KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

Akıllı Kent Yaklaşımının İnsan Odaklı Dönüşümü Üzerine Bir Değerlendirme

An Evaluation on the Human-Centered Transformation of the Smart City Approach

Yasemin Hayta(balıkesir üniversitesi)0000-0003-4450-6444
Sayfa
129–147
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sürdürülebilir bir kentsel gelecek için yönetimlerin teknoloji odaklı yaklaşımlarının yanında şeffaf, katılımcı ve insanı merkeze alan yönetişim modellerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde artan kentleşmenin etkisi ile artan kentsel sorunlara çözüm bulmak için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu model vatandaşın ihtiyaçlarını merkeze almaktan ziyade, altyapı verimliliği ve yönetime öncelik vermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Sürdürülebilir bir kentsel gelecek için yönetimlerin teknoloji odaklı yaklaşımlarının yanında şeffaf, katılımcı ve insanı merkeze alan yönetişim modellerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Akıllı Kent · İnsan Odaklılık · Sosyal Yenilik

Özet

Günümüzde artan kentleşmenin etkisi ile artan kentsel sorunlara çözüm bulmak için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu süreçte akıllı kent kavramı, hızlı kentleşmenin getireceği sorunların çözülmesi konusunda önemli bir yere sahip olmuş ve birçok çalışmanın konusunu oluşturmaya başlamıştır. Ancak geleneksel akıllı kent yaklaşımları genellikle teknolojik altyapıya odaklanan ve vatandaş katılımını ikincil planda tutan "yukarıdan aşağıya" bir model sergilemektedir. Bu yaklaşım, merkezi yönetimlerin planladığı merkezi veri altyapılarına ve teknoloji odaklı çözümlere dayalı yönetim odaklı bir modeldir. Bu model vatandaşın ihtiyaçlarını merkeze almaktan ziyade, altyapı verimliliği ve yönetime öncelik vermektedir. Akıllı kentler üzerine yapılan bazı çalışmalar ise geleneksel model karşısında, vatandaşların katılımını merkeze alan teknolojiyi toplumsal fayda, sosyal yenilik ve yaşam kalitesini artırma aracı olarak gören "İnsan Odaklı Akıllı Kent" yaklaşımını ortaya koymaktadır. Sürdürülebilir bir kentsel gelecek için yönetimlerin teknoloji odaklı yaklaşımlarının yanında şeffaf, katılımcı ve insanı merkeze alan yönetişim modellerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Abstract

Efforts are being made to find solutions to urban problems arising from today's increasing urbanization. In this process, the concept of 'Smart City' came to the fore. Smart cities have played a central role in solving the problems brought about by rapid urbanization and have been the subject of numerous studies. However, traditional smart city approaches often exhibit a 'top-down' model, focusing on technological infrastructure and keeping citizen participation in the background. The top-down smart city approach is a management-oriented model based on central management infrastructures and technology-oriented solutions planned by central governments. This model prioritizes infrastructure efficiency and administrative management rather than focusing on the needs of citizens. In contrast to the traditional model, some studies on smart cities have introduced the 'Human-Centered Smart City' approach, which focuses on citizen participation and sees technology as a tool for social good, social innovation, and improving quality of life. For a sustainable urban future, it is essential for governments to evaluate transparent, participatory and human-centered management models together with technology-oriented approaches.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Hayta, Y. (2026). Akıllı Kent Yaklaşımının İnsan Odaklı Dönüşümü Üzerine Bir Değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 129–147. https://doi.org/10.53424/bauniibfd.1958970

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (55)

  1. Ahmad, K., Maabreh, M., Ghaly, M., Khan, K., Qadir, J., & Al-Fuqaha, A. (2022). Developing the human-centered smart cities of the future: Critical analysis of smart city security, data management, and ethical challenges. Computer Science Review, 43, 100452.
  2. Alan, Ö. (2025). Türkiye’nin Akıllı Şehir Stratejisi: Ulusal Yaklaşım, Küresel Perspektif ve Gelecek Vizyonu. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, Akıllı Şehirler Özel Sayısı, 16-37
  3. Almulhim, A. I., & Aina, Y. A. (2025). Achieving Human-Centered Smart City Development in Saudi Arabia. Urban Science, 9(10), 393.
  4. Alverti, M. N., Themistocleous, K., Kyriakidis, P. C., & Hadjimitsis, D. G. (2018). Human-Centered Approach to the Analysis of Smart City Concept: A case study of the city of Limassol in Cyprus. Advances in Geosciences, 45, 305-320.
  5. Arip, M. S. M., Lim, S. B., Teriman, S., Rashid, K., Ahmad, A. L., & Azman, A. A. (2024). The impact of smart city technologies at the neighborhood level: A review. International Journal of Business and Technology Management, 6(4), 385-396.
  6. Batty, M., Axhausen, K. W., Giannotti, F., Pozdnoukhov, A., Bazzani, A., Wachowicz, M.,. & Portuguese, Y. (2012). Smart cities of the future. European journal of physics special topics, 214(1), 481-518
  7. Berry, C. R., & Glaeser, E. L. (2005). Divergence of human capital levels between cities. Papers in regional science, 84(3), 407-444.
  8. Bilici, Z., & Babahanoğlu, V. (2018). Akıllı kent uygulamaları ve Konya örneği. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 9(2), 124-139.
  9. Boyd, D., Crawford, K. (2012), Critical questions for big data. Information. Commune. Soc. 15(5), 662
  10. Braun T., Fung B.C., Iqbal F., Shah B., (2018) Security and privacy challenges in smart cities, Sustain. Cities Soc. 39, 499–507.
  11. Chen, Z., Gan, W., Wu, J., Lin, H., & Chen, C. M. (2024). Metaverse for smart cities: A survey.Internet of Things and Cyber-Physical Systems,4, 203-216.
  12. El-Sheikh, G., El-Kholei, A. O., & El-Buhairi, A. B. (2026). Good governance drives human-centered smart cities towards resilience and equity. Discover Cities, 3(1), 7.
  13. Fang, Y., & Shan, Z. (2024), Optimization of smart city assessment: A human-centered analysis method. IET smart cities, 6 (1), 41-53.
  14. Glasmeier, A., Wood, L., Kleit, A. (2003) Internet Service in Broadband Rural and Urban Pennsylvania: A Partnership or a Digital Divide? Pennsylvania: EMS Environmental Institute Pennsylvania State University. Rural Pennsylvania Center.
  15. Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler-Milanovic, N., & Meijers, E. (2007). Smart cities ranking of Europe's medium-sized cities. Regional Science Center: Vienna University of Technology.
  16. Goodchild, M.F. (2007), Citizens as sensors: the world of voluntary geography. GeoJournal 69(4), 211–221 Harrison, C., & Donnelly, I.A. (2011). Smart cities theory. 55th in ISSS-2011. In Annual Meeting Proceedings, Hull, England
  17. Hırçın, F., & Demir, M. (2023). Akıllı Kent Donatıları Üzerine Bir İnceleme: Erzurum Kenti Örneği. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi, 6(1), 15-32.
  18. Jacobs, A., Pathologies of Big Data. ACMQueue, ACM, New York (2009)
  19. Jimenez J.A., (2018) Intelligent Transportation Systems Texas State University, Springer International Publishing, McClellan et al. (eds.), Smart Cities, DOI 10.1007/978-3-319-59381-4_8
  20. Joshi, S., Saxena, S., & Godbole, T. (2016). Developing smart cities: An integrated framework. Procedia Computer Science, 93, 902-909.
  21. Kadiri, D., Pap, M., & Baletić, B. (2024). Beyond branding, it's a smart city neighborhood. In MATEC Web of Conferences (Vol. 396, p. 14003). EDP Sciences.
  22. Kaiser, Z.A. (2024). Smart governance for smart cities and nations. Journal of Economics and Technology, 2, 216-234.
  23. Kayapinar, Y. E. (2025). Gaziantep Bizim Şehir: Kimlikli, İnsan Odaklı ve İklim Dirençli Akıllı Şehir Modeli. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, (Akıllı Şehirler), 38-68.
  24. Keh, E., Lawrence, M., Sauz, R., Dadashi, N., & Homayounfar, N. (2020). The Ethical Smart City Framework & Toolkit: An Inclusive Application of Human-Centered Design and Public Engagement in Smart City Development. IxD&A, 50, 63-81
  25. Kemeç, A., & Gül, H. (2021). Antalya Büyükşehir Belediyesi örneğinde akilli kent uygulamalari. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 2(3), 355-382.
  26. Khalid, A. (2016), Smart apps for smart live. International Journal of Computer Science and Mobile Computing, 5(10), 97-103.
  27. Komninos, N., Kakderi, C., Panori, A., & Tsarchopoulos, P. (2019). Smart city planning from an evolutionary point of view. Journal of Urban Technology, 26(2), 3-20.
  28. Kornyshova, E., Deneckère, R., & Brinkkemper, S. (eds.) (2025). Smart Life and Smart Life Engineering: Current Status and Future Vision.
  29. Kumar, V. (2020). Smart environment for smart cities. Smart environment for smart cities, 1-53.
  30. Lebezova, E. M., & Ovcharenko, L. A. (2022). A model of citizens' digital participation in the Smart Environment. Journal of the New Economy (переводная версия), 23(3), 62-85.
  31. Levenda, A. M., Keough, N., Rock, M., & Miller, B. (2020). Rethinking public participation in the smart city. Canadian geography/Le géographe canadien, 64(3), 344-358.
  32. Manyika, J., Remes, J., Dobbs, R., Orellana, J., Schaer, F. (2012), Urban America: U.S. cities in the global economy. McKinsey Global Institute, McKinsey & Company, Washington, DC
  33. Mayer-Schönberger, V., Cukier, K. Big Data is a revolution that will transform the way we live, work, and think. Eamon Dolan/Houghton Mifflin, Harcourt (2013)
  34. McClellan, S., Jimenez, J., & Koutitas, G. (2018). Smart cities. Practices, technologies, standards and driving factors, 239.
  35. Mirghaemi, S. A. (2019). Akilli kentler üzerine bir i̇nceleme: Türkiye örneği. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(2), 37-46.
  36. Moumen, N., Radoine, H., Nahiduzzaman, K. M., & Jarar Oulidi, H. (2024). Contextualizing the smart city in Africa: balancing human-centered and techno-centric perspectives for smart urban performance. Smart Cities, 7(2), 712-734.
  37. Mun Chye, C., Fahmy-Abdullah, M., Sufahani, S.F., and Ben Ali, M.K. (2022), A study on intelligent people for the development of smart cities. Third International Conference on Computational and Cognitive Engineering Trends: TCCE 2021 (pp. 257-271). Singapore: Springer Nature Singapore.
  38. Murgante, B., & Borruso, G. (2014). Smart cities in a smart world. With the urban architecture of the future for optimal living (pp. 13-35). Cham: Springer International Publishing.
  39. Nastjuk, I., Trang, S., & Papageorgiou, E. I. (2022). Smart cities and smart governance models for future cities: I. Nastjuk et al. Electronic Markets, 32(4), 1917-1924.
  40. Oliveira, A. and Campolargo M., (2014) Human Smart Cities - An Innovation Ecosystem at ISPIM Americas Innovation Forum. Montreal, Canada.
  41. Oliveira, A., & Campolargo, M. (2015). From smart cities to human smart cities. In 2015, 48. Hawaii International Conference on Systems Sciences (pp. 2336-2344). IEEE.
  42. Petersen, S. A., & Oliveira, M. (2015). Smart neighborhood learning—the state of My Neighbourhood. ID&A Interaction Design and Architecture(s), 27, 66-78.
  43. Prandi, F., Soave, M., Devigili, F., Andreolli, M., & De Amicis, R. (2014). 3D service-oriented smart city platform based on city model visualization. ISPRS Annals of Photogrammetry, Remote Sensing, and Spatial Information Sciences, 2, 59-64.
  44. Roche, S., Nabian, N., Kloeckl, K., & Ratti, C. (2012). Are 'smart cities' smart enough? Global geospatial conference (pp. 215-235).
  45. Rogelj, V., & Bogataj, D. (2020). Smart lifelong neighborhoods: literature review and research agenda. IFAC-PapersOnLine, 53(2), 16902-16907.
  46. Shi, Z. (2023), Research on the Construction of Smart Cities from a Human-Centered Perspective. in ICCREM 2023 (pp. 15-21).
  47. Singh, B. (2015). Smart city-smart life-Dubai Expo 2020. Bangladesh Clothing Industry Experience.
  48. Yimsek, F. S., & Yakar, M. (2023). Akıllı kentlere genel bir bakış. Türkiye Arazi Yönetimi Dergisi, 5(1), 49-56.
  49. Zou Y., Jolly B., Li R., Wang M. (2018), Internet of Things: The Nervous System of the Intelligent City Springer International Publishing McClellan et al. (eds.), Smart Cities, DOI 10.1007/978-3-319-59381-4_5
  50. Xu, H., & Geng, X. (2019), Human-centric service intelligence for smart cities. Smart Cities, 2 (2), 135-152.
  51. Ahmad, K., Maabreh, M., Ghaly, M., Khan, K., Qadir, J., & Al-Fuqaha, A. (2022). Developing the human-centered smart cities of the future: Critical analysis of smart city security, data management, and ethical challenges. Computer Science Review, 43, 100452.
  52. Batty, M., Axhausen, K. W., Giannotti, F., Pozdnoukhov, A., Bazzani, A., Wachowicz, M.,. & Portuguese, Y. (2012). Smart cities of the future. European journal of physics special topics, 214(1), 481-518
  53. Braun T., Fung B.C., Iqbal F., Shah B., (2018) Security and privacy challenges in smart cities, Sustain. Cities Soc. 39, 499–507.
  54. Prandi, F., Soave, M., Devigili, F., Andreolli, M., & De Amicis, R. (2014). 3D service-oriented smart city platform based on city model visualization. ISPRS Annals of Photogrammetry, Remote Sensing, and Spatial Information Sciences, 2, 59-64.
  55. Xu, H., & Geng, X. (2019), Human-centric service intelligence for smart cities. Smart Cities, 2 (2), 135-152.