KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 2

KEDİ VE KÖPEKLERDE NÖROİNFLAMASYONUN KLİNİK DEĞERLENDİRİLMESİ

Songül Erdoğan(AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ, VETERİNER FAKÜLTESİ)
Sayfa
39–50
Yayın Tarihi
2026-01-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nöroinflamasyonda en sık görülen bulgular arasında apati, agresyon, yönelim bozukluğu, epileptik form nöbetler, ataksi, tetraparezi veya paraparezi, görme kaybı gibi klinik bulgular gözlemlenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nöroinflamatuar hastalıklar, veterinerlik alanında sinir sistemi bozukluklarıyla ilişkili durum olup teşhis edilmesi zor bir durumdur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sistemik inflamasyon ile mikroglia aktivasyonu arasında TNF-α, IL-1 ve ROS gibi birçok nörotoksik faktör aracılık etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Nöroinflamasyonda en sık görülen bulgular arasında apati, agresyon, yönelim bozukluğu, epileptik form nöbetler, ataksi, tetraparezi veya paraparezi, görme kaybı gibi klinik bulgular gözlemlenmektedir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Beyin · kedi · köpek

Özet

Nöroinflamatuar hastalıklar, veterinerlik alanında sinir sistemi bozukluklarıyla ilişkili durum olup teşhis edilmesi zor bir durumdur. Köpek ve kedilerde morbidite ve mortalitenin önemli bir nedeni olarak ortaya çıkmaktadır. Kedi ve köpeklerde nöroinflamasyon, enfeksiyöz ajanlar, otoimmün mekanizmalar, travmatik yaralanmalar, toksinler ve dejeneratif süreçler dahil olmak üzere çok sayıda faktör etiyolojide rol oynamaktadır. Kronik periferik inflamasyonun sistemik inflamasyona yol açarak proinflamatuvar sitokinlerin ve inflamasyonu destekleyen diğer mediatörlerin sentezini arttırmaktadır. Sistemik inflamasyon ile mikroglia aktivasyonu arasında TNF-α, IL-1 ve ROS gibi birçok nörotoksik faktör aracılık etmektedir. Kedi ve köpeklerde nöroinflamasyona yol açabilen başlıca etkenler viral, bakteriyel, protozoal gibi enfeksiyöz nedenler ve otoimmün, travmatik ve dejeneratif durumlar gibi non-enfeksiyöz nedenler rol oynamaktadır. Nöroinflamasyonda en sık görülen bulgular arasında apati, agresyon, yönelim bozukluğu, epileptik form nöbetler, ataksi, tetraparezi veya paraparezi, görme kaybı gibi klinik bulgular gözlemlenmektedir. Tanısal anlamda manyetik rezonans görüntüleme önemli bir rol oynamaktadır. Nöroinflamasyon durumlarında sağaltım amacıyla etiyolojik sağaltım ve destekleyici sağaltımlardan yararlanılmaktadır. Nöroinflamasyon durumları karmaşık bir etiyolojiye sahip olup erken ve doğru teşhisin konulması hastalığın kontrolü ve sağaltımında önem arz etmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erdoğan, S. (2026). KEDİ VE KÖPEKLERDE NÖROİNFLAMASYONUN KLİNİK DEĞERLENDİRİLMESİ. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 2, 39–50. https://ajindex.com/articles/1629824

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Abautret-Daly, A., Dempsey, E., Parra-Blanco, A., Medina, C. & Harkin, A. (2018). Gut-brain actions underlying comorbid anxiety and depression associated with inflammatory bowel disease. Acta Neuropsychiatr., 30(5), 275–296.
  2. Abbott, N. J., Patabendige, A. A., Dolman, D. E., Yusof, S. R. & Begley, D. J. (2010). Structure and function of the blood–brain barrier. Neurobiol Dis., 37(1), 13–25.
  3. Aktas, O., Ullrich, O., Infante-Duarte, C., Nitsch, R. & Zipp, F. (2007). Neuronal damage in brain inflammation. Arch Neurol., 64(2), 185–189.
  4. Andersen-Ranberg, E., Berendt, M. & Gredal, H. (2021). Biomarkers of non-infectious inflammatory CNS diseases in dogs—Where are we now? Part I: Meningoencephalitis of unknown origin. Vet J., 273, 105678.
  5. Berk, B. A., Ottka, C., Hong Law, T., Packer, R. M. A., Wessmann, A., Bathen- Nöthen, A., Jokinen, T.S. et al. (2022). Metabolic fingerprinting of dogs with idiopathic epilepsy receiving a ketogenic medium- chain triglyceride (MCT) oil. Front Vet Sci., 9, 935430.
  6. Blennow, K., Mattsson, N., Schöll, M., Hansson, O. & Zetterberg, H. (2015). Amyloid biomarkers in Alzheimer’s disease. Trends Pharmacol Sci., 36(5), 297–309.
  7. Caines, D., Sinclair, M., Wood, D., Valverde, A., Dyson, D., Gaitero, L. & Nykamp, S. (2013). Evaluation of cerebrospinal fluid lactate and plasma lactate concentrations in anesthetized dogs with and without intracranial disease. Can J Vet Res., 77(4), 297-302.
  8. Calero-Bernal, R. & Gennari, S. M. (2019). Clinical toxoplasmosis in dogs and cats: An update. Front Vet Sci., 6, 54.
  9. Cardy, T. J. A. & Cornelis, I. (2018). Clinical presentation and magnetic resonance imaging findings in 11 dogs with eosinophilic meningoencephalitis of unknown aetiology. J Small Anim Pract., 59(7), 422–431.
  10. Cerletti, C., Rossi, F. & D’Angelo, A. (2021). Neuroinflammation in companion animals: Mechanisms and clinical implications. Vet J., 273, 105697.
  11. Cornelis, I., van Ham, L., Gielen, I., De Decker, S. & Bhatti, S. F. M. (2019). Clinical presentation, diagnostic findings, prognostic factors, treatment and outcome in dogs with meningoencephalomyelitis of unknown origin: A review. Vet J., 244, 37–44.
  12. Cotman, C. W., Head, E., Muggenburg, B. A., Zicker, S. & Milgram, N. W. (2002). Brain aging in the canine: A diet enriched in antioxidants reduces cognitive dysfunction. Neurobiol Aging., 23(5), 809–818.
  13. Crawford, A. H., Stoll, A. L., Sanchez‐Masian, D., Shea, A., Michaels, J., Fraser, A. R. & Beltran, E. (2017). Clinicopathologic features and magnetic resonance imaging findings in 24 cats with histopathologically confirmed neurologic feline infectious peritonitis. J Vet Intern Med., 31(5), 1477–1486.
  14. Çöllü, E. M., Özalp, T., Erdoğan, S., Ural, K. & Erdoğan, H. (2024). Investigation of zonulin levels in dogs infected with canine distemper virus. Bozok Vet Sci., 5(2), 55-61.
  15. da Silva, R. R., de Lima, V. S., de Oliveira, D. V., de Oliveira, E. M. & de Souza, W. (2012). Pathogenesis of canine visceral leishmaniasis: Contribution of inflammatory chemokines in the central nervous system. Vet Parasitol., 188(1–2), 95–103.
  16. Dey, A., Kang, X., Qiu, J. G., Du, Y. F. & Jiang, J. X. (2016). Anti-inflammatory small molecules to treat seizures and epilepsy: From bench to bedside. Trends Pharmacol Sci., 37(6), 463–484.
  17. Do, J. & Woo, J. (2018). From gut to brain: Alteration in inflammation markers in the brain of dextran sodium sulfate-induced colitis model mice. Clin Psychopharmacol Neurosci., 16(4), 422–433.
  18. Dow, S. W., LeCouteur, R. A., Henik, R. A., Jones, R. L. & Poss, M. L. (1988). Central nervous system infection associated with anaerobic bacteria in two dogs and two cats. J Vet Intern Med., 2(4), 171–176.
  19. Eid, T., Lee, T. S., Thomas, M. J., Amiry-Moghaddam, M. & de Lanerolle, N. C. (2019). Astrocytes and potassium signaling in epilepsy. Glia., 67(10), 1803–1817.
  20. Felger, J. C., Haroon, E., Patel, T. A., Goldsmith, D. R., Wommack, E. C., Woolwine, B.J. et al. (2020). What does plasma CRP tell us about peripheral and central inflammation in depression? Mol Psychiatry, 25(6), 1301–1311.
  21. Flegel, T., Gröne, A. & Tipold, A. (2017). Age-related neuroinflammatory changes in the canine brain. BMC Vet Res., 13(1), 300.
  22. Gaitero, L., Anor, S., Montoliu, P., Zamora, A. & Pumarol, M. (2006). Detection of Neospora caninum tachyzoites in canine cerebrospinal fluid. J Vet Intern Med., 20(2), 410– 414.
  23. Granger, N., Smith, P. M. & Jeffery, N. D. (2010). Clinical findings and treatment of non-infectious meningoencephalomyelitis in dogs: A systematic review of 457 published cases from 1962 to 2008. Vet J., 184(3), 290–297.
  24. Hoogland, I. C. M., Houbolt, C., van Westerloo, D. J., van Gool, W. A. & van de Beek, D. (2015). Systemic inflammation and microglial activation: Systematic review of animal experiments. J Neuroinflammation., 12(1), 114.
  25. Hurtado-Alvarado, G., Domínguez-Salazar, E., Pavon, L., Velázquez-Moctezuma J. & Gómez-González, B. (2016). Blood–brain barrier disruption induced by chronic sleep loss: Low-grade inflammation may be the link. J Immunol Res., 2016, 4576012.
  26. Klein, R. S., Garber, C., Funk, K. E., Salimi, H., Soung, A., Kanmogne, M., Manivasagam, S. et al. (2019). Neuroinflammation during RNA viral infections. Annu Rev Immunol., 37(1), 73–95. Louveau, A., Harris, T. H. & Kipnis, J. (2015). Revisiting the mechanisms of CNS immune privilege. Trends Immunol., 36(10), 569–577.
  27. Madarame, H., Saito, M., Ogihara, K., Ochiai, H., Oba, M., Omatsu, T., Tsuyuki, Y. et al. (2017). Mycobacterium avium subsp. hominissuis meningoencephalitis in a cat. Vet Microbiol., 204, 43–45.
  28. Maingat, F., Vivithanaporn, P., Zhu, Y., Taylor, A., Baker, G., Pearson, K. & Power, C. (2009). Neurobehavioral performance in feline immunodeficiency virus infection: Integrated analysis of viral burden, neuroinflammation, and neuronal injury in cortex. J Neurosci., 29(26), 8429–8437.
  29. Mankin, J. M. (2017). Top 5 antibiotics for neurologic infections in dogs. Clinician’s Brief. https://www.cliniciansbrief.com/article/top-5-antibiotics-neurologic-infections-dogs Mazlan, M., Hamezah, H. S., Taridi, N. M., Jing, Y., Liu, P., Zhang, H., Zhang, U., Wan Ngah, Wan, Z. et al. (2017). Effects of aging and tocotrienol‐rich fraction supplementation on brain arginine metabolism in rats. Oxid Med Cell Longev., 2017(1), 6019796.
  30. Oulhaj, A., Jernerén, F., Refsum, H., Smith, A. D. & De Jager, C. A. (2016). Omega-3 fatty acid status enhances the prevention of cognitive decline by B vitamins in mild cognitive impairment. J Alzheimers Dis., 50(2), 547–557.
  31. Palatnik-de-Sousa, C. B., Genaro, O., dos Santos, W. R., França-Silva, J. C., Da Costa, R.T., Reis, A.B., Palatnik, M. et al. (2001). Impact of canine control on the epidemiology of canine and human visceral leishmaniasis in Brazil. Am J Trop Med Hyg., 65(5), 510– 517.
  32. Pan, Y., Kennedy, A. D., Jönsson, T. J. & Milgram, N.W. (2018). Cognitive enhancement in old dogs from dietary supplementation with a nutrient blend containing arginine, antioxidants, B vitamins and fish oil. Br J Nutr., 119(3), 349–358.
  33. Radaelli, S. T. & Platt, S. R. (2002). Bacterial meningoencephalomyelitis in dogs: A retrospective study of 23 cases (1990–1999). J Vet Intern Med., 16(2), 159–163.
  34. Ravizza, T., Gagliardi, B., Noé, F., Boer, K., Aronica, E. & Vezzani, A. (2008). Innate and adaptive immunity during epileptogenesis and spontaneous seizures: Evidence from experimental models and human temporal lobe epilepsy. Neurobiol Dis., 29(1), 142–160. Richter, A., Feßler, A. T., Böttner, A., Köper, L. M., Wallmann, J. & Schwarz, S. (2020). Reasons for antimicrobial treatment failures and predictive value of in vitro susceptibility testing in veterinary practice: An overview. Vet Microbiol., 245, 108694.
  35. Schrepf, A., Kaplan, C. M., Ichesco, E., Larkin, T., Harte, S. E., Harris, R.E., Murray, A.D. et al. (2018). A multi- modal MRI study of the central response to inflammation in rheumatoid arthritis. Nat Commun., 9, 2243.
  36. Solfrizzi, V., Agosti, P., Lozupone, M., Custodero, C., Schilardi, A., Valiani, V., Santamato, A. et al. (2018). Nutritional interventions and cognitive-related outcomes in patients with late-life cognitive disorders: A systematic review. Neurosci Biobehav Rev., 95, 480–498.
  37. Spielman, L. J., Gibson, D. L. & Klegeris, A. (2018). Unhealthy gut, unhealthy brain: The role of the intestinal microbiota in neurodegenerative diseases. Neurochem Int., 120, 149–163.
  38. Sweeney, M. T. (2018). Performance standards for antimicrobial disk and dilution susceptibility tests for bacteria isolated from animals. Clin Lab Stand Inst. https://clsi.org/standards/products/veterinary-medicine/documents/vet01/
  39. Tipold, A. & Schatzberg, S. J. (2010). Veterinary neuroimmunology. J Vet Intern Med., 24(6), 1326–1339.
  40. Tipold, A. & Stein, V. M. (2020). Inflammatory diseases of the nervous system in dogs and cats. Vet Clin North Am Small Anim Pract., 50(5), 1067–1085.
  41. Traina, G. (2022). Probiotics and microbiota-derived molecules for inflammation, neuroinflammation and mood disorders. Appl Sci., 12(17), 8727.
  42. Van Dyken, P. & Lacoste, B. (2018). Impact of metabolic syndrome on neuroinflammation and the blood–brain barrier. Front Neurosci., 12, 930.
  43. Vandevelde, M. & Zurbriggen, A. (1995). The neurobiology of canine distemper virus infection. Vet Microbiol., 44(2–4), 271–280.
  44. Vezzani, A., French, J., Bartfai, T. & Baram, T. Z. (2011). The role of inflammation in epilepsy. Nat Rev Neurol., 7(1), 31–40.
  45. Yu, C. H., Yhee, J. Y., Kim, J. H., Im, K. S., Kim, N. H., Jung, D.I., Lee, H.C. et al. (2011). Pro- and anti- inflammatory cytokine expression and histopathological characteristics in canine brain with traumatic brain injury. J Vet Sci., 12(3), 299–307.
  46. Ural, K., Erdoğan, H., Erdoğan, S., Ayvazoğlu, C. & Balıkçı, C. (2024). Feline Hiperestezi Sendromu için Dışkı mikrobiyota Transplantasyonunun faydası. SVU-Int J Vet Sci., 8(1), 49–55.
  47. Schrepf, A., Kaplan, C. M., Ichesco, E., Larkin, T., Harte, S. E., Harris, R.E., Murray, A.D. et al. (2018). A multi- modal MRI study of the central response to inflammation in rheumatoid arthritis. Nat Commun., 9, 2243.