KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Baskent University Journal of Education / 2026 / Cilt: 13 Sayı: Özel Sayı Özel Sayı

Türkiye’de Öğretmen Eğitimine İlişkin Cumhuriyet’ten Günümüze Tarihsel ve Kavramsal Bir Çözümleme

A Historical and Conceptual Analysis of Teacher Education in Türkiye from the Republic to the Present

Büşra Karakaya(AKSARAY ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0009-0000-7498-6106
Hasan Özcan(AKSARAY ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0000-0002-4210-7733
Sayfa
164–174
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, Türkiye’de öğretmen eğitiminin toplumsal ihtiyaçlara paralel olarak sürekli bir dönüşüm içinde olduğunu ve öğretmenlerin yalnızca bilgi aktarıcı değil, aynı zamanda toplumsal değişimin öznesi olarak konumlandığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze, öğretmen yetiştirme sisteminin tarihsel ve pedagojik boyutları incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öğretmen yetiştirme politikaları beş ana tarihsel dönem içinde sınıflandırılmıştır: Cumhuriyet’in ilk yılları (1923–1938), Köy Enstitüleri dönemi (1940–1954), Köy Enstitülerinden sonraki dönem (1954–1980), 1980 sonrası Yükseköğretim temelli dönem (1981–2018) ve Esnek Program Odaklı Öğretmen Eğitimi: 2018-Günümüz.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, Türkiye’de öğretmen eğitiminin toplumsal ihtiyaçlara paralel olarak sürekli bir dönüşüm içinde olduğunu ve öğretmenlerin yalnızca bilgi aktarıcı değil, aynı zamanda toplumsal değişimin öznesi olarak konumlandığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Cumhuriyet Dönemi · Eğitim Reformları · Köy Enstitüleri

Özet

Bu araştırmada Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze, öğretmen yetiştirme sisteminin tarihsel ve pedagojik boyutları incelenmektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan belge inceleme yöntemine dayanmaktadır. Öğretmen yetiştirme politikaları beş ana tarihsel dönem içinde sınıflandırılmıştır: Cumhuriyet’in ilk yılları (1923–1938), Köy Enstitüleri dönemi (1940–1954), Köy Enstitülerinden sonraki dönem (1954–1980), 1980 sonrası Yükseköğretim temelli dönem (1981–2018) ve Esnek Program Odaklı Öğretmen Eğitimi: 2018-Günümüz. Her bir dönem, öğretmen eğitiminin örgütsel yapısı, pedagojik yaklaşımı ve toplumsal işlevi açısından ele alınarak tematik bir değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye’de öğretmen eğitiminin toplumsal ihtiyaçlara paralel olarak sürekli bir dönüşüm içinde olduğunu ve öğretmenlerin yalnızca bilgi aktarıcı değil, aynı zamanda toplumsal değişimin öznesi olarak konumlandığını göstermektedir. Özellikle 21. yüzyılın gerektirdiği dijital yeterlikler, disiplinlerarası düşünme becerileri, yaşam boyu öğrenme anlayışı ve kapsayıcı eğitim ilkeleri, çağdaş öğretmen profiline yönelik yeni beklentileri gündeme getirmektedir. Bu bağlamda çalışma, öğretmen yetiştirme sisteminin tarihsel gelişimini kavramsal bir çerçevede analiz ederek mevcut yaklaşımların değerlendirilmesine ve geleceğe yönelik önerilerin geliştirilmesine katkı sunmaktadır.

Abstract

This research examines the historical and pedagogical dimensions of the teacher training system in Türkiye from the founding of the Republic to the present. The study is based on document analysis, a qualitative research method. Categorized teacher training policies within five main historical periods: the early years of the Republic (1923–1938), the Village Institutes era (1940–1954), the period following the Village Institutes (1954–1980), the post-1980 Higher Education-based era (1981–2018), and the Flexible Program-Focused Teacher Training: 2018-Present. A thematic assessment was conducted for each period, examining the organizational structure, pedagogical approach, and social function of teacher education. The findings demonstrate that teacher education in Türkiye is undergoing a continuous transformation in line with societal needs, positioning teachers not only as transmitters of knowledge but also as agents of social change. The digital competencies, interdisciplinary thinking skills, lifelong learning, and inclusive education principles required by the 21st century, in particular, raise new expectations for the contemporary teacher profile. In this context, the study contributes to the evaluation of current approaches and the development of future recommendations by analyzing the historical development of the teacher education system within a conceptual framework.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karakaya, B., Özcan, H. (2026). Türkiye’de Öğretmen Eğitimine İlişkin Cumhuriyet’ten Günümüze Tarihsel ve Kavramsal Bir Çözümleme. Baskent University Journal of Education, Cilt: 13 Sayı: Özel Sayı Özel Sayı, 164–174. https://doi.org/10.67306/bujoe.1752220

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Akyüz, Y. (2013). Türk Eğitim Tarihi: M.Ö. 1000-M.S. 2013 [Turkish Education History: BC 1000-AD 2013] (pp: 74-109). Ankara: Pegem Academy.
  2. Aysal, N. (2005). Establishment and development of village institutes. Gazi University Gazi Faculty of Education Journal, 25(2), 295–310.
  3. Beane, J. A. (1997). Curriculum integration: Designing the core of democratic education. Teachers College Press.
  4. Binbaşıoğlu, C. (2014). Başlangıçtan Günümüze Türk Eğitim Tarihi [History of Turkish Education from the Beginning to the Present Day] 372-522, Ankara: Anı Publication.
  5. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  6. Creswell, J. W. & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
  7. Council of Higher Education & World Bank (1998). Teacher Training Project: Reform Emphasizing Application Skills and Centering Teaching Practice. [Project Report]. Council of Higher Education.
  8. Çoban, A. (2011). Rural Policy in Teacher Training Institutes and Higher Education. Kastamonu Education Journal, 19(2), 449-458.
  9. Drake, S. M. & Burns, R. C. (2004). Meeting standards through integrated curriculum. ASCD.
  10. Ekoç, A. (2020). Unfinished Song in Teacher Education: The Village Institutes Experience in Türkiye. RumeliDE Journal of Language and Literature Studies, (Ö7), 455-467. https://doi.org/10.29000/rumelide.808742
  11. Global Partnership for Education (GPE). (2020). 21st-Century Skills: What potential role for the Global Partnership for Education. https://www.globalpartnership.org/content/21st-century-skills-what-potential-role-global-partnership-education
  12. Honey, M., Pearson, G., & Schweingruber, H. (2014). STEM Integration in K-12 Education: Status, Prospects, and an Agenda for Research. Washington, DC: The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/9278.
  13. Kartal, S. (2008). A Different Kind of Educational Institution in Community Development: Village Institutes. Mersin University Journal of the Faculty of Education 4(1), 23–36.
  14. Kavak, Y., Aydın, A., & Akbaba-Altun, S. (2007). Teacher Training and Facultıes of Education (1982-2007). Ankara: Council of Higher Education.
  15. Kılıç, F. E. (2023). Aydınlanma Yolunda Köy Enstitüleri: Bir Öğretmen Yetiştirme Modeli [Village Institutes on the Path to Enlightenment: A Teacher Training Model], İstanbul: AZ Publication.
  16. Klein, J. T. (2010). 3 Typologies of Interdisciplinarity: The Boundary Work of Definition. In R. Frodeman (Ed.), The Oxford handbook of interdisciplinarity (pp. 15–30). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198733522.013.3
  17. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). SAGE Publications.
  18. Koşer, G. (2022). 21st Century Skills and Academic Success of the Student. The Online Journal of New Horizons in Education, 12(1), 1–4.
  19. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
  20. MoNE (1982). 11th National Education Council Report. Ankara: National Education Printing House.
  21. MoNE (2023). 21st century skills and values research report. Council of Higher Education.
  22. OECD. (2018). Teaching for the Future: Effective Classroom Practices to Transform Education. OECD Publishing.
  23. Orhan Göksün, D. (2016). The relationship between prospective teachers' 21st century learner skills and 21st century teacher skills (Unpublished doctoral dissertation). Anadolu University, Institute of Educational Sciences, Türkiye.
  24. Palavan, Ö. & Göçer, A. (2017). An evaluation of teacher training models in the Republican era. Journal of Qualitative Research in Education, 5(4), 125–143.
  25. Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu (JRC Science for Policy Report). Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/159770
  26. Sidekli, S., Coşkun, E., & Aydın, S. (2015). Teacher training and rural development: A perspective from the Republican era to the present. Anatolian Education Journal, 25(1), 77–92.
  27. Şahhüseyinoğlu, H. (2015). Akçadağ Village and Şerif Tekben. (pp:3-19). Ankara: Karatepe Publishing.
  28. Şimşek, G., Mercanoğlu, C. (2018). The Village Institutes’ Experience of Türkiye as a “Planning Case” Itself. Planning, 28(3), 261–281. https://doi.org/10.14744/planlama.2018.32548
  29. Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
  30. Turan, S. (2021). An evaluation of pedagogical formation practices in Türkiye. Theory and Practice in Education, 17(2), 189–207.
  31. Yıldırım, A. & Çobanoğlu, R. (2025). Teacher Education in Türkiye: Analysis of changes from the early Republican period to the present. Journal of Turkish Educational Sciences, 23(1), 382–415. https://doi.org/10.37217/tebd.1519546