Dergiler / Maruf İktisat İslâm İktisadı Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 9

İSLAM ÜLKELERİNDE İSLAMİ-EKONOMİK KALKINMAYA GÜNCEL BİR BAKIŞ

Nurbanu Tekin Özmen(MARMARA ÜNİVERSİTESİ, İSLAM EKONOMİSİ VE FİNANSI ENSTİTÜSÜ, İSLAM EKONOMİSİ VE FİNANSI (DİSİPLİNLERARASI) ANABİLİM DALI)0000-0002-1345-471X
Sayfa
20–31
Yayın Tarihi
2025-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma bu ülkelerden bazılarını (Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Kuveyt, Maldivler ve Malezya) İslami-ekonomik kalkınmışlıkları açısından özellikle zekat, sadaka ve vakıf gibi kurumların devlet ile ilişkileri bağlamında incelemekte; akabinde ise bu ülkeleri söz konusu özelliklere göre karşılaştırıp öneriler sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olduğu ülkeler 20.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu uygulamalar değişen dünya koşullarına uyum sağlamak ve çağdaşlaşmak adına 20.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma bu ülkelerden bazılarını (Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Kuveyt, Maldivler ve Malezya) İslami-ekonomik kalkınmışlıkları açısından özellikle zekat, sadaka ve vakıf gibi kurumların devlet ile ilişkileri bağlamında incelemekte; akabinde ise bu ülkeleri söz konusu özelliklere göre karşılaştırıp öneriler sunmaktadır.
🔬Tür:Rapor
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslami kalkınma · kalkınma · ekonomik kalkınma

Özet

Nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olduğu ülkeler 20. Yüzyıl ortaları itibariyle ekonomik büyüme ve kalkınmayı sağlayabilmek adına İslam’ın öngördüğü kural ve yöntemleri baz alarak yeni ürünler ve uygulamalar ortaya koymaya başlamışlardır. Bu uygulamalar değişen dünya koşullarına uyum sağlamak ve çağdaşlaşmak adına 20. Yüzyıl başında zekât, sadaka veya vakıf gibi İslami kalkınma kurumlarından vazgeçen veya büyük ölçüde batılı kurumlara bel bağlayan İslam ülkeleri için yeni bir çağın başlangıcı olmuştur. Bu çalışma bu ülkelerden bazılarını (Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Kuveyt, Maldivler ve Malezya) İslami-ekonomik kalkınmışlıkları açısından özellikle zekat, sadaka ve vakıf gibi kurumların devlet ile ilişkileri bağlamında incelemekte; akabinde ise bu ülkeleri söz konusu özelliklere göre karşılaştırıp öneriler sunmaktadır.

Abstract

Nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olduğu ülkeler 20. Yüzyıl ortaları itibariyle ekonomik büyüme ve kalkınmayı sağlayabilmek adına İslam’ın öngördüğü kural ve yöntemleri baz alarak yeni ürünler ve uygulamalar ortaya koymaya başlamışlardır. Bu uygulamalar değişen dünya koşullarına uyum sağlamak ve çağdaşlaşmak adına 20. Yüzyıl başında zekât, sadaka veya vakıf gibi İslami kalkınma kurumlarından vazgeçen veya büyük ölçüde batılı kurumlara bel bağlayan İslam ülkeleri için yeni bir çağın başlangıcı olmuştur. Bu çalışma bu ülkelerden bazılarını (Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Kuveyt, Maldivler ve Malezya) İslami-ekonomik kalkınmışlıkları açısından özellikle zekat, sadaka ve vakıf gibi kurumların devlet ile ilişkileri bağlamında incelemekte; akabinde ise bu ülkeleri söz konusu özelliklere göre karşılaştırıp öneriler sunmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özmen, N. T. (2025). İSLAM ÜLKELERİNDE İSLAMİ-EKONOMİK KALKINMAYA GÜNCEL BİR BAKIŞ. Maruf İktisat İslâm İktisadı Araştırmaları Dergisi, Sayı: 9, 20–31. https://doi.org/10.58686/marufiktisat.1573210

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Ahmad, A. Y. (2015). Does Islamic Banking Help in Economic Development of Muslim Countries. Journal of Islamic Business and Management, 6(2), 19-39.
  2. Ahmad, M., Rashid, S. K., Ibrahim, U., & Oseni, U. A. (2015). The Legal and Regulatory Framework for Zakah and Waqf Administration in Kuwait: Lessons for Nigerian Zakah and Waqf Institutions. International Journal of Business, Economics and Law, 7(4), 9-21.
  3. Alhamami, M. (2016) Sukuk Comparison Between IDB (Islamic Development Bank) Case and Qatar Case. 76-83.
  4. Alowaiyesh, W. S., Mohamad, M. T., & Noh, M. S. M. (2020). Development of Sukuk in The State of Kuwaıt, Its Challenges and Prospects. Jurnal Syariah, 28(2), 263-292.
  5. Apaydın, H. Yunus “HUMUS”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/humus--ganimet#1 (25.06.2025).
  6. Bahrain Islamic Bank (2024), Erişim: 25.06.2024, https://www.bisb.com
  7. Balarabe, A., Abdullah, M. F., Gwadabe, U. M., & Muhammad, A. J. (2023). History of Islamic Banking in Malaysia: A General Review. International Journal of Islamic Products and Malay Civilization, 2(1), 43-53.
  8. Boynukalın, Ertuğrul “MAKĀSIDÜ’ş-ŞERÎA”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/makasidus-seria (24.06.2024).
  9. Chapra, M. U. (1993). Islam and Economic Development. Second Harvard University Forum on Islamic Finance, 23-30.
  10. Delima, B., Batubara, M., & Hana’an, D. S. S. (2024). Differences in The Zakat System in Qatar and İndonesia. Journal of Accounting Research Utility Finance and Digital Assets, 2(3), 899-906.
  11. Department of Statistics Malaysia (2025), Erişim: 09.05.2025, http://www.dosm.gov.my/portal-main/release-content/poverty-in-malaysia
  12. Dubai Islamic Bank (2024), Erişim: 25.06.2024, https://www.dib.ae/about-us/our-history
  13. El Mosaid, F., & Boutti, R. (2014). Sukuk and Bond Performance in Malaysia. International Journal of Economics and Finance, 6(2), 226-234.
  14. Embong, M. R., Taha, R., & Nor, M. N. M. (2013). Role of Zakat to Eradicate Poverty in Malaysia. Jurnal Pengurusan, 39. 141-150.
  15. Eryılmaz, F., & Yüce, M. (2020). Suudi Arabistan’da Katılım Bankacılığı ve Tarihsel Gelişimi. Gece Kitaplığı.
  16. Escobar, A. (1988). Power and Visibility: Development and The Invention and Management of The Third World. Cultural Anthropology, 3(4), 428-443.
  17. Eşiyok, B. A. (2010). Osmanlı İmparatorluğu’nun Dünya Ekonomisine Eklemlenmesinde Bir Dönüm Noktası: 1838 Serbest Ticaret Anlaşması. Mülkiye Dergisi, 34(266), 67-108.
  18. Hameed M. Bashir, A. (2002). Property Rights, Institutions and Economic Development: An Islamic Perspective. Humanomics, 18(3), 75-91.
  19. Hasan, A. K. M. (2022). Prospects and Challenges of Issuance of Sukuk in Bangladesh: Lessons from Malaysia for Developing A Comprehensive Legal Framework for Bangladesh. Dhaka University Law Journal, 33(1), 163-184.
  20. Herianingrum, S., Supriani, I., Sukmana, R., Effendie, E., Widiastuti, T., Fauzi, Q., & Shofawati, A. (2024). Zakat as an Instrument of Poverty Reduction in Indonesia. Journal of Islamic Accounting and Business Research, 15(4), 643-660.
  21. Islamic Financial Services Board. 2023. Islamic Financial Services Industry Stability Report. Kuala Lumpur, Malaysia, August.
  22. Kalkavan, H., Dinçer, H., & Yüksel, S. (2021). Analysis of Islamic Moral Principles for Sustainable Economic Development in Developing Society. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 14(5), 982-999.
  23. Khavarinezhad, S., Biancone, P. P., & Jafari-Sadeghi, V. (2021). Financing in the Islamic System and Sustainable Economic Development of Selected Islamic Countries. European Journal of Islamic Finance, 19(2021), 18-23.
  24. Marlina, L., Rusydiana, A. S., Hidayat, P., & Firdaus, N. (2021). Twenty Years of Islamic Banking in Indonesia: A Biblioshiny Application. Library Philosophy and Practice (e-journal), 4999.
  25. Ministry of Religious Affairs of Brunei (2025), Erişim: 09.05.2025, https://www.mora.gov.bn/SitePages/Jabatan%20Urusan%20Zakat,%20Waqaf%20dan%20Baitulmal.aspx
  26. Mohammed, M. M., Tok, M. E., & Ali, S. N. (2020). The Potential of Islamic Finance in Reinforcing and Regaining Economic Stability in Qatar. Journal of Economic Cooperation & Development, 41(4), 191-217.
  27. Monir, M. (2024). Exploring Zakat Entities And Their Functions in Bangladesh: A Comprehensive Overview and Prospective Pathways for Amplification. International Journal of Zakat, 9(1), 29-46.
  28. Muhammad, I. (2019). Analysis of Zakat System in High-Income Islamic Countries. The Journal of Muamalat and Islamic Finance Research, 1-11.
  29. Nadzri, F. A. A., AbdRahman, R., & Omar, N. (2012). Zakat and Poverty Alleviation: Roles of Zakat Institutions in Malaysia. International Journal of Arts and Commerce, 1(7), 61-72.
  30. Qatar Islamic Bank (2024), Erişim: 25.06.2024, https://www.qib.com.qa/en/our-profile/
  31. Rehman, S. S., & Askari, H. (2010). How Islamic are Islamic Countries?. Global Economy Journal, 10(2), 185-198.
  32. Salim, B. F., & Al Ani, M. K. (2015). The Impact of Islamic Banking Challenges and Opportunities on The Market Share: Evidence from Oman. European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, 76, 28-37.
  33. Sawmar, A. A., & Mohammad, M. O. (2019). Governance of Formal Zakat Institution in Saudi Arabia. International Journal of Zakat, 4(2), 23-40.
  34. Shahid Ebrahim, M., & Kai Joo, T. (2001). Islamic Banking in Brunei Darussalam. International Journal of Social Economics, 28(4), 314-337.
  35. Tabakoğlu, A., & Turan, M. (2017). Türkiye’de Zekât Potansiyelinin Yeniden Tespiti. Tarihte ve Günümüzde Zekât Uygulamaları, İSAV, Ensar Neşriyat, İstanbul.
  36. The Assosiation of Religion Data Archives (2025), Erişim: 09.05.2025, https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=171c
  37. Uddin, M. A., & Masih, M. (2015). Finance, Growth and Human Development: An Islamic Economic Development Perspective. Munich Personel Repec Archive
  38. World Population Review (2024), Erişim:11.11.2024, https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country