ekopsikoloji çalışmalarının bibliyometrik analizi. Kent Akademisi, 16(2), 749-762. https://doi.org/10.35674/kent.1239373
  14. Mermutlu, A. & Taş Çetin, F. (2023). Radikal feminist kuram ve annelik söylemi, Hafıza, 5(2), 163-176. https://doi.org/10.56671/hafizadergisi.1364026
  15. Mulvey, L. (1975). Görsel haz ve anlatı sineması. (Çev. Nilgün Abisel), Screen, 18-24.
  16. Naess, A. (2005). The shallow and the deep, long-range ecology movement. The Selected Works of Anne Naess, H. Glasser & A. Drengson (Ed.), Springer Publishing, Amsterdam.
  17. Nalbant, F. & Korkmaz, T. (2019). Feminist teori temelinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin Türkiye bağlamında değerlendirilmesi, Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 165-186. https://doi.org/10.22466/acusbd.633806
  18. Oppermann, S. (1999). Ecocriticism: Natural World in the literary viewfinder. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 16(2), 29-46.
  19. Oral, E. (2023). Murray Bookchin’in toplumsal ekoloji anlayışı. Beytulhikme an International Journal of Philosophy, 12(3), 391-414. http://dx.doi.org/10.29228/beytulhikme.66197
  20. Özbek, A. (2024). Hiçbirimiz buraya ait değiliz. 22 Temmuz 2025 tarihinde https://bianet.org/haber/hicbirimiz-buraya-ait-degiliz-292711 adresinden edinilmiştir.
  21. Özdemir, H. & Aydemir, D. (2019). Dördüncü dalga feminizm üzerine, Social Sciences Studies Journal, 5(32), 1706-1711. http://dx.doi.org/10.26449/sssj.1368
  22. Özdemir, H. & Aydemir, D. (2019). Ekolojik yaklaşımlı feminizm/ekofeminizm üzerine genel bir değerlendirme: Kavramsal analizi, tarihi süreci ve türleri, Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 2(2), 261-278. https://doi.org/10.33708/ktc.608639
  23. Plummwood, V. (2004). Feminizm ve doğaya hükmetmek (Çev. Başak Ertür). Metis Yayınları.
  24. RedCut. (2024). Conversation with Ceyda Aşar about her short film “This Is Not a Place For You”. 18 Temmuz 2025 tarihinde https://redcutcollective.com/?p=2649 adresinden edinilmiştir.
  25. Saussure, F. (1985). Genel dilbilim dersleri (Çev. Berke Vardar). Birey ve Toplum Yayınları.
  26. Shiva, V. & Mies, M. (2019). Ekofeminizm (Çev. İlknur Urkun Kelso), Sinek Sekiz Yayınevi.
  27. Smelik, A. (2008). Feminist sinema ve film teorisi: ve ayna çatladı (Çev. Deniz Koç), Agora Kitaplığı.
  28. Şimşek, E. & Nalbant, F. (2025). İhtimam etiği bağlamında ekofeminizm. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 35(2), 563-576. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1575527
  29. Tamkoç, G. (1996). Ekofeminizmin amaçları. Kadın Araştırmaları Dergisi, 4, 77-84.
  30. Taş, G. (2016). Feminizm üzerine genel bir değerlendirme: Kavramsal analizi, tarihsel süreçleri ve dönüşümleri, Akademik Hassasiyetler, 3(5), 163-175.
  31. Topgül, S. (2012). Kadın ve doğa ilişkisi: Ekofeminizm. Sosyoloji Dergisi, 27, 71-83.
  32. Yılmaz Aslantürk, A. (2018). Çevrenin siyasallaşmasında kadın ve doğanın dönüşümü: Ekofeminizm. Social Science Development Journal, 11(3), 312-324. https://doi.org/10.31567/ssd.64