Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightEserin tavsifi yapıldıktan sonra hangi sahaya ait olduğu dil özelliklerinden hareketle ortaya konmaya çalışılacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türklerde ilk çeviri faaliyetleri Uygurlarda görülmekte ve bu çevirilerin önemli bir bölümünü dinî içerikli eserler oluşturmaktadır. Eserlerin dinî içerikli olmasının sebebi, girmiş oldukları dinî muhitin temel prensiplerinin daha iyi anlaşılması ve aktarılması ihtiyacından kaynaklıdır. Türkler arasında Kur’an tercümeleri de bu gereksinimin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Kur’an’ın Türkçeye ilk tercümeleri Doğu Türkçesi ile yapılan Rylands ve TİEM 73 nüshalarıdır. Anadolu sahasına ait tercümeler ise diğer dönemlere göre sayıca çok daha fazladır. Hem Doğu Türkçesi hem de Anadolu sahasında yapılan bu tercümeler satır arası tabir edilen türde olup bunların bir kısmı birebir çeviri şeklinde olduğu gibi bir kısmı da tefsirli (açıklamalı) tercümelerdir. Kur’an tercümeleri Türkçenin ifade gücünü ve anlam zenginliğini ortaya koyması ve söz varlığı çalışmaları açısından son derece ehemmiyetlidir. Bu makalede üzerinde daha önce herhangi bir çalışma yapılmamış olan Avusturya Millî Kütüphanesi’nde muhafaza edilen bir satır arası Kur’an tercümesi incelenecektir. Eserin tavsifi yapıldıktan sonra hangi sahaya ait olduğu dil özelliklerinden hareketle ortaya konmaya çalışılacaktır.
Abstract
The earliest translation activities among the Turks emerged among the Uighurs, and a substantial portion of these translations consisted of religious texts. The predominance of religious content is primarily attributable to the need to comprehend and transmit the fundamental principles of the religious environments they had adopted. Within this context, Qur’anic translations among the Turks emerged as a natural consequence of such a necessity. The earliest known translations of the Qur’an into Turkish are the Rylands and TİEM 73 manuscripts, both of which were produced in Eastern Turkish. By comparison, translations belonging to the Anatolian tradition are considerably more numerous than those of other periods. Both in Eastern Turkish and in the Anatolian sphere, these translations were generally prepared in the form of interlinear renderings - some are executed as literal translations, while others incorporate exegetical (tafsir-based) explanations. Qur’anic translations are of great significance in revealing the expressive capacity and semantic richness of the Turkish language, as well as in providing valuable material for lexicological studies. The present study examines an interlinear Qur’an translation preserved in the Austrian National Library, which has not previously been the subject of scholarly research. Following a codicological description of the manuscript, the study seeks to determine the linguistic sphere to which the work belongs by analyzing its linguistic features.