Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, barınmanın temel işlevler açısından kurucu rolü dikkate alındığında, afet dönemlerinde fiyat oluşumunun kendiliğindenliğe bırakılamayacağını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Türkiye’de gözlemlenen keskin kira artışlarını iktisadi ahlak perspektifinden incelemektedir. Çalışma, E.P. Thompson’ın ahlaki iktisat yaklaşımına, Karl Polanyi’nin gömülülük tezine ve Amartya Sen’in etik muhakemesi ile yapabilirlik (capability) yaklaşımına dayanmaktadır. Piyasa sinyallemesi ile fırsatçı fiyatlandırma arasındaki ayrım, üç normatif ölçüt üzerinden yapılmaktadır: ihtiyaç önceliği, orantılılık ve olumsuz etkilerin sınırlandırılması. Yöntemsel olarak çalışmada, ilgili mevzuatın incelenmesi ve kurumsal kararların analitik bir sentezi gerçekleştirilmiş; herhangi bir saha verisi toplanmamıştır. Bulgular, barınmanın temel işlevler açısından kurucu rolü dikkate alındığında, afet dönemlerinde fiyat oluşumunun kendiliğindenliğe bırakılamayacağını göstermektedir. Makale, geçici kira tavanları, hedefli kira destekleri, boş konutların mobilizasyonu ve sıkı denetimi bir araya getiren bir politika bileşimi önermekte ve uygulamaya yönelik işlevsel tasarım ilkeleri formüle etmektedir. Thompson’ın adil paylaşım sezgisi, Polanyi’nin gömülülük anlayışı ve Sen’in özgürlük merkezli yapabilirlikleri bir araya getirilerek, afet sonrası fiyatlandırma için uygulanabilir bir meşruiyet testi sunulmaktadır.
Abstract
This article examines the sharp rent increases observed in the aftermath of the 6 February 2023 earthquakes in Türkiye through the lens of economic ethics. It builds on E.P. Thompson’s moral economy, Karl Polanyi’s thesis of embeddedness, and Amartya Sen’s ethical reasoning and capability approach. We distinguish market signalling from opportunistic pricing using three normative criteria: needs-priority, proportionality, and adverse-effects control. Methodologically, the study conducts a review of applicable legislation and an analytical synthesis of institutional decisions; no field data were collected. The findings indicate that, given the constitutive role of housing for basic functionings, price formation in disaster periods cannot be left to spontaneity. The article proposes a policy mix combining temporary rent ceilings, targeted rent assistance, mobilisation of vacant dwellings, and stringent oversight, and formulates operational design principles for implementation. By bringing together Thompson’s intuition of fair sharing, Polanyi’s embeddedness, and Sen’s freedom-centred capabilities, the study offers a workable legitimacy test for post-disaster pricing.