Dergiler / Baçini Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 7

Daha Önce Okunmamış On Dört Müze Objelerinin Üzerindeki Kitabelerin Epigrafik İncelemesi

An Epigraphic Study of Inscriptions on Fourteen Museum Objects Previously Unread

Sayfa
36–59
Yayın Tarihi
2026-01-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bulgular, kitabelerin kanonik metinlerin pasif kopyaları değil, zanaatkârların, hattatların ve sponsorların estetik ve yorumlayıcı tercihlerini yansıtan dinamik kültürel ürünler olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, dünya genelindeki çeşitli koleksiyonlarda yer alan ve daha önce okunmamış on dört müze objesinin kitabelerine yönelik kapsamlı bir epigrafik analiz sunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın amacı, bu kitabelerin metinsel, dilbilimsel ve maddi özelliklerini inceleyerek onları daha geniş kültürel ve tarihsel bağlamlara yerleştirmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bulgular, kitabelerin kanonik metinlerin pasif kopyaları değil, zanaatkârların, hattatların ve sponsorların estetik ve yorumlayıcı tercihlerini yansıtan dinamik kültürel ürünler olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Epigrafi · Sanat Eserleri · İslam Dönemi Kitabeleri

Özet

Bu çalışma, dünya genelindeki çeşitli koleksiyonlarda yer alan ve daha önce okunmamış on dört müze objesinin kitabelerine yönelik kapsamlı bir epigrafik analiz sunmaktadır. Araştırmanın amacı, bu kitabelerin metinsel, dilbilimsel ve maddi özelliklerini inceleyerek onları daha geniş kültürel ve tarihsel bağlamlara yerleştirmektir. Çalışmada, filolojik ve karşılaştırmalı yöntemlere dayanan üç aşamalı bir araştırma çerçevesi uygulanmıştır. İlk aşamada kitabeler ayrıntılı biçimde belgelenmiş, ikinci aşamada yazım, dilbilgisi, sözcük kullanımı ve üslup özellikleri dikkate alınarak transkripsiyonları yapılmış ve bu metinler dilbilimsel ve kodikolojik açıdan analiz edilmiştir. Üçüncü aşamada ise transkribe edilen metinler, edebî, dinsel ve şiirî kaynaklarla sistematik olarak karşılaştırılmıştır. Analizler, birçok kitabenin kanonik metinlerden bilinçli ya da pratik nedenlerle sapmalar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Yazım tutarsızlıkları, eksiltmeler ve yeniden düzenlemeler özellikle İslami objelerde sıkça görülmektedir. Bu bulgular, kitabelerin kanonik metinlerin pasif kopyaları değil, zanaatkârların, hattatların ve sponsorların estetik ve yorumlayıcı tercihlerini yansıtan dinamik kültürel ürünler olduğunu göstermektedir.

Abstract

This study presents a comprehensive epigraphic analysis of the inscriptions on fourteen previously unread museum objects held in various collections worldwide. The research aims to examine the textual, linguistic, and material characteristics of these inscriptions and to situate them within broader cultural and historical contexts. The study employs a three-stage research framework based on philological and comparative methods. In the first stage, the inscriptions are documented in detail. In the second stage, they are transcribed with attention to orthography, grammar, lexical usage, and stylistic features, and subsequently analysed from both linguistic and codicological perspectives. In the third stage, the transcribed texts are systematically compared with literary, religious, and poetic sources. The analyses reveal that many inscriptions exhibit deviations from canonical texts, either deliberately or for practical reasons. Orthographic inconsistencies, omissions, and rearrangements are widespread in Islamic objects. These findings demonstrate that inscriptions are not passive reproductions of canonical texts, but rather dynamic cultural products that reflect the aesthetic and interpretive choices of artisans, calligraphers, and patrons.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sokhanpardaz, K., Sahafıasl, P. (2026). Daha Önce Okunmamış On Dört Müze Objelerinin Üzerindeki Kitabelerin Epigrafik İncelemesi. Baçini Sanat Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 7, 36–59. https://ajindex.com/articles/1629223

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Al-Subkī, M. M. K. (n.d.). Al-Dīn al-Khāliṣ (A. M. Khaṭāb, Ed.). IslamKotob.
  2. Al-Tamsamani, M. b. M. al-M. (2017). Azkār al-Darqāwīya al-Shādhilīya (Aʿyān min shuyūkh al-Shādhilīya bi-al-Maghrib, 11). Dār al-Kutub al-ʿIlmīya.
  3. Alcalá Subastas Auctions. (2025). Plato en porcelana esmaltada con escena cinegética (Lot 604). https://www.alcalasubastas.es/en/lot/110-2022-2022/604-4366-Plato-en-porcelana-esmaltada-con-escena-cinegetica.-Persia-S.-XVIII-XIX (13.08.2025)
  4. Ali, H. M., & ʻAqīl, A. S. (1996). Al-Minhāj al-Islāmī. Dār al-Thaqāfa.
  5. Arab al-Sharnūbī, A. (2002). Tāʾiyat al-Sulūk ilā Malik al-Mulūk (A. al-Sharnūbī, Ed.). Muṣhūrāt Muḥammad ʿAlī Bayḍūn li-Nashr Kutub al-Sunna wa-l-Jamāʿa.
  6. Aswad, M. M. (1996). Manhaj al-sulūk al-Islāmī. Dār Ibn Ḥazm.
  7. Bahrâm, F. (1853). Buch der vier Wiesen: Enthaltend Mythologie und Geschichte der alten Perser bis auf Chosnu Perwis.
  8. Barzegar Khāleqī, M.-R., & ʿAqdāʾī, T. (2007). Sharḥ-i ghazal-hā-yi Saʿdī. Zuvvār.
  9. Bonhams. (2025). A Timurid lustre pottery cruciform tile. https://www.bonhams.com/auction/20834/lot/52/a-timurid-lustre-pottery-cruciform-tile-persia-15th-century/ (10.08.2025)
  10. Christie’s. (2025). A Qajar footed bowl, 19th century. https://www.christies.com/en/lot/lot-4795078 (11.08.2025)
  11. Shangri La Museum of Islamic Art, Culture & Design. (2025). Lusterware star tile with bird motif. https://collection.shangrilahawaii.org/objects/5768/eightpointed-lusterware-star-tile-with-bird-motif (11.08.2025)
  12. Shangri La Museum of Islamic Art, Culture & Design. (2025a). Turquoise and cobalt blue-glazed molded lusterware tile with Shahnameh inscription and arabesques. https://collection.shangrilahawaii.org/objects/4336/turquoise-and-cobalt-blueglazed-molded-lusterware-tile-with (10.08.2025)
  13. Shangri La Museum of Islamic Art, Culture & Design. (2025b). Turquoise and cobalt blue-glazed molded lusterware tile with Shahnameh inscription and arabesques. https://collection.shangrilahawaii.org/objects/5847/turquoise-and-cobalt-blueglazed-molded-lusterware-tile-with (10.08.2025)
  14. Musée du Louvre. (2025). Dessus de meuble-support (kursi) ou de coffre à Coran. https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010329152 (10.08.2025)
  15. Cooley, A. (2012). The Cambridge manual of Latin epigraphy. Cambridge University Press.
  16. Firdawsī. (1829). The Shah Nameh: An heroic poem (T. F. Macan, Ed.). Baptist Mission Press.
  17. Hafiz, K. Sh. M. (2024). Dīwān-i Hafiz. Planet Books.
  18. Islamic Arts Museum Malaysia. (2025). Monumental cut tile mosaic mihrab panel. https://iamm.org.my/wp-content/uploads/2022/12/GH-A-monumental-Timurid-cut-tile-mosaic-mihrab-panel-2000px.jpg (11.08.2025)
  19. The David Collection. (2025). Panel from the Ibn Tulun Mosque. https://www.davidmus.dk/kunst-fra-islams-verden/trae-elfenben-og-papmache/item/88 (12.08.2025)
  20. Islamische Zeitung. (2025). Berlin Pergamonmuseum Islam Kacheln. https://islamische-zeitung.de/pergamonmuseum-schliesst-vier-jahre/ (11.08.2025)
  21. Magazineart Art. (2025). «Роскошь заката»: Иранское средневековье на выставке в Музее Востока. https://magazineart.art/wp-content/uploads/5.-keramicheskaja-chasha-min.jpg (10.08.2025)
  22. Maras, D. F. (2017). The peoples of ancient Italy. Cardiff University.
  23. Safā Isfahānī, H. (1362). Dīvān-e Hakīm Safā Isfahānī (A. Suhaylī Khūnsārī, Ed.). Eqlāl.
  24. Saʻdī, E. B. E. (1850). The Gulistán (Rose-garden) of Shekh Sâdí of Shíráz (E. B. Eastwick, Ed.). S. Austin.
  25. Shaltāgh, ʿA. (2004). Fī al-sīra wa-l-adab al-nabawī al-sharīf. Dār al-Hādī li-Ṭabʿ wa-l-Nashr wa-l-Tawzī.
  26. The David Collection. (2025). Mihrab tile, carved marble. https://www.davidmus.dk/kunst-fra-islams-verden/sten-og-stuk/item/63 (12.08.2025)
  27. The Russian Ethnographic Museum. (2025). Тарелка. Кубачинцы. https://collection.ethnomuseum.ru/entity/OBJECT/36370 (11.08.2025)
  28. Victoria and Albert Museum. (2025). Panel. https://collections.vam.ac.uk/item/O109572/panel-unknown/ (10.08.2025)