KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

Ekonomik Büyüme Literatüründe Beşerî Sermaye Laneti: Bibliyometrik Haritalama Analizi

The Human Capital Curse in the Economic Growth Literature: A Bibliometric Mapping AnalysisLeft

Müşerref Arık(KTO KARATAY UNIVERSITY)0000-0002-5334-8743
Sayfa
35–51
Yayın Tarihi
2026-06-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz kapsamında anahtar kelime, atıf, yazar, dergi, kurum ve ülke temelli değerlendirmeler gerçekleştirilerek literatürdeki tematik yoğunlaşmalar ve araştırma eğilimleri tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, ekonomik büyüme literatüründe lanet yaklaşımının hangi kavramlar ve ilişkiler çerçevesinde ele alındığını incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçtan hareketle lanet yaklaşımı ile beşerî sermaye unsurları arasındaki ilişkinin literatürde nasıl konumlandığı değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz kapsamında anahtar kelime, atıf, yazar, dergi, kurum ve ülke temelli değerlendirmeler gerçekleştirilerek literatürdeki tematik yoğunlaşmalar ve araştırma eğilimleri tespit edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2026 Verileri
⚙️Değişkenler:Beşeri Sermaye · Bibliyometrik Haritalama Analizi · Lanet

Özet

Bu çalışma, ekonomik büyüme literatüründe lanet yaklaşımının hangi kavramlar ve ilişkiler çerçevesinde ele alındığını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçtan hareketle lanet yaklaşımı ile beşerî sermaye unsurları arasındaki ilişkinin literatürde nasıl konumlandığı değerlendirilmiştir. Çalışmada, Web of Science (WoS) veri tabanında indekslenen ve 1992–2026 dönemini kapsayan toplam 1919 akademik çalışma bibliyometrik haritalama analizi yöntemi aracılığıyla incelenmiştir. Analiz kapsamında anahtar kelime, atıf, yazar, dergi, kurum ve ülke temelli değerlendirmeler gerçekleştirilerek literatürdeki tematik yoğunlaşmalar ve araştırma eğilimleri tespit edilmiştir. Bulgular literatürde ağırlıklı olarak doğal kaynak ve finansal kaynak lanetinin varlığının incelendiğini göstermekte olup beşerî sermaye ile ilişkili kavramların literatürde önemli bir kullanım sıklığına sahip olmasına rağmen, lanet yaklaşımı ile doğrudan ve sistematik biçimde ilişkilendirilmediği görülmektedir. Bununla birlikte literatürün belirli dergiler, ülkeler ve akademik merkezler etrafında yoğunlaştığı ve araştırma yönelimlerinin büyük ölçüde kalkınma, enerji ve çevre ekonomisi çerçevesinde şekillendiği görülmektedir. Bu çerçevede çalışma, beşerî sermaye kavramının lanet yaklaşımı ile birlikte ele alınmasının literatürde yeni bir değerlendirme alanı sunabileceğine işaret etmektedir.

Abstract

This study aims to examine the conceptual frameworks and relationships within which the “curse” approach is addressed in the literature on economic growth. With this objective in mind, the study evaluates how the relationship between the “curse” approach and human capital elements is positioned in the literature. In the study, a total of 1,919 academic studies indexed in the Web of Science (WoS) database and covering the period from 1992 to 2026 were analyzed using bibliometric mapping analysis. Within the scope of the analysis, evaluations based on keywords, citations, authors, journals, institutions, and countries were conducted to identify thematic concentrations and research trends in the literature. The findings indicate that the literature primarily examines the existence of the natural resource and financial resource curses; however, while concepts related to human capital exhibit significant frequency of use in the literature, they are not directly and systematically linked to the curse approach. Furthermore, the literature is concentrated around specific journals, countries, and academic centers, and research orientations are largely shaped within the framework of development, energy, and environmental economics. In this context, the study suggests that addressing the concept of human capital in conjunction with the curse approach could open up a new area of analysis in the literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arık, M. (2026). Ekonomik Büyüme Literatüründe Beşerî Sermaye Laneti: Bibliyometrik Haritalama Analizi. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 35–51. https://doi.org/10.70754/biibfd.1933265

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. ACEMOGLU, D., JOHNSON, S., & ROBINSON, J. A. (2001). The Colonial Origins Of Comparative Development: An Empirical İnvestigation. American Economic Review, 91(5), 1369-1401. https://doi.org/10.1257/aer.91.5.1369
  2. AFONSO, A., SCHUKNECHT, L., & TANZI, V. (2006). Public Sector Efficiency: Evidence For New EU Member States And Emerging Markets. (581).
  3. AISEN, A., & VEIGA, F. J. (2013). How Does Political İnstability Affect Economic Growth? European Journal Of Political Economy, 29, 151-167. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2012.11.001
  4. AKINCI, A., & TUNCER, G. (2016). Türkiye’de Sağlık Harcamaları ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki. Sayıştay Dergisi, (102)
  5. AUTY, R. M. (1993). Sustaining Development İn Mineral Economies: The Resource Curse Thesis. Routledge.
  6. AYDEMİR, C., & BAYLAN, S. (2015). Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13)
  7. BARRO, R. J. (1991). Economic Growth İn A Cross Section Of Countries. The Quarterly Journal Of Economics, 106(2), 407-443. https://doi.org/10.2307/2937943
  8. BAŞAR, S., KÜNÜ, S., & BOZMA, G. (2016). Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2154191
  9. BECKER, G. S. (1964). Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis with Special Reference to Education, First Edition. NBER. https://www.nber.org/books-and-chapters/human-capital-theoretical-and-empirical-analysis-special-reference-education-first-edition
  10. BLANKENAU, W. F., & SIMPSON, N. B. (2004). Public Education Expenditures and Growth. Journal of Development Economics, 73(2), https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2003.05.004
  11. BOSCHİNİ, A. D., PETTERSSON, J., & ROINE, J. (2007). Resource Curse or Not: A Question of Appropriability. The Scandinavian Journal of Economics, 109(3), 593-617.
  12. BRUNNSCHWEILER, C. N., & BULTE, E. H. (2008). The Resource Curse Revisited and Revised: A Tale of Paradoxes and Red Herrings. Journal of Environmental Economics and Management, 55(3), 248-264. https://doi.org/10.1016/j.jeem.2007.08.004
  13. BURNSİDE, C., & DOLLAR, D. (2000). Aid, Policies, and Growth. The American Economic Review, 90(4), 847-868.
  14. CHANDY, R. K., & TELLIS, G. J. (2000). The İncumbent’s Curse? Incumbency, Size, and Radical Product Innovation. Journal of Marketing, 64(3), 1-17.
  15. CORDEN, W. M. (1984). Booming Sector and Dutch Disease Economics: Survey and Consolidation. Oxford Economic Papers, 36(3), 359-380.
  16. CORDEN, W. M., & NEARY, J. P. (1982). Booming Sector And De-Industrialisation in a Small Open Economy. The Economic Journal, 92(368), 825-848. https://doi.org/10.2307/2232670
  17. DEMİRGİL, B., ŞANTAŞ, F., & ŞANTAŞ, G. (2018). Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Uygulamalı Bir Çalışma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2)
  18. DEVARAJAN, S., Swaroop, V., & Zou, H. (1996). The Composition of Public Expenditure and Economic Growth. Journal of Monetary Economics, 37(2), 313-344. https://doi.org/10.1016/S0304-3932(96)90039-2
  19. EASTERLY, W. (2003). Can Foreign Aid Buy Growth? The Journal of Economic Perspectives, 17(3), 23-48.
  20. ECK, N. J. Van, & WALTMAN, L. (2014). Visualizing Bibliometric Networks. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-319-10377-8_13.
  21. GALOR, O., MOAV, O., & VOLLRATH, D. (2009). Inequality in Landownership, the Emergence of Human-Capital Promoting İnstitutions, and the Great Divergence. The Review of Economic Studies, 76(1), 143-179.
  22. GYLFASON, T. (2001). Natural Resources, Education, and Economic Development. European Economic Review, 15th Annual Congress of the European Economic Association, 45(4), 847-859. https://doi.org/10.1016/S0014-2921(01)00127-1
  23. HAYALOĞLU, P., & BAL, H. Ç. (2015). Üst Orta Gelirli Ülkelerde Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), Article 2.
  24. HESHMATİ, A. (2001). On the Causality Between GDP and Health Care Expenditure in Augmented Solow Growth Model. SSE/EFI Working Paper Series in Economics and Finance, SSE/EFI Working Paper Series in Economics and Finance, https://ideas.repec.org//p/hhs/hastef/0423.html
  25. HITT, M. A., BIERMAN, L., UHLENBRUCK, K., & SHIMIZU, K. (2006). The Importance of Resources in the Internationalization of Professional Service Firms: The Good, the Dad, and the Ugly. Academy of Management Journal, 49(6), 1137-1157. https://doi.org/10.5465/AMJ.2006.23478217
  26. HOTA, S. P. (2023). Education İnfrastructure, Expenditure, Enrollment & Economic Development in Odisha, India. International Journal of Educational Development, 103, 102903. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2023.102903
  27. KÖSE, Z., GÖLPEK, F., & ERKILIÇ, T. A. (2022). Eğitim Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerinde Etkisi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), https://doi.org/10.17336/igusbd.831568
  28. KRUGMAN, P. (1988). Financing vs. Forgiving A Debt Overhang [NBER Working Paper #2486]. NBER Working Paper Series. https://www.nber.org/system/files/working_papers/w2486/w2486.pdf
  29. LUCAS, R. E. (1988). On the Mechanics of Economic Development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3-42. https://doi.org/10.1016/0304-3932(88)90168-7
  30. MALLICK, L. (2016). Impact of Educational Expenditure on Economic Growth in Major Asian Countries: Evidence from Econometric Analysis. Theoretical and Applied Economics, 23(2)
  31. MEHLUM, H., MOENE, K., & TORVIK, R. (2006). Institutions and the Resource Curse. The Economic Journal, 116(508), 1-20. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2006.01045.x
  32. MERCAN, M., & SEZER, S. (2014). The Effect of Education Expenditure on Economic Growth: The Case of Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2nd World Conference on Business, Economics and Management, 109, 925-930. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.12.565
  33. MUSILA, J. W., & BELASSİ, W. (2004). The İmpact of Education Expenditures on Economic Growth in Uganda: Evidence from Time Series Data. The Journal of Developing Areas, 38(1), Article 1.
  34. PAPYRAKIS, E., & GERLAGH, R. (2004). The Resource Curse Hypothesis and İts Transmission Channels. Journal of Comparative Economics, 32(1), 181-193. https://doi.org/10.1016/j.jce.2003.11.002
  35. PATTILLO, C., POIRSON, H., & RİCCİ, L. (2002). External Debt and Growth [IMF Working Paper]. International Monetary Fund. https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2002/wp0269.pdf
  36. PEDRONI, P. (1999). Critical Values for Cointegration Tests in Heterogeneous Panels with Multiple Regressors. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 61, 653-670.
  37. PREBISCH, R. (1950). The Economic Development of Latin America and Its Principal Problems. https://hdl.handle.net/11362/29973
  38. RAJAN, R. G., & SUBRAMANIAN, A. (2008). Aid and Growth: What Does the Cross-Country Evidence Really Show? The Review of Economics and Statistics, 90(4), 643-665. https://doi.org/10.1162/rest.90.4.643
  39. REINHART, C. M., & ROGOFF, K. S. (2010). Growth in a Time of Debt. American Economic Review, 100(2), 573-578. https://doi.org/10.1257/aer.100.2.573
  40. ROBINSON, J. A., TORVIK, R., & VERDIER, T. (2006). Political Foundations of the Resource Curse. Journal of Development Economics, Special Issue in Honor of Pranab Bardhan, 79(2), 447-468. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2006.01.008
  41. ROMER, P., M. (1990). Endogenous Technological Change. Journal of Political Economy, 98(5). https://www.jstor.org/stable/2937632?seq=1
  42. ROMER, P. M. (1990). Human Capital and Growth: Theory and Evidence. Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 32, 251-286. https://doi.org/10.1016/0167-2231(90)90028-J
  43. SACHS, J. D., & WARNER, A. M. (1995). Natural Resource Abundance and Economic Growth. Working Paper Series, 47. https://doi.org/10.3386/w5398
  44. SACHS, J. D., & WARNER, A. M. (2001). The Curse of Natural Resources. European Economic Review, 15th Annual Congress of the European Economic Association, 45(4), 827-838. https://doi.org/10.1016/S0014-2921(01)00125-8
  45. SAĞIR, M., & KAPLAN, S. (2024). Türkiye’de Sağlık Harcamaları ile Ekonomik Büyüme İlişkisi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), Article 1. https://doi.org/10.17336/igusbd.1159671
  46. SARAÇOĞLU, S., & SONGUR, M. (2017). Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Avrasya Ülkeleri Örneği. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16)
  47. SCHULTZ, T. W. (1961). Investment in Human Capital. The American Economic Review, 51(1)
  48. SELİM, S., UYSAL, D., & ERYİĞİT, P. (2014). Türkiye’de Sağlık Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisinin Ekonometrik Analizi. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(3)
  49. SIKAYENA, I., BENTUM-ENNIN, I., ANDOH, F. K., & ASRAVOR, R. (2022). Efficiency of Public Spending on Human Capital in Africa. Cogent Economics & Finance, 10(1), 2140905. https://doi.org/10.1080/23322039.2022.2140905
  50. SINGER, H. W. (1950). The Distribution of Gains Between İnvesting and Borrowing Countries. The American Economic Review, 40(2), 473-485.
  51. SYLWESTER, K. (2000). Income Inequality, Education Expenditures, and Growth. Journal of Development Economics, 63(2), https://doi.org/10.1016/S0304-3878(00)00113-9
  52. ŞİMŞEK, T. (2017). Türkiye’de Eğitim Harcaması ve Ekonomik Büyüme: ARDL Sınır Testi. Enderun, 1(1)
  53. TANZI, V., & DAVOODİ, H. (1997). Corruption, Public İnvestment, and Growth [IMF Working Paper WP/97/139]. International Monetary Fund. https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/wp97139.pdf
  54. TIRAŞ, H. H., & AĞIR, H. (2018a). OECD Ülkelerinde Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizleri. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(4)
  55. TIRAŞ, H. H., & AĞIR, H. (2018b). Sağlık Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), https://doi.org/10.21547/jss.444411
  56. TORVIK, R. (2002). Natural Resources, Rent Seeking and Welfare. Journal of Development Economics, 67(2), 455-470. https://doi.org/10.1016/S0304-3878(01)00195-X
  57. VAN DER PLOEG, F. (2011). Natural Resources: Curse or Blessing? Journal of Economic Literature, 49(2), 366-420. https://doi.org/10.1257/jel.49.2.366
  58. VENABLES, A. J. (2016). Using Natural Resources for Development: Why Has it Proven so Difficult? Journal of Economic Perspectives, 30(1), 161-184. https://doi.org/10.1257/jep.30.1.161
  59. YOLCU, F. S. (2025). Devletin yeniden yapılanması ile Devletin Büyüklüğü Arasındaki Diyalektik: Kamu Harcamalarının Verimlilik Sorunu. Academic Social Resources Journal, 10(Cilt 10 Sayı 5), 433-441.
  60. ZHU, J. (2024). Confucian Culture, Public Education Expenditure, and economic Growth. Journal of Asian Economics, 95, 101827. https://doi.org/10.1016/j.asieco.2024.101827