Dergiler / Türkoloji / 2026 / Sayı: 117

Yunus Emre’nin Edebi Mirasındaki Sufilik Motiflerinin Abay’ın Manzum Eserlerine Yansıması

ON THE TRANSFORMATION OF SUFI MOTIFS OF THE YUNUS EMRE HERITAGE IN ABAY'S POETRY

Shakir İbrayev(Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi)0000-0003-3242-9496
Sayfa
1–14
Yayın Tarihi
2024-03-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede, Yunus Emre’nin şiirlerindeki motiflerin Abay’ın eserlerindeki dönüşümsel değişimi ve toplumsal önemi detaylı bir şekilde incelenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tasavvuf şiirinin söz varlığını oluşturan kavramlar, Yunus Emre'nin şiir geleneğinde ve Abay'ın eserlerinde ortak bir motif dizisi sunar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak bu kelimeler, Yunus Emre ve Abay'ın farklı dünya görüşleri ve toplumsal bağlamlarıyla birlikte, sembolik işlevlerinden kaynaklanan farklı anlamlar kazanır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede, Yunus Emre’nin şiirlerindeki motiflerin Abay’ın eserlerindeki dönüşümsel değişimi ve toplumsal önemi detaylı bir şekilde incelenmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:gelenek · aşıklık şiiri · motif

Özet

Tasavvuf şiirinin söz varlığını oluşturan kavramlar, Yunus Emre'nin şiir geleneğinde ve Abay'ın eserlerinde ortak bir motif dizisi sunar. Aşık (sevgili), keder, miskin, garip, zavallı ruh gibi kelimeler, her iki şairin eserlerinde de sıkça kullanılır. Ancak bu kelimeler, Yunus Emre ve Abay'ın farklı dünya görüşleri ve toplumsal bağlamlarıyla birlikte, sembolik işlevlerinden kaynaklanan farklı anlamlar kazanır. Yunus Emre'nin şiirlerinde aşık olmanın, hastalanmanın ve gurbetin zorluğu, tasavvuf ve genel dünya görüşüyle bağlantılıdır. Ancak Abay'ın eserlerinde, bu kavramlar toplumsal bir yükü temsil eder. Abay'ın tutkusu, ruhsal acısı ve yabancılaşması doğrudan toplumsal sistemin bir sonucudur. Aşıklık şiirinde, ülkeyi dolaşan garibin görünümü, eylemleri ve hastalık durumları, Yunus Emre'nin şiirinde olduğu gibi tasavvufi bir anlam taşır. Gurbetlik hayatı, gerçeği arayan Sufi'nin imajını ve anlamını içerir. Bir gezginin sevgilisi için uzay arayışına zorlu bir kader, özlem, zorluklar ve hızlı bir hayat eşlik eder. Bu gezinti, yaşamsal-ruhsal arayışın özünü, kaybını yaslayan bir öznenin yaşamını ortaya koyar. Şair Abay ise bu durumu sembolik bir şekilde ifade eder; örneğin, "aşk şarabını içerim diye" veya "benim gibi miskin isen". Bu şiir dizeleri, ruhtaki acıların anlamını sembolik bir biçimde aktarır. Görünüşte benzer olmalarına rağmen, bu ifadelerin yan anlamları farklıdır. Makalede, Yunus Emre’nin şiirlerindeki motiflerin Abay’ın eserlerindeki dönüşümsel değişimi ve toplumsal önemi detaylı bir şekilde incelenmektedir.

Abstract

The functions of words such as lover (beloved), suffering, helpless, destitute, poor soul (me) and body (mine, property of the soul), which constitute the thesaurus of Sufi poetry as the motivational units basis, is a tradition belonging to both Yunus Emre's poetry and Abay's heritage. However, depending on the worldview of the two poets and their use in the social context, the meaning of these words is isolated in their symbolic function. In Yunus Emre's poems, falling in love, immersion in suffering, and the hardships of experience while wandering around the country are associated with the Sufi worldview, but in Abay's, all these concepts carry a social load. Abay's passion, the pain of his soul, his alienation are direct consequences of the social system. In love poetry, the image of a wanderer wandering through the country is described together with his actions and sufferings. In its meaning it harmonizes with the image of the Sufi who seeks truth in wandering. The wanderer's search for the object of his love in the universe is accompanied by a complicated fate, longing, difficulties and obstacles. The wanderings reveal the essence of the subject's spiritual search and life, lamenting what cannot be found. Whereas Abay changes them to symbolic meaning: “if you drink, picture the drink”, “as strange as I am”, “remove the suffering inside me”. The essence of mental suffering in the poems is revealed through a system of symbols. Although the images are similar, the meaning behind them is different. The article examines the transformational change and social significance of motifs of Yunus Emre's poetry in Abay's poems.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İbrayev, S. (2024). Yunus Emre’nin Edebi Mirasındaki Sufilik Motiflerinin Abay’ın Manzum Eserlerine Yansıması. Türkoloji, Sayı: 117, 1–14. https://doi.org/10.59358/ayt.1437705

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Abaı. Shyǵarmalarynyń akademııalyq tolyq jınaǵy. Úsh tomdyq (2020). –T.1. Tomdy qurastyryp baspaǵa daıyndaǵandar: Matyjanov K.I., Mádіbaeva Q.Q. (túsіnіkterіn jazǵan), Shapaı T.M., Qydyr T.E., Tursynbaıuly B., Jumataeva A.N. –Almaty: «Jazýshy», –640 b.
  2. Abaı. Shyǵarmalarynyń akademııalyq tolyq jınaǵy. Úsh tomdyq (2020). –T.2. Tomdy qurastyrǵandar: Matyjanov K.I., Qorabaı S.S., Shapaı T.M., Qydyr T.E., Shúkіman E.T., Jumataeva A.N. –Almaty: «Jazýshy», –528 b.
  3. Ahmetbekova A. (2011). Qazaq ádebıetіndegі sopylyq poezııa. –Almaty: Qazaq ýnıversıtetі, –312 b.
  4. Borolına I.V., Oganova E.A. (2010). Týretskaıa ashykskaıa poezııa. –M.: Akademııa gýmanıtarnyh ıssledovanıı: Gýmanıtarıı, –302 s.
  5. Ibraev Sh. (2023). Abaıdyń aqyndyq beınesі. –Almaty, –144 b.
  6. Myrzahmetuly M. (2008). Iasaýıdegі «jan ǵylymy, tán ǵylymy» haqynda // «Túrkologııa», №1–2. –Túrkіstan.
  7. Slavýtın E.I., Pımonov V.I. (2018). Strýktýra sıýjeta. –M.: FLINTA: Naýka, –172 s.
  8. Shılın V.V. (2019). Slovar lıteratýrovedcheskıh termınov. –M.: «Kanon+» ROOI «Reabılıtatsııa», –680 s.
  9. Iýng K.G. (2013). Soznanıe ı bessoznatelnoe / Per.s nem. V.Bakýseva. –3-e ızd. –M.: Akademıcheskıı prospekt, –178 s.