KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türk Diş Hekimliği Araştırma Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 2

Diş Hekimliğinde Aydınlatılmış Onamın Yeri Nedir?

What is The Role Of Informed Consent in Dentistry?

Emin Murat Canger(ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ)0000-0002-0798-9355
İnci Devrim(ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ, DİŞ HEKİMLİĞİ PR.)0000-0002-1489-6763
Aykağan Çukurluoğlu(ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ, DİŞ HEKİMLİĞİ PR.)0000-0002-4988-4500
Sayfa
156–162
Yayın Tarihi
2026-05-12
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda, diş hekimliği meslek etiği eğitiminin ağırlığı lisans eğitim müfredatında artırılmalı ve mezuniyet sonrasında hizmet içi eğitim programlarıyla güncellenmelidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir hastanın kendisine yapılacak olan girişimin, uygulanacak tedavinin ne olduğunu tam olarak kavrayarak, kendi özgür iradesi ile kabul ya da reddetmesini ifade eden aydınlatılmış onam, biyoetiğin önemli bir parçası olup, tıp ve diş hekimliği pratiklerinde ortak bir öneme sahiptir ve klinik uygulamanın vazgeçilmez bir unsurudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Diş hekimliğinde hasta ile yaşanan sorunların içeriği tıptaki uygulamalardan sonra ortaya çıkan sorunlardan farklılık gösterebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda, diş hekimliği meslek etiği eğitiminin ağırlığı lisans eğitim müfredatında artırılmalı ve mezuniyet sonrasında hizmet içi eğitim programlarıyla güncellenmelidir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tıp Etiği · Diş Hekimliği Etiği · Hasta Hakları

Özet

Bir hastanın kendisine yapılacak olan girişimin, uygulanacak tedavinin ne olduğunu tam olarak kavrayarak, kendi özgür iradesi ile kabul ya da reddetmesini ifade eden aydınlatılmış onam, biyoetiğin önemli bir parçası olup, tıp ve diş hekimliği pratiklerinde ortak bir öneme sahiptir ve klinik uygulamanın vazgeçilmez bir unsurudur. Diş hekimliği pratiğinde uygulanan tedaviler tek bir seansta tamamlanmayabilmekte, hem her basamakta yeni sorunlar ortaya çıkabilmekte, hem de sonuçta ortaya çıkan restorasyon hastayı memnun etmeyebilmektedir. Diş hekimliğinde hasta ile yaşanan sorunların içeriği tıptaki uygulamalardan sonra ortaya çıkan sorunlardan farklılık gösterebilir. Bu nedenle diş hekimlerinin aydınlatılmış onam ile ilgili bilgi ve tutum düzeylerinin yüksek olması ve mesleki kayıtlarının içinde mutlak yer alması önemlidir. Bu bağlamda, diş hekimliği meslek etiği eğitiminin ağırlığı lisans eğitim müfredatında artırılmalı ve mezuniyet sonrasında hizmet içi eğitim programlarıyla güncellenmelidir.

Abstract

Informed consent is an important part of bioethics. It has a common importance in medical and dental practices, and is an indispensable element of clinical practice. Informed consent should be accepted as an assurance that physicians and dentists do not face ethical and legal problems. Since the treatments in dentistry practice take place in many steps and involve manual dexterity, the content of the problems experienced with the patient differs from the problems that arise after the applications in medicine. For this reason, it is essential for dentists to possess a high level of knowledge and understanding of informed consent, and to maintain a clear record of this in their professional files, thereby enhancing the prestige of the dental profession. In this sense, the weight of dental professional ethics education should be increased in the undergraduate education curriculum and should be updated with in-service training programs after graduation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Canger, E. M., Devrim, İ., Çukurluoğlu, A. (2026). Diş Hekimliğinde Aydınlatılmış Onamın Yeri Nedir?. Türk Diş Hekimliği Araştırma Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 2, 156–162. https://doi.org/10.58711/turkishjdentres.vi.1786621

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Dawes PJ, Davison P. Informed consent: what do patients want to know? J R Soc Med. 1994; 87(3): 149–152.
  2. Lind M, Kaltiala-Heino R, Suominen T, Leino-Kilpi H, Välimäki M. Nurses’ ethical perceptions about coercion. J Psychiatr Ment Health Nurs. 2004;11(4):379-385.
  3. Beauchamp TL, Childress JF. Principles of Biomedical Ethics. 4th Edn. Oxford University Press, 1994, 142- 157.
  4. Cocanour CS. Informed consent-It’s more than a signature on a piece of paper. Am J Surg. 2017;214(6):993-997.
  5. Millum J, Bromwich D. Informed consent: what must be disclosed and what must be understood? Am J Bioeth. 2021;21(5):46-58.
  6. Beauchamp TL, Childress JF, Principles of Biomedical Ethics, 6th vol. New York: Oxford University Press. 2009. (İçinde: Reid K. Informed Consent in Dentistry. J Law Med Ethics. 2017;45(1):77-94.
  7. Appelbaum PS. Clinical practice. Assessment of patients’ competence to consent to treatment. N Engl J Med. 2007; 357(18):1834-40.
  8. Reid K. Informed Consent in Dentistry. J Law Med Ethics. 2017;45(1):77-94.
  9. Yazıcı A. Kantçı ve feminist etik kuramlarda bireysel özerklik tartışması. Kaygı Uludağ Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi.2008;11:78-90.
  10. Hakeri H. Diş hekimlerinin yasal sorumlulukları. Sağlık Hukuku Digestası. 2009;1(1):19-28.
  11. Sanz M, Treasure E, van Dijk W, Feldman C, Groeneveld H, Kellett M, Pazdera J, Rouse L, Sae-Lim V, Seth-Smith A, Yen E, Zarkowski P. Profile of the dentist in the oral healthcare team in countries with developed economies. Eur J Dent Educ. 2008;12 Suppl 1:101-110.
  12. Freukel DA, Lurie Y. Responsibility and liability in health care: some differences between dentistry and medicine. Med Law.2002;21(3):605-615.
  13. Türk Dişhekimleri Birliği Dişhekimliği Meslek Etiği Kuralları. [İnternet]. [Erişim tarihi: 08/06/2021]. Erişim linki: http://www.tdb.org.tr/mevzuat_goster.php?Id=210.
  14. Atıcı E. Hasta - hekim ilişkisini etkileyen unsurlar. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2007; 33 (2): 91-96.
  15. FDI World Dental Federation Dental Ethics Manual 2. Geneva: FDI World Dental Federation. 2018. pp. 31-32.
  16. Holden A, Stewart C. A review of the law of consent in dentistry. Aust Dent J. 2019 Sep;64(3):208-212.
  17. Ozar DT, Sokol DJ. Dental Ethics at Chairside: Professional Principles and Practical Applications. Washington DC: Georgetown University Press. 2002. (İçinde: Holden A, Stewart C. A review of the law of consent in dentistry. Aust Dent J. 2019 Sep;64(3):208-212.
  18. Geist RJ. Informed refusal in oral and maxillofacial radiology: does it exist? Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2018;125(4):A8-A10.
  19. Turla A, Köprülü H, Karaarslan EŞ, Yüksel G. Aydınlatılmış onam. Ondokuz Mayıs Univ Diş Hekim Fak Derg 2006; 7 (2): 157–163
  20. Aktan N. Diş Hekimlerinin Aydınlatılmış Onam Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Deneyimlerinin İncelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi;2005. [Erişim tarihi: 28/05/2023]
  21. Varlık SK, İşcan H. Türkiye’deki ortodontistlerin aydınlatılmış onam uygulamasına yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Bir anket çalışması. GÜ Diş Hek Fak Derg. 2009;26(2): 109-116.
  22. Kurt E, Türker T. Bir üniversite hastanesinde çalışan diş hekimlerinin aydınlatılmış onamkonusundaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Cumhuriyet Dent J. 2015;18(1):56-70.
  23. Saruhan N, Altındiş S, Gojayeva G, Diş hekimlerinin defansif tıp uygulamaları konusunda tutumlarının değerlendirilmesi. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2018;2(3):165-173.
  24. Alsulu BÖ. Diş Hekimliğinde Aydınlatma Yükümlülüğü. [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi;2019. [Erişim tarihi: 28/05/2023].
  25. Akay G, Özdede M, Karadağ Ö. Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi hekimlerinin aydınlatılmış onam hakkındaki algı ve tutumları. Yeditepe J Dent.2021;17(2):123-127.
  26. Beder M. Gömülü 3. Molar Dişi Çekilecek Hastalarda Ayrıntılı Aydınlatılmış Onamın Anksiyete Üzerine Etkisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Konya: Selçuk Üniversitesi; 2020. [Erişim tarihi: 28/05/2023].
  27. Kiriş, S. Ayrıntılı Aydınlatılmış Onam Formunun Hasta Anksiyetesi ve Vital Bulguları Üzerine Etkisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi; 2012. [Erişim tarihi: 28/05/2023].