Dergiler / World Language Studies / 2026 / Cilt: 5 Sayı: Ölümünün 115. Yılında L.N. Tolstoy: Sınırları Aşan Bir Yazarın Evrensel Mirası Özel Sayı

LEV TOLSTOY VE ARAP İLE RUS EDEBİYATLARI ARASINDAKİ İLETİŞİMDEKİ ROLÜ

LEO TOLSTOY AND HIS ROLE IN THE INTERACTION BETWEEN ARABIC AND RUSSIAN LITERATURE

Nizam İzzettin(ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9390-6770
Sayfa
130–148
Yayın Tarihi
2025-10-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu araştırmada, Arap kültürünün Tolstoy’un eserlerindeki etkisini incelemek amacıyla betimleyici–raporlayıcı yöntem kullanılmış, ardından araştırma Tolstoy’un entelektüel ve edebî varlığının Arap dünyasındaki yerini ele alarak onun halk, kültürel çevreler ve entelektüel kesimler üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Lev Tolstoy, Rus edebiyatının en önde gelen isimlerinden biri olup, dünya çapında büyük bir üne sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tolstoy’un şöhreti Rusya sınırlarını aşarak farklı kıtalara yayılmış, eserleri altmıştan fazla dile çevrilmiştir; Arapça bu diller arasında önemli bir yere sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu araştırmada, Arap kültürünün Tolstoy’un eserlerindeki etkisini incelemek amacıyla betimleyici–raporlayıcı yöntem kullanılmış, ardından araştırma Tolstoy’un entelektüel ve edebî varlığının Arap dünyasındaki yerini ele alarak onun halk, kültürel çevreler ve entelektüel kesimler üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koymuştur.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rus edebiyatı · Tolstoy · Rusça

Özet

Lev Tolstoy, Rus edebiyatının en önde gelen isimlerinden biri olup, dünya çapında büyük bir üne sahiptir. Eserleri, eğitim ve edebiyat programlarında seçkin bir yer edinmiş, romanları, hikâyeleri ve felsefî-toplumsal yazılarıyla kütüphanelerde ve yayınevlerinde geniş yer bulmuştur. Ayrıca birçok romanı, dünya sinemasının klasikleri arasında sayılan filmlere uyarlanmıştır. Tolstoy’un şöhreti Rusya sınırlarını aşarak farklı kıtalara yayılmış, eserleri altmıştan fazla dile çevrilmiştir; Arapça bu diller arasında önemli bir yere sahiptir. Onu öne çıkaran unsur, yalnızca edebî üslubunun yüksek estetik değeri değil, aynı zamanda eserlerinde işlediği felsefî, ahlaki ve insani temalardır. Bu özellik, farklı toplumsal kesimlerde karşılık bulmasını sağlamıştır. Tolstoy, Hristiyan inancının sınırlarını aşan evrensel bir etik ve inanç anlayışı geliştirmiştir. Bu yaklaşım özellikle İslam dünyasında ilgiyle karşılanmış, bazı önde gelen Müslüman düşünürler tarafından dine yakın bulunmuş ve fikirleri memnuniyetle benimsenmiştir. Böylece hem halk hem de entelektüel çevrelerde önemli bir konum kazanmıştır. Tolstoy’un edebî mirası, Arap dünyasında geniş yankı uyandırmıştır. İsmi, özellikle Mısır gibi köklü İslami ve kültürel kurumlarda tartışılmıştır. Ekim 1917 Devrimi’nden sonra Sovyetler Birliği, onun eserlerini kültürel bir “yumuşak güç” unsuru olarak değerlendirmiş; edebiyat aracılığıyla devrimci ve toplumsal mesajlar, özellikle gençler ve aydınlara ulaştırılmıştır. Bu araştırmada, Arap kültürünün Tolstoy’un eserlerindeki etkisini incelemek amacıyla betimleyici–raporlayıcı yöntem kullanılmış, ardından araştırma Tolstoy’un entelektüel ve edebî varlığının Arap dünyasındaki yerini ele alarak onun halk, kültürel çevreler ve entelektüel kesimler üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koymuştur. Araştırma, Arap edebiyatının roman ve hikâye boyutunda Tolstoy’dan yalnızca bir edebiyatçı olarak değil, aynı zamanda eserleri aracılığıyla insanlığın acılarını farklı coğrafyalarda çözümlemeye çalışan evrensel bir düşünür olarak da etkilendiği sonucuna varmıştır.

Abstract

Leo Tolstoy is one of the foremost figures of Russian literature and enjoys worldwide fame. His works hold a distinguished place in educational and literary programmes, and his novels, short stories, and philosophical and social writings maintain a strong presence in libraries and publishing houses. Many of his novels have been adapted into films regarded as classics of world cinema. Tolstoy's reputation extended beyond Russia to several continents, with his works translated into more than sixty languages, Arabic being among the most significant. What set him apart was not only the high aesthetic quality of his style, but also the philosophical, moral, and humanitarian concerns embedded in his writings. These qualities allowed his work to speak to diverse social groups. Tolstoy developed a universal ethical and spiritual vision that aimed to transcend the boundaries of institutional Christianity. This approach attracted particular attention in the Islamic world, where leading Muslim thinkers recognised affinities between his views and the moral spirit of religion. As a result, he gained authority among both the wider public and intellectual circles. Tolstoy's legacy had a marked impact in the Arab world, where his name circulated in influential Islamic and cultural institutions, especially in Egypt. After the October 1917 Revolution, the Soviet Union regarded his works as an instrument of cultural soft power, using literature to transmit revolutionary and social messages to youth and intellectuals. This study employs a descriptive reporting method to examine the interaction between Arab culture and Tolstoy's thought. It then analyses his intellectual and literary presence in the Arab world, concluding that Arabic narrative and fictional writing was shaped by Tolstoy not only as an author, but also as a universal thinker concerned with interpreting human suffering and proposing moral responses to injustice across global contexts.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İzzettin, N. (2025). LEV TOLSTOY VE ARAP İLE RUS EDEBİYATLARI ARASINDAKİ İLETİŞİMDEKİ ROLÜ. World Language Studies, Cilt: 5 Sayı: Ölümünün 115. Yılında L.N. Tolstoy: Sınırları Aşan Bir Yazarın Evrensel Mirası Özel Sayı, 130–148. https://ajindex.com/articles/1623887

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. أبو الوي، م. (1999). تولستوي ودوستيفسكي في الأدب العربي. القاهرة: منشورات اتحاد الكتاب العرب.
  2. أمين، أ. (2024). في بيت أحمد أمين. القاهرة: الكرمة.
  3. الجندي، أ. (1958). الجباه العالية. القاهرة: مطبعة الرسالة.
  4. الغزالي، م. (2005). جدد حياتك. القاهرة: دار نهضة مصر.
  5. الغمري، م. (1991). مؤثرات عربية وإسلامية في الأدب الروسي. الكويت: عالم المعرفة.
  6. حسين، ا. (2019، تشرين الأول). الأدب الروسي منبع إلهام المبدعين. العين الإخبارية. تم الاسترجاع في 27 آب 2025 من https://al-ain.com/article/art-syories-novel
  7. حسن، ز. م. (2008). الرحالة المسلمون في العصور الوسطى. القاهرة: شركة نوابغ الفكر.
  8. داودي، س. (2013). ميخائيل باختين: الرواية مشروع غير منجز. مجلة الخطاب، (13)، 80.
  9. زكي نجيب محمود. (2017). أفكار ومواقف. وندسور: مؤسسة الهنداوي.
  10. س. قبعين (مترجم). (2017). حكم النبي محمد [لـ ليو تولستوي]. وندسور: مؤسسة الهنداوي.
  11. س. قبعين (مترجم). (2016). الحاج مراد [لـ ليو تولستوي]. تونس: مكتبة الفكر الجديد.
  12. سعيدي، إ. س.، & يحيى، أ. ع. (2019). تاريخ روسيا الديني من الوثنية إلى المسيحية. بغداد: آشور بانيبال للكتاب.
  13. عبده، م. (2012). ثورة الأدب. وندسور: مؤسسة الهنداوي.
  14. عبد الوهاب، م. (1982). النظرات (المجلد 2، ص. 142). بيروت: دار الآفاق الجديدة.
  15. كوزمينسكايا، ت. (1948). Tolstoy as I Knew Him: My Life at Home and at Yasnaya Polyana. نيويورك: The Macmillan Company.
  16. لينين، ف. (1955). مقالات حول تولستوي. موسكو: دار الطبع والنشر باللغات الأجنبية.
  17. مرزوقي، ح. (2022، 24 شباط). تأثيرات الأدب الروسي في العالم العربي واضحة ولكن دون عبرة. جريدة العرب. تم الاسترجاع في 27 آب 2025 من https://alarab.co.uk/تأثيرات-الأدب-الروسي-في-العالم-العربي-واضحة-ولكن-دون-عبرة
  18. محمود، م. (1975). الماركسية والإسلام. القاهرة: دار المعارف.
  19. نعيمة، م. (2013). في الغربال الجديد: في ذكرى مرور نصف قرن على وفاة تولستوي. بيروت: دار نوفل.
  20. نبي، م. ب. (2002). مشكلة الأفكار في العالم الإسلامي. بيروت: دار الفكر.
  21. هيكل، م. ح. (2012). ثورة الأدب. وندسور: مؤسسة الهنداوي.
  22. منصور، أ. (د.ت). كيمياء الفضيحة. القاهرة: نهضة مصر.