Dergiler / Türkoloji / 2026 / Sayı: 94

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE FARKLI KÖKENLERDEN GELEN -MAAN ~ -MAN ~ -MAAŊ YAPILARI

-maan ~ -man ~ -maaŋ FORMS FROM DIFFERENT STRUCTURES IN TURKMEN LANGUAGE

E.g. Keskin(UŞAK ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
96–107
Yayın Tarihi
2019-04-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmamızda farklı kökenlerden gelen bu yapıların kullanıldığı cümlelerdeki işlevleri, başka ek veya kelimelerle bir araya gelerek meydana getirdikleri yapılar incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkmen Türkçesinde ünsüzlerle ilgili ses olaylarının oldukça fazla örneği bulunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ses olayı dolayısıyla yapısal olarak benzer ancak işlev olarak farklı yapılar ortaya çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmamızda farklı kökenlerden gelen bu yapıların kullanıldığı cümlelerdeki işlevleri, başka ek veya kelimelerle bir araya gelerek meydana getirdikleri yapılar incelenecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türkmen Türkçesi · Ses olayları · Zarf-fiil eki

Özet

Türkmen Türkçesinde ünsüzlerle ilgili ses olaylarının oldukça fazla örneği bulunmaktadır. Bu ses olayı dolayısıyla yapısal olarak benzer ancak işlev olarak farklı yapılar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada Türkmen Türkçesinde farklı şekillerde oluşan yapıların başka Türk lehçeler ile aynı olarak algılanabileceğini örneklerle gösterilmektedir. Türkmen Türkçesinde sıfat-fiil ekinin olumsuz fiil gövdelerine gelmiş şekli olan -mAAn < -mA-yAn, zarf-fiil eki -mAAn < -mAyIn < -mADI(n), öğrenilen geçmiş zaman çekiminin olumsuz şekli -mAAn, çokluk ikinci şahıs emir kipinin olumsuz çekimini oluşturan -mAAŋ ve geniş zaman çekiminin olumsuzu -mAn < -mAr-In şekilleri birbiriyle karışmakta ve bu durum metin aktarmalarında karışıklık meydana getirebilmektedir. Çalışmamızda farklı kökenlerden gelen bu yapıların kullanıldığı cümlelerdeki işlevleri, başka ek veya kelimelerle bir araya gelerek meydana getirdikleri yapılar incelenecektir.

Abstract

There are a big amount of examples on consonants among phonetical changes in Turkmen language. In this study, it is shown that the structures formed in different forms in Turkmen language can be perceived as the same with other Turkish languages. It is comprised of structurally similar but functions as different structures. -mAAn < -mA-yAn, in Turkmen language, is a form of verbal adjective suffix that added to the negative verb stem, is mixing with the gerundium suffix -mAAn < -mAyIn < -mADI(n), negatif form of past time conjugation -mAAn, the negatif conjugation of second person plural imperative -mAAŋ and the negative conjugation form of present tense -mAn < -mAr-In and this situation may cause confusions in text transfers. In this study, these structures from different origins will be examined with their functions as gerundium or participle in the sentences, and different forms of these suffixes that is constructed with addition of different suffixes and words will be evaluated.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keskin, E. (2019). TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE FARKLI KÖKENLERDEN GELEN -MAAN ~ -MAN ~ -MAAŊ YAPILARI. Türkoloji, Sayı: 94, 96–107. https://ajindex.com/articles/1622443

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Hanser, O. Türkmence El Kitabı (Çev. Zuhal Kargı Ölmez), İstanbul: «Kebikeç Yayınları», 2003, 271 s.
  2. Kara, M. Türkmen Türkçesi Grameri, Ankara: «Gazi Kitabevi», 2005, 231 s.
  3. Kara, M. (2007). “Türkmen Türkçesi”, Türk Lehçeleri Grameri (Ed. Ahmet Bican Ercilasun), Ankara: «Akçağ Yayınları», 2007, 231-290 s.
  4. Gabain, A. Eski Türkçenin Grameri (Çev. Mehmet Akalın), Ankara: «Türk Dil Kurumu Yayınları», 1988, 313 s.
  5. Borjakow, A., Saryhanow, M., Söÿegow, M., Hojayew, B., Ärnazarow, S. Türkmen Diliniñ Grammatikasy Morfologiÿa, Aşgabat: «Ruh», 2000, 608 s.
  6. Kerbabayév, B. Saylanan Eserler, Aşgabat: «Magaryf», 1992, 332 s.
  7. Doğan, L. “Türkmen Türkçesi”, Çağdaş Türk Lehçeleri El Kitabı (Ed. Levent Doğan), İstanbul: «Kriter Yayınları», 2010, 553-630 s. (2. baskı).
  8. Gökçür, E. “Türkmen Türkçesinde İkincil Uzun Ünlüler Üzerine”, Mavi Atlas, 5 (2) 2017, 549-576 s.
  9. Sakaoğlu, S., Ergun, M. Türkmen Halk Masalları, Ankara: «Kültür Bakanlığı Yayınları», 1991, 173 s.
  10. Buran, A., Alkaya, E., Yalçın, S. K. Çağdaş Türk Yazı Dilleri 1 (Güneybatı / Oğuz Grubu), Ankara: «Akçağ Yayınları», 2014, 278 s.
  11. Kara, M. “Türkmencede Yaygın Olan Bir Hece Yutulması Olayı”, 3. Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı, Ankara: «Türk Dil Kurumu Yayınları», 1999, 579-592 s.
  12. Kara, M. Türkmence (Giriş-Gramer-Metinler-Sözlük), Ankara: «Akçağ Yayınları», 2001, 227 s. (2. baskı).
  13. Sağlam S., Sezer, Ö. Sakallı E. Türkmen Türkçesi, Çağdaş Türk Lehçeleri Metin Aktarmaları (Ed. Nergis Biray), İstanbul: «Kesit Yayınları», 2016, 77-106 s.
  14. Tekin, T. Orhon Türkçesi Grameri, İstanbul: «Sanat Kitabevi», 2003, 272 s. (3. baskı).
  15. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78524/turkmenistan-turk-edebiyati-10-11-ciltler.html