Dergiler / İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi / 2025 / Cilt: 5 Sayı: 2

PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE'NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ

The Relationship Between Countries’ Development Levels and Success in the Paralympic Games: An Examination of Turkey’s Progress

Ersin Şiyhan(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA)0009-0006-1486-6181
Ceren Ağaoğlu(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA)0000-0002-7661-8910
Adem Bilim(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA)0000-0000-0000-0000
Gizem Tarhan(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA)0000-0002-4019-8344
Sinan Avcı(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA)0000-0002-4964-7505
Suzan Dal(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA)0000-0002-7732-9846
Sayfa
251–269
Yayın Tarihi
2025-12-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Türkiye, 2000 Sydney Oyunları’nda yalnızca 1 sporcu ile yer alırken, 2024 Paris’te 94 sporcu ve 28 madalya ile tarihindeki en yüksek başarısını elde etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmada, Paralimpik Oyunlarda ülkelerin başarıları ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmekte; ayrıca Türkiye’nin 1992–2024 dönemindeki Paralimpik performansındaki gelişim detaylı biçimde değerlendirilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bulgular: Türkiye, 2000 Sydney Oyunları’nda yalnızca 1 sporcu ile yer alırken, 2024 Paris’te 94 sporcu ve 28 madalya ile tarihindeki en yüksek başarısını elde etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca, performansın izlenmesine yönelik güncel veri tabanlarının güçlendirilmesi ve uluslararası işbirliklerinin artırılması vurgulanmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Paralimpik Oyunlar · Engelli Sporları · Sportif Başarı

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Paralimpik Oyunlarda ülkelerin başarıları ile ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmekte; ayrıca Türkiye’nin 1992–2024 dönemindeki Paralimpik performansındaki gelişim detaylı biçimde değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, hem küresel ölçekte Paralimpik başarı ile ekonomik göstergeler arasındaki örüntülerin ortaya konması hem de Türkiye’nin bu yapı içindeki konumunun tarihsel bir perspektifle açıklanması amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışma, nitel bir durum incelemesi olarak tasarlanmıştır. Veriler Uluslararası Paralimpik Komitesi (IPC), Türkiye Millî Paralimpik Komitesi (TMPK), ilgili federasyonlar, ulusal ve uluslararası raporlar ile akademik literatürden derlenmiştir. Nicel veriler (sporcu ve madalya sayıları, genel sıralamalar) betimleyici istatistikler yoluyla çözümlenmiş; nitel veriler (kurumsal ve yasal düzenlemeler, sınıflandırma ve federasyon yapılanmaları, sosyo-kültürel bağlam) içerik çözümlemesine dayalı olarak yorumlanmıştır. Bulgular: Türkiye, 2000 Sydney Oyunları’nda yalnızca 1 sporcu ile yer alırken, 2024 Paris’te 94 sporcu ve 28 madalya ile tarihindeki en yüksek başarısını elde etmiştir. Genel sıralamada 2020 Tokyo’da 42. sırada olan Türkiye, 2024 Paris’te 23. sıraya yükselmiştir. Bulgular, Paralimpik performanstaki artışın, özellikle 2000’li yılların ortasından itibaren kurumsal yapılanma, sınıflandırma sistemleri ve destek programlarındaki gelişmelerle paralel seyrettiğini göstermektedir. Sonuç: Türkiye’nin artan Paralimpik başarısının, ekonomik gelişme, yasal düzenlemeler, federasyon yapılanmaları, eğitim ve sosyal politikaların birleşimiyle açıklanabildiği söylenebilir. Sürdürülebilirlik için altyapı yatırımlarının ülke geneline yaygınlaştırılması, kadın sporcuların ve genç yeteneklerin sistematik biçimde desteklenmesi, okul-temelli kapsayıcı beden eğitimi programlarının geliştirilmesi ve spor politikalarının uzun vadeli ekonomik büyüme stratejileriyle uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, performansın izlenmesine yönelik güncel veri tabanlarının güçlendirilmesi ve uluslararası işbirliklerinin artırılması vurgulanmaktadır.

Abstract

Purpose: This study examines the relationship between countries’ success in the Paralympic Games and their level of economic development, while providing a detailed assessment of Turkey’s Paralympic performance between 1992 and 2024. The aim is to reveal global patterns linking Paralympic success to economic indicators and to position Turkey within this broader structure from a historical perspective. Method: The study adopts a qualitative case study design. Data were collected from the International Paralympic Committee (IPC), the Turkish National Paralympic Committee (TMPK), relevant sports federations, national and international reports, and academic literature. Quantitative data (number of athletes, medals, and overall rankings) were analyzed descriptively, whereas qualitative data (legal regulations, institutional structures, classification systems, and socio-cultural context) were interpreted through content-based thematic analysis. Findings: Turkey participated in the 2000 Sydney Paralympics with only 1 athlete and no medals, whereas in the 2024 Paris Paralympics it reached a historical peak with 94 athletes and 28 medals. Turkey’s overall ranking improved from 42nd place in Tokyo 2020 to 23rd place in Paris 2024. The findings indicate that this upward trend in Paralympic performance has progressed in parallel with institutional restructuring, the refinement of classification systems, and expanded support programs since the mid-2000s. Conclusion: Turkey’s progress in the Paralympic Games can be explained by the combined effects of economic development, legal reforms, institutional strengthening, educational initiatives, and social policies. To sustain and deepen this success, it is recommended to expand infrastructure investments nationwide, systematically support female athletes and young talents, develop inclusive school-based physical education programs, and align sports policies with long-term economic development strategies. Additionally, reinforcing performance monitoring databases and fostering international cooperation are emphasized as priorities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şiyhan, E., Ağaoğlu, C., Bilim, A., Tarhan, G., Avcı, S., Dal, S. (2025). PARALİMPİK OYUNLARDA BAŞARILI OLAN ÜLKELER İLE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ; TÜRKİYE'NİN GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ. İstanbul Esenyurt Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 2, 251–269. https://doi.org/10.61349/iesbad.1829449

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Bernard, A. B., & Busse, M. R. (2004). Who wins the Olympic Games: Economic resources and medal totals. The Review of Economics and Statistics, 86(1), 413–417. doi:10.1162/003465304323023724
  2. Bian, X. (2005). Predicting Olympic medal counts: The effects of economic development on Olympic performance. The Park Place Economist, 13(1), 37–44.
  3. Brouwer, J., & Ludeke, W. (1997). Felsefi açıdan engellilerde spor. In Antalya Uluslararası Engellilerde Spor Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 11–17). T.C. Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü.
  4. Çınar, N. (2010). Üniversite kampüslerindeki peyzaj erişilebilirliğinin engelliler açısından irdelenmesi (Master’s thesis). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  5. De Bosscher, V., De Knop, P., & Heyndels, B. (2003). Comparing tennis success among countries. International Sports Studies, 25(1), 49–68.
  6. Den Butter, F. A., & Van Der Tak, C. M. (1995). Olympic medals as an indicator of social welfare. Social Indicators Research, 35(1), 27–37. doi:10.1007/BF01079025
  7. Duman, S., Baştuğ, G., Taşğın, Ö., & Akandere, M. (2011). Bedensel engelli sporcularda kendine güven duygusu ile yaşam doyum düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1371–1387.
  8. Dünya Sağlık Örgütü. (2011). Dünya engellilik raporu. Dünya Sağlık Örgütü.
  9. Ergun, N. (2011). Bedensel engellilerde sportif aktiviteler ve klasifikasyon. In Engellilerde Beden Eğitimi ve Spor Kongresi Kitabı (p. 42).
  10. Günaydın, B. (2016). Zihinsel engelliler beden eğitimi öğretim programlarının değerlendirilmesi (Unpublished master’s thesis). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
  11. Guttmann, L. (1973). Spinal cord injuries. Blackwell Scientific Publications.
  12. Hoffmann, R., Lee, C. G., & Bala, R. (2002). Public policy and Olympic success. Applied Economics Letters, 9(8), 545–548. doi:10.1080/13504850110071006
  13. Johnson, D. K. N., & Ali, A. (2004). A tale of two seasons: Participation and medal counts at the Summer and Winter Olympic Games. Social Science Quarterly, 85(4), 974–993. doi:10.1111/j.0038-4941.2004.00254.x
  14. Kalyon, T. A. (1997). Özürlülerde spor. Bağırgan Yayınevi.
  15. Kalyon, T. A. (2000). I.P.C. bedensel özürlü sporlarında kurallar kitabı. G.S.G.M. Yayınları.
  16. Karagöz, M. M. (2002). Spor yapan ve yapmayan bedensel engellilerin bazı fizyolojik ve antropometrik ölçümlerinin kıyaslanması (Doctoral dissertation). Niğde Üniversitesi, Niğde.
  17. Kaya, E. (2016). Engelli bireylerin rekreatif faaliyetlere ilişkin tutumları (Doctoral dissertation, Sakarya Üniversitesi). Ulusal Tez Merkezi.
  18. Koca, C. (2010). Engelsiz şehir planlaması bilgilendirme raporu. Dünya Engelliler Vakfı.
  19. Konar, N., & Pepe, K. (2003). Rehabilitasyon – engelliler sporu ve Paralimpikler. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 162–166.
  20. MacMillan, P., & Smith, I. (2007). Explaining international soccer rankings. Journal of Sports Economics, 8(2), 202–213. doi:10.1177/1527002506287697
  21. Mumcu, H. E. (2019). Engelli spor politikaları. Akademisyen Kitabevi.
  22. Oyeyinka, O. (2007). The determinants of participation and success at Olympic Games: A cross-country analysis. Carroll Round Proceedings, 2, 156–180.
  23. Özer, D. S. (2013). Engelliler için beden eğitimi ve spor. Nobel Yayınları.
  24. Saatçioğlu, C., & Karaca, O. (2012). Ekonomi ve spor: Ekonomik gelişmenin uluslararası sportif başarı üzerindeki etkisi. Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(1), 27–42.
  25. Şanal, A. (2023). Engelliler için spor. Nobel Kitabevi.
  26. Türk, A. (2022). Deprem özelinde engelli bireylere duyarlı afet yönetimi modeli. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 61–77. doi:10.35341/afet.1102939
  27. Torgler, B. (2006). “Historical excellence” in soccer World Cup tournaments: Empirical evidence with data from 1930 to 2002. Rivista di Diritto ed Economia dello Sport, 2(1), 101–117.
  28. Yılmaz, A. (2017). Beden eğitimi ve oyun uygulamalarının hafif düzey zihinsel engelli çocukların fiziksel uygunluk, eğitsel performans ve okul sosyal davranışları üzerine etkisi (Unpublished master’s thesis). Sakarya Üniversitesi.
  29. Yetim, A. A. (2014). Engelliler sporuna sosyolojik yaklaşım. In 2. Uluslararası Engellilerde Beden Eğitimi ve Spor Kongresi Kitabı (pp. 7–8). Batman Üniversitesi.
  30. Birleşmiş Milletler. (2008). Convention on the Rights of Persons with Disabilities. Retrieved from https://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf
  31. Resmî Gazete. (2005). 5378 sayılı Engelliler Kanunu. Retrieved from https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/07/20050707.htm
  32. Türkiye İstatistik Kurumu. (2011). Özürlülerin sorun ve beklentileri araştırması 2010. Türkiye İstatistik Kurumu.
  33. International Paralympic Committee. (2024). History of the Paralympic Games. Retrieved from https://www.paralympic.org/ipc/history
  34. Türkiye Millî Paralimpik Komitesi. (2024). Tüzük ve faaliyet raporları. Retrieved from https://www.tmpk.org.tr/tuzuk/
  35. Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu. (2024). Tarihçe. Retrieved from https://www.tbesf.org.tr/tarihce/
  36. Türkiye İşitme Engelliler Spor Federasyonu. (2024). Tarihçe. Retrieved from https://tiesf.org.tr/tarihce/
  37. Türkiye Özel Sporcular Spor Federasyonu. (2024). Tarihçe. Retrieved from https://tossfed.gov.tr/tarihce/
  38. Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu. (2024). Kuruluş. Retrieved from https://www.gesf.org.tr/kurulus
  39. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  40. Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods (5th ed.). Sage Publications.