Dergiler / Baçini Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 8

Kentsel Grafik Tasarım Nesneleri Ve Kolektif Hafıza: Kamusal Mekânda Görsel İz, Kimlik Ve Hatırlama Pratikleri

Urban Graphıc Desıgn Objects And Collectıve Memory: Vısual Traces, Identıty And Practıces Of Rememberıng In Publıc Space

Hacer Özyanıkoğlu(KAPADOKYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2099-1908
Sayfa
101–120
Yayın Tarihi
2026-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak kentsel grafik tasarım nesnelerinin, kent belleğinin gündelik yaşamda algılanabilir hâle gelmesini sağlayan görsel taşıyıcılar olduğu ileri sürülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kentler, fiziksel yapıların ve kamusal alanların ötesinde, toplumsal deneyimlerin, aidiyet ilişkilerinin ve ortak hatırlama biçimlerinin üretildiği bellek alanlarıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Derleme niteliğindeki araştırmanın amacı, kamusal mekânda yer alan grafik tasarım nesnelerinin yalnızca bilgi verme ve yönlendirme işleviyle sınırlı olmadığını; aynı zamanda kolektif hafızanın taşınması, görünür kılınması ve aktarılması sürecinde etkin rol oynadığını tartışmaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak kentsel grafik tasarım nesnelerinin, kent belleğinin gündelik yaşamda algılanabilir hâle gelmesini sağlayan görsel taşıyıcılar olduğu ileri sürülmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kentsel Grafik Tasarım · Kolektif Hafıza · Kentsel Hafıza

Özet

Kentler, fiziksel yapıların ve kamusal alanların ötesinde, toplumsal deneyimlerin, aidiyet ilişkilerinin ve ortak hatırlama biçimlerinin üretildiği bellek alanlarıdır. Bu bellek alanı içinde tabelalar, sokak levhaları, cephe yazıları, anıt yazıları, yönlendirme sistemleri, ulaşım grafikleri ve yerel tipografik izler önemli fakat çoğu zaman göz ardı edilen grafik tasarım nesneleridir. Bu çalışma, kentsel grafik tasarım nesnelerini kolektif hafıza, kentsel hafıza, yer kimliği ve grafik miras kavramları bağlamında ele almaktadır. Derleme niteliğindeki araştırmanın amacı, kamusal mekânda yer alan grafik tasarım nesnelerinin yalnızca bilgi verme ve yönlendirme işleviyle sınırlı olmadığını; aynı zamanda kolektif hafızanın taşınması, görünür kılınması ve aktarılması sürecinde etkin rol oynadığını tartışmaktır. Çalışmada Halbwachs, Nora, Assmann, Lynch, Relph, Tuan ve Harland’ın yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Sonuç olarak kentsel grafik tasarım nesnelerinin, kent belleğinin gündelik yaşamda algılanabilir hâle gelmesini sağlayan görsel taşıyıcılar olduğu ileri sürülmektedir.

Abstract

Cities are memory environments in which social experiences, belonging and collective practices of remembering are produced beyond physical structures and public spaces. Within this memory environment, signs, street name plates, façade inscriptions, commemorative texts, wayfinding systems, transportation graphics and local typographic traces are significant yet often overlooked graphic design objects. This review article examines urban graphic design objects in relation to collective memory, urban memory, place identity and graphic heritage. The aim of the study is to discuss how graphic design objects in public space are not limited to informational and directional functions, but also play an active role in carrying, visualising and transmitting collective memory. The study draws on the approaches of Halbwachs, Nora, Assmann, Lynch, Relph, Tuan and Harland. It argues that urban graphic design objects function as visual carriers that make urban memory perceptible in everyday life. Therefore, the disappearance of such objects may indicate not only an aesthetic or functional change in the city, but also the weakening of collective memory.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özyanıkoğlu, H. (2026). Kentsel Grafik Tasarım Nesneleri Ve Kolektif Hafıza: Kamusal Mekânda Görsel İz, Kimlik Ve Hatırlama Pratikleri. Baçini Sanat Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 8, 101–120. https://ajindex.com/articles/1629214

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Assmann, J. (2011). Cultural memory and early civilization: Writing, remembrance, and political imagination. Cambridge University Press.
  2. Barnes, A., & Harland, R. G. (2022). Food's urban graphic heritage in Walthamstow. DRS2022: Bilbao. Design Research Society. https://doi.org/10.21606/drs.2022.441
  3. Barnes, A., & Harland, R. G. (2025). Graphic heritage and the making of place. Heritage & Society, 26(1), 57–78. https://doi.org/10.1080/2159032X.2023.2269364
  4. Basa, İ. (2015). Kentsel hafızanın sürdürülebilirliği: Bir mimarlık stüdyosu deneyimi. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(15), 27–42. https://doi.org/10.18603/std.11220
  5. Halbwachs, M. (1992). On collective memory. University of Chicago Press.
  6. Harland, R. G. (2016). Graphic design in urban environments. Bloomsbury Academic.
  7. Harland, R. G. (2020). Graphic design studies: What can it be? DRS2020: Synergy. Design Research Society. https://doi.org/10.21606/drs.2020.372
  8. Harland, R. G. (2024). Developing an explanatory hypothesis for urban graphic heritage through the observation of physical traces. The Design Journal, 27(3), 511–532. https://doi.org/10.1080/14606925.2024.2339651
  9. Lynch, K. (1960). The image of the city. MIT Press.
  10. Nora, P. (1989). Between memory and history: Les lieux de mémoire. Representations, 26, 7–24. https://doi.org/10.2307/2928520
  11. Relph, E. (1976). Place and placelessness. Pion.
  12. Tuan, Y. F. (1977). Space and place: The perspective of experience. University of Minnesota Press.
  13. Urry, J. (1995). Consuming places. Routledge.