Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightElde edilen veriler doğrultusunda 32’si farklı olmak üzere toplam 51 metafor tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
İslam dininde önemli bir yere sahip olan iʿtikāf ibadeti, din eğitimi literatüründe yeterince ele alınmamıştır. Bu araştırma, söz konusu ibadetin ortaöğretim düzeyindeki kız öğrenciler tarafından metaforlar aracılığıyla nasıl anlamlandırıldığını inceleyerek, iʿtikāfın din eğitimi bağlamında taşıdığı pedagojik potansiyeli ampirik verilerle ortaya koymayı amaçlamaktadır. İʿtikāf, bireyin içsel dönüşümünü hedefleyen, dinî eğitimin uygulamalı ve yoğunlaştırılmış biçimlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Modern din eğitimi süreçlerinde uygulamalı ibadetlerin rolünün yeterince araştırılmamış olması ve özellikle iʿtikāf gibi yoğunlaştırılmış ibadet formlarının genç kızlar üzerindeki etkilerini ele alması çalışmayı özgün kılmaktadır. Araştırmanın temel problemi, “Ortaöğretimde öğrenim gören kız öğrencilerin iʿtikāf kavramına ilişkin metaforik algıları nelerdir?” sorusuyla belirlenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen benimsenmiş; veriler 2023 Ramazan ayında Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde camide iʿtikāfa giren 66 kız öğrenciden, uzman onaylı açık uçlu form aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda 32’si farklı olmak üzere toplam 51 metafor tespit edilmiştir. Katılımcılar iʿtikāfı en çok “huzur” (%12), “temizlik” (%10), “arınma” (%10) ve “su” (%8) gibi metaforlarla tanımlamış; bu metaforlar “arınma,” “ibadet,” “terapi,” “yaklaşmak” ve “dünyadan uzaklaşmak” olmak üzere beş tematik kategoride sınıflandırılmıştır. Bulgular, öğrencilerin iʿtikāfı bireysel, sosyal ve psikolojik kazanımlar sağlayan bütüncül bir eğitim kampı olarak algıladığını göstermektedir. Araştırma sonucunda iʿtikāfın, din eğitiminde bireysel ve içsel dönüşümü hedefleyen bütüncül ve etkili bir uygulama olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmış ve bu bağlamda gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Bu ampirik kanıtlar, iʿtikāfı İslami din eğitimi içinde pedagojik olarak sağlam bir uygulama konumuna yerleştirmekte olup, üç özel araştırma yönünü gerekli kılmaktadır: (i) yaşa uygun iʿtikāf modüllerinin geliştirilmesi, (ii) manevi çıktıların boylamsal değerlendirmesi ve (iii) benzer tefekkür uygulamalarıyla kültürlerarası karşılaştırmalar.
Abstract
The practice of iʿtikāf (spiritual retreat), which holds significant importance in Islam, has not been sufficiently addressed in religious education literature. This study aims to explore how this practice is conceptualized through metaphors by female high school students, thereby empirically revealing its pedagogical potential within the context of religious education. Conceptualized as an intensive, practice-based modality of religious education, iʿtikāf serves as a transformative mechanism for personal spiritual development, combining contemplative practice with immersive worship. The originality of this study lies in addressing the underexplored role of experiential worship practices in contemporary religious education, with a particular focus on examining the impacts of intensive devotional forms, such as iʿtikāf, on adolescent girls. The central research question of this study is: "What metaphorical constructs do female high school students use to conceptualize iʿtikāf?" A phenomenological approach was employed in the research. Qualitative data were collected from 66 female students at an Anatolian Imam Hatip High School who participated in iʿtikāf during Ramadan 2023. The data were gathered through expert-validated open-ended forms. Based on the collected data, a total of 51 metaphors were identified, including 32 unique conceptualizations. Participants most frequently described iʿtikāf using metaphors such as "tranquility" (12%), "cleanliness" (10%), "purification" (10%), and "water" (8%). These metaphors were systematically categorized into five key thematic domains: (1) Spiritual Purification (spiritual cleansing), (2) Ritual Worship (structured devotion), (3) Therapeutic Transformation (emotional restoration), (4) Divine Proximity (spiritual connection), and (5) Temporary Solitude. The study concludes that iʿtikāf constitutes a holistic and effective practice in religious education aimed at fostering inner transformation. Based on these findings, several recommendations for future research are offered. This empirical evidence positions iʿtikāf as a pedagogically robust practice within Islamic religious education, warranting three specific research directions: (i) development of age-appropriate iʿtikāf modules, (ii) longitudinal assessment of spiritual outcomes, and (iii) cross-cultural comparisons with analogous contemplative practices.