KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 61 Sayı: 2

ʿİlm-i Naẓarın Tekamülüne Doğru: Burhānuddīn en-Nesefī’ye (ö.687/1289) Ait Yeni Eserler

Towards the Perfection of ʿIlm al-Naẓar: Burhān al-Dīn al-Nasafī’s (d.687/1289) Hitherto Unknown Works

Necmettin Pehlivan(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2151-4644
Sayfa
315–369
Yayın Tarihi
2020-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada tespit edebildiğimiz bu eserler ele alınmış ve bunların en-Nesefī’ye aidiyeti tartışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Burhānuddīn en-Nesefī (ö.687/1289) fıkıh, fıkıh usulü, mantık, kelam, tefsir gibi alan-larda eser vermiş çok yönlü bir alimdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fakat onu döneminin diğer alimlerden ayıran yönü, Ruknuddīn el-ʿAmīdī ile birlikte fıkıh usulü dışındaki eserlerde de ele alınmaya başlanan ʿilm-i naẓar (ḫilāf/cedel) ile daha yoğun bir şekilde ilgilenmiş, bu alana ilişkin hem nicelik hem de nitelik bakımından önemli eserler yazmış olmasıdır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada tespit edebildiğimiz bu eserler ele alınmış ve bunların en-Nesefī’ye aidiyeti tartışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Burhānuddīn en-Nesefī · en-Nikāt · et-Terācīḥ

Özet

Burhānuddīn en-Nesefī (ö.687/1289) fıkıh, fıkıh usulü, mantık, kelam, tefsir gibi alan-larda eser vermiş çok yönlü bir alimdir. Fakat onu döneminin diğer alimlerden ayıran yönü, Ruknuddīn el-ʿAmīdī ile birlikte fıkıh usulü dışındaki eserlerde de ele alınmaya başlanan ʿilm-i naẓar (ḫilāf/cedel) ile daha yoğun bir şekilde ilgilenmiş, bu alana ilişkin hem nicelik hem de nitelik bakımından önemli eserler yazmış olmasıdır. Onun el-Fuṣūl ve Menşeʾu’n-Naẓar isimli eserleri yazıldığı dönemden itibaren ʿilm-i naẓarın en temel klasik metinleri haline gelmiş ve öğrencileri başta olmak üzere birçok müellif tarafından üzerlerine şerḥ ve ḥāşiyeler kaleme alınmıştır. Yaptığımız araştırmalar sonucunca en-Nesefī’nin ʿilm-i naẓar ile ilişkili başka eserlerinin de bulunduğunu tespit ettik. Şimdiye kadar varlığından dahi haberdar olunmayan bu eserler, hem en-Nesefī özelinde ʿilm-i naẓar kitabiyatını zenginleştirecek hem de onun bu ilmin tekamülüne katkısının boyut-larının daha iyi anlaşılmasına imkan sağlayacaktır. Bu çalışmada tespit edebildiğimiz bu eserler ele alınmış ve bunların en-Nesefī’ye aidiyeti tartışılmıştır.

Abstract

Burhān al-Dīn al-Nasafī (d.687/1289) was a profilic scholar who wrote many works on fıqh, uṣūl al-fıqh, kalām, tafsīr, etc. What distinguishes him from his contemporary colle-agues is his keen interest in ʿilm al-naẓar (the art of argumentation, ʿilm al-khilāf/jadal). Al-Nasafī’s fame and recognition in this art primarily depends on his influential and highly appreciated tracts al-Fuṣūl and Manshaʾ al-Naẓar. Yet al-Nasafī seems to have written many more works, some of which are still in manuscript form, on the theory of ʿilm al-naẓar and its practice in substantive law. This article introduces for the first time several hitherto unknown works by al-Nasafī and discusses their ascription to him. It argues that there is strong internal and external evidence to claim those titles as al-Nasafī’s. Identification of these new works of al-Nasafī’s will help recognize and appre-ciate his leading role in perfecting the the art of argumentation and disputation and will give us a chance to better understand the development of this highly neglected discipline.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Pehlivan, N. (2020). ʿİlm-i Naẓarın Tekamülüne Doğru: Burhānuddīn en-Nesefī’ye (ö.687/1289) Ait Yeni Eserler. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 61 Sayı: 2, 315–369. https://doi.org/10.33227/auifd.699914

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Ahlwardt, Wilhelm. Verzeichnis der arabischen Handschriften. Berlin: A. Asher & Co., 1892.
  2. el-Çārperdī, Faḫruddīn Aḥmed b. Tācuddīn Ḥasen. Şerḥu’n-Nikāt. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi-III. Ahmet, no.A3371.
  3. Kātib Çelebi. Keşfu’ẓ-Ẓunūn ʿan Esāmī’l-Kutub ve’l-Funūn. Tah. Şerefettin Yaltkaya ve Rifat Bilge. İstanbul: Maarif Vekaleti, 1941.
  4. el-Kefevī, Maḥmūd b. Suleymān. Ketāʾibu Aʿlāmi’l-Aḫyār min Fuḳahāʾi Mez̠hebi’n-Nuʿmāni’l-Muḫtār. Tah. Saffet Köse vd. İstanbul: İrşad Kitabevi, 2017.
  5. el-Kirmānī, ʿAbdurraḥīm b. Maḥmūd b. Muḥammed. Şerḥu’l-Fuṣūl. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi-III. Ahmet, no.A3371.
  6. Müellifi belirsiz. el-İstidlāl ʿalā ʿAşrati Mesāʾil Fiḳhiyye Yeteḍammenu Nuṣrate’ş-Şāfiʿiyye ʿalā’l-Ḥanefiyye. Süleymaniye Kütüphanesi-Ragıp Paşa, no.1455/1.
  7. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. et-Terācīḥ. Tah. Şerīfe bt. ʿAlī b. Suleymān el-Ḥūşānī. Mecelletu Cāmiʿati’l-Melik Suʿūd 19 (1428/2006), ss.889-959.
  8. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. Şerḥu’l-Fuṣūl fī ʿİlmi’l-Cedel. Tah. Şerīfe bt. ʿAlī b. Suleymān el-Ḥūşānī. Riyad: Cāmiʿatu’l-Melik Suʿūd, 1433.
  9. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. Şerḥu’n-Nikāti’l-Erbaʿīn. Süleymaniye Kütüphanesi-Carullah Efendi, no.2106/2.
  10. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. Menşeʾu’n-Naẓar. Burdur İl Halk Kütüphanesi, no.133/7; Süleymaniye Kütüphanesi-Reisülküttab, no.1203/2; Süleymaniye Kütüphanesi-Ayasofya, no.2566; Bursa İnebey-Orhan Gazi, no.778.
  11. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. Şerḥu Menşeʾi’n-Naẓar. Burdur İl Halk Kütüphanesi, no.133/7; Süleymaniye Kütüphanesi-Şehid Ali Paşa, no.2303/5; Beyazıt Kütüphanesi-Veliyyüddin Efendi, no.2855; Süleymaniye Kütüphanesi-Esad Efendi, no.3034.
  12. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. en-Nikātu’l-Erbaʿīn. Süleymaniye Kütüphanesi-Reisülküttab, no.1203/3; Süleymaniye Kütüphanesi-Laleli, no.2243/2; Süleymaniye Kütüphanesi-Ragıp Paşa, no.1297/2; Süleymaniye Kütüphanesi-Nuruosmaniye, no.1310 ve 1889.
  13. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. el-Fuṣūl. Burdur İl Halk Kütüphanesi, no.133/1; Süleymaniye Kütüphanesi-Şehid Ali Paşa, no.2303/4; Süleymaniye Kütüphanesi-Ayasofya, no.2468.
  14. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. Şerhu’l-Fuṣūl. Burdur İl Halk Kütüphanesi, no.133/2.
  15. en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed. et-Terācīḥ. Burdur İl Halk Kütüphanesi, no.133.
  16. [en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed]. [Büyük Terācīḥ]. Süleymaniye Kütüphanesi-Hasan Hüsnü Paşa, no.1229.
  17. [en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed]. Kitāb fī ʿİlmi’l-Cedel. Süleymaniye Kütüphanesi-Carullah Efendi, no.2106/3.
  18. [en-Nesefī, Burhānuddīn Muḥammed b. Muḥammed]. en-Nuketu’ḍ-Ḍarūriyye. Süleymaniye Kütüphanesi-Carullah Efendi, no.2106/1.
  19. Özen, Şükrü. “İlm-i Hilâf Yahut Fukaha Metoduna Göre Cedel Hakkında Klasik Bir Metin: Menşe’ü’n-Naẓar,” Makâlât 2 (1999), ss.176-180.
  20. Pehlivan, Necmettin ve Hadi Ensar Ceylan. “Ādābu’l-Baḥs̠ Devrimine Doğru Son Evrim: Burhānuddīn en-Nesefī’nin el-Fuṣūl’ü,” Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 56:2 (2015), ss.1-75.
  21. Pehlivan, Necmettin ve Hadi Ensar Ceylan, “Şemsuddin Muhammed b. Eşref es-Semerkandī el-Hüseynī et-Türkī’ye Ait İki Yeni Eser: Şerhu Menşe’i’n-Nazar ve Şerhu’n-Nikāt,” Nazariyat 6:1 (2020), ss.115-207.
  22. es-Semerḳandī, Şemsuddīn Muḥammed b. Eşraf. Şerḥu’l-Fuṣūl, Kastamonu İl Halk Kütüphanesi, no.2715.
  23. es-Semerḳandī, Şemsuddīn Muḥammed b. Eşraf. Şerḥu’n-Nikāt. Süleymaniye Kütüphanesi-Reisülküttab, no.1203.
  24. Sinanoğlu, Mustafa. “Nesefî, Burhâneddin,” Diyanet İslam Ansikoopedisi (DİA), c.32, ss.565-567.
  25. ez̠-Z̠ehebī, Şemsuddīn Muḥammed b. Aḥmed. Tārīḫu’l-İslām ve Vefeyātu’l-Meşāhīr ve’l-Aʿlām. Tah. ʿUmer ʿAbdusselām Tedmurī. Beyrut: Dāru’l-Kitābi’l-ʿArabī, 1989.