Dergiler / Türkoloji / 2026 / Sayı: 95

1654-1657 YILLARI ARASINDA POLONYA-LİTVANYA TOPLULUĞU İLE KIRIM HANLIĞI ARASINDAKİ KOALİSYONUN ASKERİ YÖNLERİ

ASPECT OF ALLIANCE OF CRIMEAN KHANATE WITH RZECZ POSPOLITA (1654-1657)

Ya. Pylypchuk(M.P. Dragomanov National Pedagogical University)
Sayfa
129–156
Yayın Tarihi
2019-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede, Kırımlıların 1657'deki Transilvanyalılara karşı seferlerinin Osmanlılar tarafından onaylanmasını ele almaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, Kırım Hanlığıʼnın 1654-1657 yılları arasındaki Polonya-Litvanya Topluluğu ile olan birlikteliğinin askeri ve diplomatik yönlerini ele almaktadır. 1654 yılında Doğu Avrupa'daki uluslararası ilişkiler sistemin yeniden yapılandırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kırım Tatarlarının Polonyalıların tarafına devredilmesi ise Ukraynalı Kazakları savunmaya zorlamıştı. 1656 yılı Ozernaya'daki savaş Ukraynalıların kayda değer kayıplarına neden olmuştu.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede, Kırımlıların 1657'deki Transilvanyalılara karşı seferlerinin Osmanlılar tarafından onaylanmasını ele almaktadır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Polonya-Litvanya Topluluğu · Hetman · Kırım Tatarları

Özet

Bu makale, Kırım Hanlığıʼnın 1654-1657 yılları arasındaki Polonya-Litvanya Topluluğu ile olan birlikteliğinin askeri ve diplomatik yönlerini ele almaktadır. 1654 yılında Doğu Avrupa'daki uluslararası ilişkiler sistemin yeniden yapılandırılmıştır. Hetman bölgesinin Rusyaʼnın himayesine devredilmesi, Giray ve Vaz hanedanları arasında yakın işbirliğine neden olmuştu. Kırım Tatarlarının Polonyalıların tarafına devredilmesi ise Ukraynalı Kazakları savunmaya zorlamıştı. 1656 yılı Ozernaya'daki savaş Ukraynalıların kayda değer kayıplarına neden olmuştu. Kırım Tatarlarının Prostykami ve Kara Ada altındaki Polonyalılara yardımı sırasıyla Brandener ve Transilvanyalıların yenilgisine neden olmuştu. Polonyalılar aracılığıyla Kırımlılar, Avusturya, Danimarka ve İsveç’e elçiler göndermişti. Danimarka ve İsveç'i Rusya’ya karşı koalisyona çekmeye yönelik girişimler başarısız olmuştu. Makalede, Kırımlıların 1657'deki Transilvanyalılara karşı seferlerinin Osmanlılar tarafından onaylanmasını ele almaktadır.

Abstract

This paper deals with the history of relations of the Crimean Khanate with Rzecz Pospolita and Hetmanshchyna in epoch of Khmelnychchyna. In 1654-1657 The Crimean Khanate was an ally of the Commonwealth. In the campaign of 1654-1655 years the Role of Crimean Tatars was ambivalent. They helped the Poles during the siege of Uman and in the Battle of Okhmativ, however, Bohdan Khmelnytsky led bribing Crimean Tatars Mirzas for departure from Okhmativa. Mekhmed IV Gheray was unable to break the Ukrainians in the Battle of Ozerna and to attempt to split the Russian-Ukrainian Union. Crimean Tatars took an active part in the wars against other opponents of the Polish-Lithuanian Commonwealth. Participation of Crimean Tatars in the Battle of Prostki allowed the Poles defeated the Swedes, and the raids on Prussia neutralize the threat of Rzeczpospolita by the Prussians. Crimean Tatars as allies defeated troops' Transylvanian prince György Rákóczi in 1657. Plans of Crimean khans to attract Sweden, Denmark and Austria in 1656 to anti-Russian coalition could not been implemented.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Pylypchuk, Y. (2019). 1654-1657 YILLARI ARASINDA POLONYA-LİTVANYA TOPLULUĞU İLE KIRIM HANLIĞI ARASINDAKİ KOALİSYONUN ASKERİ YÖNLERİ. Türkoloji, Sayı: 95, 129–156. https://ajindex.com/articles/1622436

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Kolodzejczyk D. The Crimean khanate and Poland-Lithuania: international diplomacy on the European periphery (15th -18th century): a study of peace treaties followed by annotated documents. – Leiden-Boston: E.J. Brill, 2011. – XXXVI, 1109 p.
  2. Podhorodecki L. Chanat Krymski i jego stosunki s Polska. – Warszawa: Ksiazka i wiedza, 1987. – 359 s.
  3. Санин Г.А. Отношения России и Украины с Крымским ханством в середине XVII в. – М.: Наука, 1987. – 270 с.
  4. Малов А.В. Руссо-польская война 1654-1667. – М.: Цейхгауз, 2006. – 50 с.
  5. Федорук Я.О. Посольства Кримського хана Мегмеда Гірея до Швеції, Швеції, Данії та Австрії у 1655 р. // Український історичний журнал. – № 5. – К.: Інститут історії України, 2010. – С. 37-50
  6. Федорук Я. Українсько-польська війна в політиці Кримського ханства, Росії і Придунайських князівств (кінець 1654 – початок 1655 рр.). // Проблеми історії країн Центральної та Східної Європи. – Вип. 2 – Камянець-Подільський: Кам’янець-Подільський державний уніерситет імені Івана Огієнка, 2011.– С. 83-100
  7. Федорук Я. Політика Кримського ханства в Охматівський кампанії 1654-1655 рр. // Чорноморська минувщина. – Вип. 2. – Одесса: Одеський національний університет ім. І.І. Мечнікова, 2012. – C. 3-11
  8. Чухліб Т. Козаки та яничари. Україна в християнсько-мусульманських війнах 1500-1700 рр. – К.: ВД Київсько-Могилянська Академія, 2010. – 446 с.
  9. Чухліб Т. Козаки і татари. Українсько-кримські союзи 1500-1700-х років. – К.: Видавничий дім Києво-Могилянська академія, 2017. – 274 С.
  10. Смолій В., Степанов В. Українська національна революція XVII ст. (1648-1676). – К.: ВД Київсько-Могилянська Академія, 2009. – 447 с.
  11. Перналь А.Б. Річ Посполита двух народів і Україна.Дипломатичні відносини 1648-1659 рр. – К.: ВД Київсько-Могилянська Академія, 2013. – 400 с.
  12. Літопис гадяцького полковника Григорія Грабянки. – К.: Т-во Знання України, 1992. – 192 с. http: // litopys.org.ua/grab/hrab.htm
  13. Грушевський М.С. Історія України-Русі. – Т. 9. Кн.2. – К.: Наукова думка, 1997. – 776 с. http: //litopys.org.ua/hrushrus/iur9.htm
  14. Cофонович Ф. Хроніка з літописців стародавніх. – К.: Наукова думка, 1992. – 336 с.
  15. Мицик Ю.А. Літописець Дворецьких – памятник украинского летописания XVII в. // Хроники и летописи 1984. – М., 1984. http: //litopys.org.ua/samovyd/sam15.htm
  16. Черниговская летопись // Южнорусские летописи. – К., 1856. http://litopys.org.ua/bilozer/bilz01.htm
  17. Лизогубівський літопис // Сборник летописей относящихся к истории Южной и Западной Руси. – К., 1888. http://litopys.org.ua/sborlet/sborlet02.htm
  18. Літопис Самовидця. – К.: Наукова думка, 1971. – 208 с. http://litopys.org.ua/samovyd/sam.htm
  19. Величко С.В. Літопис. – Т.1. – К.: Дніпро, 1991. – 371 с. http://litopys.org.ua/velichko/vel.htm
  20. Latopisiec albo Kroniczka Joachima Jerlicza. – T. 1. – Warszawa: W drukarni Wienhoebera, 1853. http://books.google.com.ua/books?id=tkghAQAAMAAJ&printsec=frontcover&hl=uk&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
  21. Краткая история о бунтах Хмельницкого и войне с татарами, шведами и уграми в царствие Владислава и Казимира, в продолжении двенадцати лет, начиная с 1647 г. // Чтения в Императорском обществе истории и древностей российских при Московском университете. – № 4. – М., 1846. http: //litopys.org.ua/samovyd/sam12.htm
  22. Historya o buntach Chmielnickiego, o wojnie z Tatarami, ze Szwedami i z Węgrami za króla Władysława IV i za Jana Kazimierza przez lat dwanaście, krótko zebrana, ab anno 1647, anno 1648. http: //pbc.gda.pl/dlibra/doccontent?id=6295&from=FBC
  23. Kochowski Wespazjan. Historya panowania Jana Kazimerza. – T.1. – Poznan: Nakladem i Czcinkami N. Kamienskogo i spolki, 1859. http: //dir.icm.edu.pl/pl/Historya_panowania_Jana_Kazimierza/Tom_1/
  24. Мицик Ю.А. Джерела з історії Гаціонально-визвольної війни (1655-1658). Т. 4 (1655-1658). – К.: Інститут української археографії та джерелознавства ім. М.С. Грушевського, 2015. – 540 с.
  25. Twardowski S. Wojna domowa z Kozaki, Tatary, Moskwa, potym szwedami i z Wegry przez lat dwanascie za panowania Nayjasnieyszego Jana Kazimierza Krola Polskiego. – Calissii: Typ. Collegii Callissiensis, 1681. http://books.google.com.ua/books?id=yk0_AAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=uk&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
  26. Наїма Мустафа. Гюсейнові городи у витягу історій із заходу та сходу. – К.: Вид-во Жупанського, 2016. – 288 с.
  27. Гордон 2001 – Патрик Гордон. Дневник 1635-1659. – Т. 1. – М.: Наука, 2001. http: //www.vostlit.info/Texts/rus13/Gordon/frametext3.htm
  28. Latopisiec albo Kroniczka Joachima Jerlicza. – T. 2. – Warszawa: W drukarni Wienhoebera, 1853. http://books.google.com.ua/books?id=tkghAQAAMAAJ&printsec=frontcover&hl=uk&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
  29. Санин Г.А. Россия, Украина, Трансильвания в системе международных отношений середины XVII в. // Государственность, дипломатия, культура в Центральной и Восточной Европе. – М.: Институт славяноведения РАН, 2005. – С. 100-125.
  30. Эвлия Челеби. Книга путешествия (Извлечения из сочинения турецкого путешественника XVII века). – Вып. 1. Земли Молдавии и Украины. – М.: Восточная литература, Наука, 1961. http: //www.vostlit.info/Texts/rus8/Celebi3/text3.phtml?id=1729
  31. Иванич М. Трансильванские пленники в Крымском ханстве в 60-е годы XVII века // Государственность, дипломатия, культура в Центральной и Восточной Европе. – М.: Институт славяноведения РАН, 2005. – С. 126-134