EDİGEY DESTANINDA SİLAHLAR / Weapons in the Epic of Edigey

Özet

Altın Orda Devleti, kuruluşundan bir süre sonra edebiyat, bilim, sanat ve dini ilimlerde Türk-İslam kültürünün önemli merkezlerinden biri haline gelir. Fakat 14. yüzyılın sonu 15. yüzyılın başlarında cereyan eden iç (Toktamış ile Edigey) ve dış (Toktamış ile Timur) mücadeleler sebebiyle devlet yıkılır. Bu dönemdeki olaylar etrafında teşekkül eden Edigey Destanı ise sözlü kültür aracılığıyla Orta Asya, İdil-Ural, Sibirya ve Kırım’ı içine alan geniş bir coğrafyaya yayılır. Kazan Tatarlarındaki Edigey Destanı da bu metnin varyantlarından biridir. Destanlar içinden çıktığı toplumun kültüründen izler taşır. Edigey Destanı’nda yer alan yıravlık ve sesenlik geleneği, geçiş merasimleri, halk eğlenceleri, inanışlar, yeme-içme, giyim-kuşam gibi halk kültürü ürünleri bunlardandır. Destanda Türklerinin savaşlarına da sıkça yer verilmiştir. Bu mücadelede kahramanların fiziki, ruhi ve akli kapasite ve hünerlerinin sergilendiğini görürüz. Bunlara eşlik eden en önemli vasıta, atlar ile silahlardır. Bu makalede Edigey Destanı’nın Kazan Türklerine ait varyantında taarruz ve savunma silahları olarak nelerin kullanıldığı ve nasıl tasvir edildikleri ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: Edigey Destanı, savaş, silah