Dergiler / Comparative Turkish Dialects and Literatures / 2026 / Cilt: 1 Sayı: 1

YUNUS EMRE DİVANI'NDA [ (y/I)p] EKİNİN KULLANIMLARI

The Concept of Prayer in Yunus Emre’s Divan

Hacı İbrahim Delice(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ)0000-0001-8277-5368
Sayfa
65–90
Yayın Tarihi
2022-05-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede kullanılan örnekler, Mustafa Tatçı’nın Yunus Emre Divanı’ndan alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yunus Emre, Oğuzca’ya dayalı Türkiye Türkçesinin temelini atan en önemli şahsiyetlerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:O nedenle, Türkiye Türkçesinin dil bilgisini Yunus Emre’nin sanatkârâne söyleyişleriyle tartmak ve değer-lendirmek gerekir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede kullanılan örnekler, Mustafa Tatçı’nın Yunus Emre Divanı’ndan alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yunus Emre · Yunus Emre Divanı · Yunus Emre Divanında [ (y/I)p] eki.

Özet

Yunus Emre, Oğuzca’ya dayalı Türkiye Türkçesinin temelini atan en önemli şahsiyetlerden biridir. O nedenle, Türkiye Türkçesinin dil bilgisini Yunus Emre’nin sanatkârâne söyleyişleriyle tartmak ve değer-lendirmek gerekir. Böyle bir yaklaşım Türkiye Türkçesini en başından başlayarak bugünkü hâliyle de değerlendirmek anlamı taşır; zira Yu-nus’un Türkçesi Türkiye Türkçesinden küçük küçük farklılıklarla ayrıl-maktadır. Bu makalede, “Bizim Yunus”un tespiti için [ (y/I)p] ekinin Di-van’daki değişik işlevlerle kullanımı ele alınacaktır. Ayrıca bu makaley-le, Yunus Emre’nin üslubu ile ilgili çalışmalarda kullanılabilecek bilgile-rin ortaya konması amaçlanmaktadır. Yunus Emre Divanı’nda Oğuz şivelerinden olan Azerbaycan ve Türkmen Türkçelerinde olduğu gibi bu ekin öğrenilen geçmiş zaman çe-kimi için kullanılan kip eki özelliği de görülebilmektedir. Öyle ki, kip kullanımının etkisi olarak izah edilebilecek sıfat fiil kullanımı da mev-cuttur. Çalışmada, “Bizim Yunus”un tespiti için [ (y/I)p] ekinin Di-van’daki değişik işlevlerle kullanımı ele alınacaktır. Ayrıca, Yunus Em-re’nin üslubu ile ilgili çalışmalarda kullanılabilecek bilgilerin ortaya konmasına gayret edilecektir. Makalede kullanılan örnekler, Mustafa Tatçı’nın Yunus Emre Divanı’ndan alınmıştır.

Abstract

Yunus Emre is one of the most important figures who laid the foundation of Turkey Turkish based on Oghuz. Therefore, it is necessary to weigh and evaluate the grammar of Turkey Turkish with the artistic expressions of Yunus Emre. Such an approach means to evaluate Turkey Turkish starting from the very beginning and also in its current form; be-cause Yunus's Turkish differs from Turkey's Turkish with minor differ-ences. In this article, the use of the suffix [ (y/I)p] with different func-tions in Divan will be discussed for the determination of "Our Yunus". In addition, this article aims to reveal information that can be used in stud-ies on Yunus Emre's style. In Yunus Emre's Divan, as in Azerbaijani and Turkmen Turkish, which are Oghuz dialects, the modal suffix feature used for the learned past tense can also be seen. So much so that the use of adjective verbs, which can be explained as the effect of the use of modal, is also present. In the study, the use of the suffix [ (y/I)p] with different func-tions in Divan will be discussed for the determination of "Our Yunus". In addition, efforts will be made to reveal information that can be used in studies on Yunus Emre's style. The examples used in the article are taken from Mustafa Tatçı's Yunus Emre Divan.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Delice, H. İ. (2022). YUNUS EMRE DİVANI'NDA [ (y/I)p] EKİNİN KULLANIMLARI. Comparative Turkish Dialects and Literatures, Cilt: 1 Sayı: 1, 65–90. https://ajindex.com/articles/1611187

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Beşen Delice, T. (2020). Türkmen Türkçesinde Fiil. Ankara: Gece Kitaplığı.
  2. Delice, H. İ. (2012). “ Ip Eki Türkçede Hangi Kategorileri Oluşturmaktadır.”. V. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Denizli, Turkey.
  3. Delice, H. İ. (2019). “Türkçe Sadece Sondan Ekli Bir Dil midir?”. 6. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi (1 – 3 Kasım 2019 / Şanlıurfa) (UBAK) (pp.63 68). Urfa, Turkey.
  4. Ergin, M. (1993). Türk Dilbilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
  5. Gemalmaz, E. (2010). “Türkçede Bağlayıcı (Yardımcı) Ses Konusu Üzerine”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi.
  6. Korkmaz, Z. (1973). “Yunus Emre ve Anadolu Türkçesînîn Kuruluşundaki Yeri”. Türkoloji Dergisi, 5 (1).
  7. Özkan, M. (2011). “Türkçenin Anadolu'da Yazı Dili Olarak Teşekkülünde Yunus Emre'nin Rolü”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi.
  8. Şahin, H. (2006). “Türkçe'de Ön Ek”. Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi.
  9. Tatçı, M. (1990). Yunus Emre Divanı I İnceleme. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  10. Tatçı, M. (1991). Yunus Emre Divanı. Ankara: Akçağ Yayınları.
  11. Yalçın, S. K. (2018). Azerbaycan Türkçesi Grameri. Ankara: Kesit Yayınları.
  12. Korkmaz, Z. (1973). “Yunus Emre ve Anadolu Türkçesînîn Kuruluşundaki Yeri”. Türkoloji Dergisi, 5 (1).