Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSessizliği yalnızca yokluğun değil, anlamın yeniden inşasının mekânı olarak konumlandırmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, dijital kültürün aşırı görsellik üretimiyle şekillenen çağdaş estetik krizini dijital ikonoklazm kavramı üzerinden tartışmaktadır. Günümüz insanı, ekranlar aracılığıyla sürekli yeniden üretilen imgeler, simülakrlar ve algoritmik görsel akışlarla çevrelenmiş bir yaşam formu sürdürmektedir. Bu görsel çoğalma, başlangıçta bilgiye erişim, ifade özgürlüğü ve yaratıcılığın demokratikleşmesi olarak algılansa da, zamanla bir “görsel yorgunluk” (visual fatigue) ve “algısal tükenme” (perceptual exhaustion) olgusuna dönüşmüştür. İmge bolluğu, anlamın derinliğini silikleştirmekte; her şeyin görünür, şeffaf ve tüketilebilir hâle geldiği bir kültürel atmosfer yaratmaktadır. Çalışma, bu durumu hem medya teorisi (Guy Debord’un Gösteri Toplumu, Jean Baudrillard’ın Simülakrlar ve Simülasyon’u, Byung-Chul Han’ın Şeffaflık Toplumu kavramı) hem de estetik felsefesi bağlamında ele almaktadır. “Dijital ikonoklazm” burada imgelerin fiziksel yıkımını değil, görmeyi reddetme, bakmamayı seçme ve sessizliği temsil etme eylemini ifade eden yeni bir estetik-politik jest olarak yorumlanmaktadır. Araştırma, günümüz sanatçılarının dijital görsel aşırılığa karşı geliştirdikleri boşluk, sessizlik, görünmezlik ve yavaşlık temelli üretim stratejilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma deseni kapsamında yapılandırılmıştır. Araştırma evreni, 2010’dan itibaren dijital görsel kültür bağlamında üretilmiş çağdaş sanat eserlerinden oluşmaktadır. Örneklem, araştırma amacına uygun olarak amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş; dijital görsel fazlalık, sessizlik ve yokluk estetiği kavramlarını doğrudan ya da dolaylı biçimde tartışmaya açan üç eser çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışma, dijital görsel kültürün aşırılığına karşı bir estetik perhiz, görsel tevazu ve farkındalıklı bakış etiği önerisinde bulunmaktadır. Sessizliği yalnızca yokluğun değil, anlamın yeniden inşasının mekânı olarak konumlandırmaktadır.
Abstract
This article discusses the contemporary aesthetic crisis shaped by the excessive production of visuality in digital culture through the concept of digital iconoclasm. Contemporary life is increasingly structured around screens, within which images, simulacra, and algorithmically generated visual flows are continuously reproduced. While this visual proliferation was initially perceived as a process of democratising access to information, freedom of expression, and creativity, it has gradually transformed into a condition of visual fatigue and perceptual exhaustion. The overabundance of images weakens the depth of meaning, producing a cultural atmosphere in which everything becomes visible, transparent, and readily consumable. The study addresses this condition through the lenses of media theory—drawing on The Society of the Spectacle, Simulacra and Simulation, and The Transparency Society—as well as aesthetic philosophy. Within this framework, digital iconoclasm is interpreted not as the physical destruction of images but as a contemporary aesthetic–political gesture that manifests through the refusal to see, the choice not to look, and the representation of silence. The research aims to examine production strategies developed by contemporary artists in response to digital visual excess, particularly those grounded in emptiness, silence, invisibility, and slowness. The study is structured within a qualitative research design. The research universe consists of contemporary artworks produced within the context of digital visual culture since 2010. The sample was determined through purposeful sampling, and three artworks that directly or indirectly engage with issues of visual excess, silence, and the aesthetics of absence were selected for analysis. As a result, the study proposes aesthetic restraint, visual modesty, and ethics of attentive seeing as responses to the excesses of digital visual culture. Silence is positioned not merely as absence but as a space for the reconstruction of meaning.