KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Baskent University Journal of Education / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Üniversite Öğrencilerinin Ebeveyne Bağlanma ve Sınav Kaygıları Arasındaki İlişkide Benlik Saygısı ve Akademik Mükemmeliyetçiliğin Aracı Rolü

The Mediator Role of Self-Esteem and Academic Perfectionism in The Association between University Students' Parental Attachment and Test Anxiety

Özkan Çıkrıkçı(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9789-5888
Evren Erzen(KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9726-2688
Sayfa
47–62
Yayın Tarihi
2023-01-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Korelasyon analizi bulguları, anneye bağlanma ile benlik saygısı, akademik mükemmeliyetçilik ve sınav kaygısı arasında anlamlı ilişkilerin olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Üniversitede yaşanan sınav kaygısının çok çeşitli nedenleri bulunabilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Birçoğu gibi bu sorunun da kökeninin aileye dayandığı düşünülürse mükemmeliyetçilik ve benlik saygısı, incelenmesi gereken kavramlar olarak değerlendirilebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Korelasyon analizi bulguları, anneye bağlanma ile benlik saygısı, akademik mükemmeliyetçilik ve sınav kaygısı arasında anlamlı ilişkilerin olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ebeveyne bağlanma · benlik saygısı · sınav kaygısı

Özet

Üniversitede yaşanan sınav kaygısının çok çeşitli nedenleri bulunabilir. Birçoğu gibi bu sorunun da kökeninin aileye dayandığı düşünülürse mükemmeliyetçilik ve benlik saygısı, incelenmesi gereken kavramlar olarak değerlendirilebilir. Araştırmanın çalışma grubu 273 kadın (%65) 147 erkek (%35) toplam 420 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan üniversite öğrencilerinin yaşları 18 ile 34 arasında değişmektedir (x̄= 21.22, SS = 2.11). Korelasyon analizi bulguları, anneye bağlanma ile benlik saygısı, akademik mükemmeliyetçilik ve sınav kaygısı arasında anlamlı ilişkilerin olduğunu göstermektedir. Benzer bir şekilde babaya bağlanma ile benlik saygısı ve akademik mükemmeliyetçilik arasında anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Seri çoklu aracılık analizi sonuçlarına göre, anneye ve babaya bağlanma ile sınav kaygısı arasında benlik saygısı ve akademik mükemmeliyetçilik aracı role sahiptir. Anneye ve babaya bağlanmanın benlik saygısı ve akademik mükemmeliyetçilik aracılığıyla sınav kaygısı üzerindeki dolaylı etkileri anlamlı bulunmuştur. Araştırmada elde edilen bulguların, üniversite öğrencilerinin yaşadığı sınav kaygısının belirleyicilerinin tespit edilmesinde önemli katkılar sunduğu düşünülmektedir. Ayrıca araştırma bulgularının, üniversite öğrencilerinin yaşadığı sınav kaygısının azaltılması amacıyla geliştirilebilecek olan psiko-eğitsel müdahalelerde işlevsel olabileceği varsayılmaktadır.

Abstract

There can be many reasons for test anxiety experienced at university. Considering that this problem, like many, is based on the family, perfectionism and self-esteem can be considered as concepts that need to be examined. The sample consisted of 273 females 65%) and 147 males (35%), in total 420 university students. The ages of the university students in the study group ranged from 18 to 34 (x̄= 21.22, SD = 2.11). The correlation analysis revealed that there were significant associations between mother attachment and self-esteem, academic perfectionism, and test anxiety. Similarly, attachment to the father was found to be associated with self-esteem and academic perfectionism. Serial multiple mediator analysis showed that self-esteem and academic perfectionism had a mediation role between attachment to mother and father and test anxiety. The indirect effect of attachment to mother and father on test anxiety was found to be significant through the mediator roles of self-esteem and academic perfectionism. It may be concluded that the findings contribute to the exploration of the determinants of test anxiety among university students. Additionally, it was assumed that the findings would be useful in the psycho-educational programs that can be developed to reduce test anxiety.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çıkrıkçı, Ö., Erzen, E. (2023). Üniversite Öğrencilerinin Ebeveyne Bağlanma ve Sınav Kaygıları Arasındaki İlişkide Benlik Saygısı ve Akademik Mükemmeliyetçiliğin Aracı Rolü. Baskent University Journal of Education, Cilt: 10 Sayı: 1, 47–62. https://ajindex.com/articles/1610404

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (97)

  1. Ainsworth, M. D. S. (1979). Infant-mother attachment. American Psychologist, 34(10), 937. https://doi.org/doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.932
  2. Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale.
  3. Ainsworth, M. D. S. (1985). Patterns of attachment behavior shown by the infant in interaction with his mother. Bulletin of The New York Academy of Medicine, 61(9), 771–791. https://doi.org/10.2307/23082925
  4. Alam, M. M. (2013). A study of test anxiety, self-esteem and academic performance among adolescents. IUP Journal of Organizational Behavior, 12(4), 33–43.
  5. Altan, T., ve Şahin Baltacı, H. (2016). Lise öğrencilerinde benlik saygısının yordayıcısı olarak depresyon, bağlanma ve şiddet eğilimi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(1), 227–239. https://doi.org/10.21764/efd.34257
  6. Amiryousefi, M., & Tavakoli, M. (2011). The relationship between test anxiety, motivation and MI and the TOEFL iBT reading, listening and writing scores. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 15, 210–214. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.03.075
  7. Armsden, G. C., & Greenberg, M. T. (1987). The inventory of parent and peer attachment: Individual differences and their relationship to psychological well-being in adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 16(5), 427–454.
  8. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469
  9. American Research Association (2011). Code of etics. https://www.aera.net/About-AERA/AERA-Rules-Policies/Professional-Ethics
  10. American Psycological Association (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/000016S-000
  11. Avşaroğlu, S., ve Üre, Ö. (2007). Üniversite öğrencı̇lerı̇nı̇n karar vermede özsaygı, karar verme ve stresle başaçıkma stı̇llerı̇nı̇n benlı̇k saygısı ve bazı değı̇şkenler açısından incelenmesı̇. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 18, 85–100.
  12. Aydemir, M., ve Bayram Arlı, N. (2020). Öğrencilerde çok boyutlu mükemmeliyetçilik algısının benlik saygısı ve stres ile incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 252–270. https://doi.org/10.9779/pauefd.537739
  13. Barnes, M. A., & Caltabiano, M. L. (2017). The interrelationship between orthorexia nervosa, perfectionism, body image and attachment style. Eating and Weight Disorders, 22(1), 177–184. https://doi.org/10.1007/s40519-016-0280-x
  14. Bayraktar, F., Sayıl, M., ve Kumru, A. (2009). Liseli ergenler ve üniversiteli gençlerde benlik saygısı: ebeveyn ve akrana bağlanma, empati ve psikolojik uyum değişkenlerinin rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 24(63), 48–68.
  15. Bayram, S. B. (2019). Ergenlerin mükemmeliyetçilik özellikleri ve akademik alanda arzuların ertelenmesi ile akademik stres arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 41–55.
  16. Burcaş, S., & Creţu, R. Z. (2021). Multidimensional perfectionism and test anxiety: A meta-analytic review of two decades of research. Educational Psychology Review, 33(1), 249–273. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09531-3
  17. Bureau, J. F., Deneault, A. A., & Yurkowski, K. (2020). Preschool father-child attachment and its relation to self-reported child socioemotional adaptation in middle childhood. Attachment and Human Development, 22(1), 90–104. https://doi.org/10.1080/14616734.2019.1589065
  18. Çam, Z., Deniz, K. Z., ve Kurnaz, A. (2014). Okul tükenmişligi: Algılanan sosyal destek, mükemmeliyetçilik ve stres deǧişkenlerine dayalı bir yapısal eşitlik modeli sınaması. Eğitim ve Bilim, 39(173), 312–327.
  19. Cassady, J. C. (2004). The influence of cognitive test anxiety across the learning-testing cycle. Learning and Instruction, 14(6), 569–592. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2004.09.002
  20. Čeko, J., & Reić Ercegovac, I. (2020). Explaining students’ test anxiety and depression. St Open, 1, 1–16. https://doi.org/10.48188/so.1.6
  21. Chamorro-Premuzic, T., Ahmetoglu, G., & Furnham, A. (2008). Little more than personality: Dispositional determinants of test anxiety (the Big Five, core self-evaluations, and self-assessed intelligence). Learning and Individual Differences, 18(2), 258–263. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2007.09.002
  22. Chen, H., Zhao, X., Zeng, M., Li, J., Ren, X., Zhang, M., Liu, Y., & Yang, J. (2021). Collective self-esteem and perceived stress among the non-infected general public in China during the 2019 coronavirus pandemic: A multiple mediation model. Personality and Individual Differences, 168(1), 1–5. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110308
  23. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). Rutlege Falmer. https://doi.org/10.1111/j.1467-8527.2007.00388_4.x
  24. Craddock, A. E., Church, W., & Sands, A. (2009). Family of origin characteristics as predictors of perfectionism. Australian Journal of Psychology, 61(3), 136–144. https://doi.org/10.1080/00049530802239326
  25. Çikrıkci, Ö., Erzen, E., & Yeniçeri, İ. A. (2019). Self-esteem and optimism as mediators in the relationship between test anxiety and life satisfaction among a school-based sample of adolescents. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 29, 39–53. https://doi.org/10.1017/jgc.2018.10
  26. Demirtaş, A. S., & Uygun, T. (2020). Attachment to parents and math anxiety in Early adolescence: Hope and perceived school climate as mediators. Current Psychology, 1–17. https://doi.org/10.1007/s12144-020-00964-1
  27. Dilek, H., ve Aksoy, A. B. (2015). Ergenlerin benlik saygısı ile anne-babalarının benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 95–109.
  28. Doğan, T. (2011). Two-dimensional self-esteem: Adaptation of the self-liking/self- Ccompetence scale into Turkish: A validity and reliability study. Education and Science, 36(162), 126–137.
  29. Doğruyol, S., ve Yetim, Ü. (2019). Ebeveyne bağlanma, algılanan anne/baba tutumu ile akran ilişkileri arasındaki ilişkide benlik saygısının aracılık rolü. Nesne Psikoloji Dergisi, 7(14), 34–51. https://doi.org/10.7816/nesne-07-14-03
  30. Duchesne, S., & Larose, S. (2007). Adolescent parental attachment and academic motivation and performance in early adolescence. Journal of Applied Social Psychology, 37(7), 1501–1521. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2007.00224.x
  31. Dunkley, D. M., Berg, J. L., & Zuroff, D. C. (2012). The role of perfectionism in daily self-esteem, attachment, and negative affect. Journal of Personality, 80(3), 633–663. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2011.00741.x
  32. Erbil, N., Divan, Z., ve Önder, P. (2006). Ergenlerin benlik saygısına ailelerinin tutum ve davranışlarının etkisi. Aile ve Toplum: Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi, 3(10), 7–16. https://doi.org/10.21560/spcd.78124
  33. Eroğlu, K., ve Odacı, H. (2019). Ortaokul yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin sosyal anksiyete düzeyleri ile benlik saygıları, anne-baba tutumları, mükemmeliyetçilik özellikleri arasındaki ilişki. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health, 26(3), 108–115. https://doi.org/10.4274/tjcamh.galenos.2019.2018.08.023
  34. Eryılmaz, A., ve Kara, A. (2016). Mükemmeliyetçilik kişilik özelliğinin motivasyonel yönü: Amaçlar için mücadele etmeyle ilişkisi. Journal of Mood Disorders, 6(1), 14–19. https://doi.org/10.5455/jmood.20160220093116
  35. Erzen, E., & Odacı, H. (2016). The effect of the attachment styles and self-efficacy of adolescents preparing for university entrance tests in Turkey on predicting test anxiety. Educational Psychology, 36(10), 1728–1741. https://doi.org/10.1080/01443410.2014.923555
  36. Fagan, J., & Palkovitz, R. (2011). Coparenting and relationship quality effects on father engagement: Variations by residence, romance. Journal of Marriage and Family, 73(3), 637–653. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2011.00834.x
  37. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3rd ed.). Sage publications. https://doi.org/10.1234/12345678
  38. Fišerová, A., Fiala, V., Fayette, D., & Lindová, J. (2021). The self-fulfilling prophecy of insecurity: Mediation effects of conflict communication styles on the association between adult attachment and relationship adjustment. Journal of Social and Personal Relationships, 38(4), 1279–1302. https://doi.org/10.1177/0265407521988974
  39. Flett, G. L., Hewitt, P. L., & Dyck, D. G. (1989). Self-oriented perfectionism, neuroticism and anxiety. Personality and Individual Differences, 10(7), 731-735.
  40. Gül, E. S., Ayşegül, Y., ve Berksun, O. (2009). Mükemmeliyetçiliğin depresyon, antidepresana yanıt ve intihar düşüncesi ile ilişkisi. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, 19, 48–54.
  41. Güler, D., ve Çakır, G. (2013). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygısını yordayan değişkenlerin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(39), 82–94. https://doi.org/10.17066/pdrd.74455
  42. Günaydın, G., Selçuk, E., Sümer, N., ve Uysal, A. (2005). Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri Kısa Formu’nun psikometrik açıdan değerlendirilmesi. Türk Psikoloji Yazıları, 8(16), 13–23.
  43. Han, S., Pistole, M. C., & Caldwell, J. M. (2017). Acculturative stress, parental and professor attachment, and college adjustment in Asian international students. Journal of Multicultural Counseling and Development, 45(2), 111–126. https://doi.org/10.1002/jmcd.12068
  44. Hancock, D. R. (2001). Effects of test anxiety and evaluative threat on students’ achievement and motivation. The Journal of Educational Research, 94(5), 284–290. https://doi.org/10.1080/00220670109598764
  45. Hanımoğlu, E., ve Yazgan İnanç, B. (2011). Seviye belirleme sınavına girecek olan ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinde sınav kaygısı, mükemmeliyetçilik ve anne-baba tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 351–366. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/issue/4386/60268
  46. Hayes, J. A. (2018). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A Regression-based approach (Methodology in the Social Sciences) (2nd ed.). The Guilford Press.
  47. Hembree, R. (1988). Correlates, Causes, Effects, and Treatment of Test Anxiety. Review of Educational Research, 58(1), 47–77. https://doi.org/10.3102/00346543058001047
  48. Howard, M. S., & Medway, F. J. (2004). Adolescents’ attachment and coping with stress. Psychology in the Schools, 41(3), 391–402. https://doi.org/10.1002/pits.10167
  49. Hyseni Duraku, Z., & Hoxha, L. (2018). Self-esteem, study skills, self-concept, social support, psychological distress, and coping mechanism effects on test anxiety and academic performance. Health Psychology Open, 5(2), 1–9. https://doi.org/10.1177/2055102918799963
  50. Karababa, A. (2020). The moderating role of hope in the relationship between maladaptive perfectionism and anxiety among early adolescents. Journal of Genetic Psychology, 181(2–3), 159–170. https://doi.org/10.1080/00221325.2020.1745745
  51. Karagöz, Y. (2019). SPSS - AMOS - META Uygulamalı İstatistiksel Analizler (2. Baskı). Nobel.
  52. Keizer, R., Helmerhorst, K. O. W., & van Rijn-van Gelderen, L. (2019). Perceived quality of the mother–adolescent and father–adolescent attachment relationship and adolescents’ self-esteem. Journal of Youth and Adolescence, 48, 1203–1217. https://doi.org/10.1007/s10964-019-01007-0
  53. Koesten, J., Schrodt, P., & Ford, D. J. (2009). Cognitive flexibility as a mediator of family communication environments and young adults’ well-being. Health Communication, 24(1), 82–94. https://doi.org/10.1080/10410230802607024
  54. Küçüker, B., ve Tekin, U. (2018). 7-8. sınıf özel okul ögrencilerinin sınav kaygısı ile anne-baba tutumları ve mükemmeliyetçi kişilik özellikleri arasındaki iliskinin incelenmesi. Aydın Sağlık Dergisi, 4(2), 55–68.
  55. Kun, B., Urbán, R., Bőthe, B., Griffiths, M. D., Demetrovics, Z., & Kökönyei, G. (2020). Maladaptive rumination mediates the relationship between self-esteem, perfectionism, and work addiction: A largescale survey study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(19), 1–17. https://doi.org/10.3390/ijerph17197332
  56. Lecompte, V., Moss, E., Cyr, C., & Pascuzzo, K. (2014). Preschool attachment, self-esteem and the development of preadolescent anxiety and depressive symptoms. Attachment and Human Development, 16(3), 242–260. https://doi.org/10.1080/14616734.2013.873816
  57. Liebert, R. M., & Morris, L. W. (1967). Cognitive and emotional components of test anxiety: A distinction and some initial data. Psychological Reports, 20(3), 975–978. https://doi.org/10.2466/pr0.1967.20.3.975
  58. Liese, B. S., Kim, H. S., & Hodgins, D. C. (2020). Insecure attachment and addiction: Testing the mediating role of emotion dysregulation in four potentially addictive behaviors. Addictive Behaviors, 107, 106432. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2020.106432
  59. Lo, R. (2002). A longitudinal study of perceived level of stress, coping and self-esteem of undergraduate nursing students: An Australian case study. Journal of Advanced Nursing, 39(2), 119–126. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.2000.02251.x
  60. Lowe, P. A. (2019). Cross-national comparison between U.K. and U.S. higher education students in test anxiety. Higher Education Studies, 9(3), 88. https://doi.org/10.5539/hes.v9n3p88
  61. Madigan, D. J. (2019). A meta-analysis of perfectionism and academic achievement. Educational Psychology Review, 31(4), 967–989. https://doi.org/10.1007/s10648-019-09484-2
  62. Mahboobi, E. (2020). The comparative study of perfectionism and academic procrastination in students with high and low test anxiety. Journal of Kashan University of Medical Sciences, 24(5), 585–591.
  63. Mallon, B. (2008). Attachment and loss, death and dying. Theoretical foundations for bereavement counselling. Sage publications. https://doi.org/http://dx.doi.org/10.4135/9781446214510.n2
  64. Mashayekh, M., & Hashemi, M. (2011). Recognizing, reducing and copying with test anxiety: Causes, solutions and recommendations. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 30, 2149–2155. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.10.417
  65. Miegel, F., Moritz, S., Wagener, F., Cludius, B., & Jelinek, L. (2020). Self-esteem mediates the relationship between perfectionism and obsessive-compulsive symptoms. Personality and Individual Differences, 167, 110239. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110239
  66. Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Boosting attachment security to promote mental health, prosocial values, and inter-group tolerance. Psychological Inquiry, 18(3), 139–156. https://doi.org/10.1080/10478400701512646
  67. Nazari, C. A., Behrozi, N., Mehrabizade, H. M., & Shabani, S. H. S. (2013). The relationship of secure attachment style, optimism and social support with life satisfaction in female students of Shahid Charmran University. Woman and Culture, 4(15), 45–57.
  68. Odacı, H., Kalkan, M., ve Çıkrıkçı, Ö. (2017). Akademik Mükemmeliyetçilik Ölçeğinin geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 353–366.
  69. Odacı, H., ve Kaya, F. (2019). Mükemmeliyetçilik ve umutsuzluğun akademik erteleme davranışı üzerindeki rolü: Üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 9(1), 43–51. https://doi.org/10.5961/jhes.2019.308
  70. Önder, F. C., ve Kırdök, O. (2009). Ön ergenlerin olumlu-olumsuz mükemmeliyetçilik düzeylerinin anne-çocuk ilişkisini algılamaları açısından incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 263–274.
  71. Öner, N. (2008). Türkiye’de kullanılan psikolojik testler (Genişletilmiş baskı). Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  72. Özkan, İ. (1994). Benlik saygısını etkileyen etkenler. Düşünen Adam Dergisi, 7(3), 4–9.
  73. Peláez-Fernández, M. A., Rey, L., & Extremera, N. (2021). A sequential path model testing: Emotional intelligence, resilient coping and self-esteem as predictors of depressive symptoms during unemployment. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(2), 1–11. https://doi.org/10.3390/ijerph18020697
  74. Paterson, J., Pryor, J., & Field, J. (1995). Adolescent attachment to parents and friends in relation to aspects of self-esteem. Journal of Youth and Adolescence, 24(3), 365–376. https://doi.org/10.1007/BF01537602
  75. Ponti, L. (2018). The roles of parental attachment and sibling relationships on life satisfaction in emerging adults. Journal of Social and Personal Relationships, 1–17. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2003.12.007
  76. Putwain, D. W., Langdale, H. C., Woods, K. A., & Nicholson, L. J. (2011). Developing and piloting a dot-probe measure of attentional bias for test anxiety. Learning and Individual Differences, 21(4), 478–482. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2011.02.002
  77. Raja, S. N., McGee, R., & Stanton, W. R. (1992). Perceived attachments to parents and peers and psychological well-being in adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 21(4), 471–485. https://doi.org/10.1007/BF01537898
  78. Rapson Gomez, & McLaren, S. (2007). The inter-relations of mother and father attachment, self-esteem and aggression during late adolescence. Aggressive Behaviour, 33, 160–169. https://doi.org/10.1002/ab
  79. Roos, A. L., Goetz, T., Voracek, M., Krannich, M., Bieg, M., Jarrell, A., & Pekrun, R. (2021). Test anxiety and physiological arousal: A systematic review and meta-analysis. Educational Psychology Review, 33(2), 579–618. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09543-z
  80. Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-Image. Princeton University. https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=YR3WCgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=Society+and+the+Adolescent+Self-Image+1965&ots=rMW6C6iHMV&sig=Ad6oy3qo6P6QatR-Th0XrApOFu0&redir_esc=y#v=onepage&q=Society and the Adolescent Self-Image 1965&f=false
  81. Sala Razı, G., Kuzu, A., Yıldız, A. N., Ocakçı, A. F., ve Çamkuşu Arifoğlu, B. (2009). Çalışan gençlerde benlik saygısı, iletişim becerileri ve stresle baş etme. TAF Preventive Medicine Bulletin, 8(1), 17–26.
  82. Šare, S., Ljubičić, M., Gusar, I., Čanović, S., & Konjevoda, S. (2021). Self-esteem, anxiety, and depression in older people in nursing homes. Healthcare (Switzerland), 9(8), 1–12. https://doi.org/10.3390/healthcare9081035
  83. Shaker, A., Fathi-Ashtiani, A., & Mahdavian, A. (2011). The relationship of attachment styles and mental health with marital adjustment in couples. Journal of Behavioral Sciences, 5(2), 179–184.
  84. Shen, F., Liu, Y., & Brat, M. (2021). Attachment, self-esteem, and psychological distress: A multiple-mediator model. The Professional Counselor, 11(2), 129–142. https://doi.org/10.15241/fs.11.2.129
  85. Spielberger, C. D. (1980). Preliminary professional manual for the test anxiety inventory. Consulting Psychologist Press.
  86. Spielberger, C. D., Gorsuch, R. L., & Lushene, R. E. (1983). Manual for the state-trait anxiety inventory. Consulting Psychologists Press.
  87. Tafarodi, R. W., & Swann, J. W. B. (2001). Two-dimensional self-esteem: theory and measurement. Personality and Individual Differences, 31, 653–673. https://doi.org/10.1386/fspc.6.1.69_1
  88. Tutarel Kışlak, Ş., ve Çavuşoğlu, Ş. (2006). Evlilik uyumu, bağlanma biçimleri, yüklemeler ve benlik saygısı arasındaki ilişlkiler. Aile ve Toplum: Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi, 3(9), 61–68.
  89. Vanstone, D. M., & Hicks, R. E. (2019). Transitioning to university: Coping styles as mediators between adaptive-maladaptive perfectionism and test anxiety. Personality and Individual Differences, 141, 68–75. https://doi.org/10.1016/j.paid.2018.12.026
  90. Weiner, B. A., & Carton, J. S. (2012). Avoidant coping: A mediator of maladaptive perfectionism and test anxiety. Personality and Individual Differences, 52(5), 632–636. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.12.009
  91. Yang, X., Liu, R. De, Ding, Y., Hong, W., & Jiang, S. (2021). The relations between academic procrastination and self-esteem in adolescents: A longitudinal study. Current Psychology. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02075-x
  92. Yücel, C., ve Şen, Ü. S. (2019). Güzel sanatlar lisesi müzik bölümü öğrencilerinin mükemmeliyetçilik ve akademik erteleme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(3), 1007–1032.
  93. Zamudio, G., Wang, C. D. C., & Jin, L. (2020). Adult attachment, social self-efficacy, familismo, and psychological wellbeing: A cross-cultural comparison. Counseling Psychologist, 48(7), 922–952. https://doi.org/10.1177/0011000020930637
  94. Zarei, S. (2020). Drive for muscularity in male adolescents: The role of psychological factors (Self-esteem, maladaptive perfectionism, and interpersonal sensitivity). Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 14(2), 1-7. https://doi.org/10.5812/ijpbs.98393
  95. Zhou, X., Zhen, R., & Wu, X. (2021). Insecure attachment to parents and PTSD among adolescents: The roles of parent-child communication, perceived parental depression, and intrusive rumination. Development and Psychopathology, 33(4), 1290-1299. https://doi.org/10.1017/S0954579420000498
  96. Zortea, T. C., Gray, C. M., & O’Connor, R. C. (2019). The relationship between adult attachment and suicidal thoughts and behaviors: A Systematic review. Archives of Suicide Research, 25(1), 38–73. https://doi.org/10.1080/13811118.2019.1661893
  97. Hembree, R. (1988). Correlates, Causes, Effects, and Treatment of Test Anxiety. Review of Educational Research, 58(1), 47–77. https://doi.org/10.3102/00346543058001047