Dergiler / Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 65 Sayı: 2

KAOS VE DÜZEN DİYALEKTİĞİ: SEMA KAYGUSUZ’UN “ŞEFTALİ” HİKÂYESİNDE ÖZNELEŞME SÜRECİ

THE DIALECTIC OF CHAOS AND ORDER: THE PROCESS OF SUBJECTIVATION IN SEMA KAYGUSUZ'S "PEACH"

Fatıma Ertürk(EGE ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ, YENİ TÜRK EDEBİYATI ANABİLİM DALI)0000-0003-0756-782X
Sayfa
1473–1492
Yayın Tarihi
2025-12-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bütün bunlar dikkate alındığında “Şeftali” hikâyesinin erotik edebiyatın dikkat çekici örneklerinden biri olmakla kalmayıp özneleşme sürecini oldukça etkileyici şekilde ele alan bir hikâye olduğu görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kübizmin görsel dilini andıran kaotik bir beden tasviriyle başlayan “Şeftali” hikâyesindeki parçalanmış beden algısı özneleşme sürecini başlatan ilksel tenin kaosuna tekabül eder.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hikâyenin temel yapısı Rogozinski’nin ben analizindeki ilksel kaostan ten-ben'e geçiş sürecini oldukça etkileyici şekilde vermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bütün bunlar dikkate alındığında “Şeftali” hikâyesinin erotik edebiyatın dikkat çekici örneklerinden biri olmakla kalmayıp özneleşme sürecini oldukça etkileyici şekilde ele alan bir hikâye olduğu görülmektedir.
🔬Tür:İnceleme Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Özneleşme Süreci · Jacob Rogozinski · Sema Kaygusuz

Özet

Kübizmin görsel dilini andıran kaotik bir beden tasviriyle başlayan “Şeftali” hikâyesindeki parçalanmış beden algısı özneleşme sürecini başlatan ilksel tenin kaosuna tekabül eder. Çağdaş felsefenin önemli isimlerinden olan Jacob Rogozinski’ye göre özneleşme süreci ilkin kaosla başlar, bu kaos deneyimlendikten sonra düzene geçilir. Hikâyenin temel yapısı Rogozinski’nin ben analizindeki ilksel kaostan ten-ben'e geçiş sürecini oldukça etkileyici şekilde vermektedir. Bu deformasyon aynı zamanda depresif konumdan paranoid-şizoid konuma gerilemedir çünkü bu konumda kendilik adeta bir nesne olarak algılanır ve hem kendini hem de nesnelerini yok etme kaygısı yaşanır. Bu noktada larvamsı egoların ten-ben'e dönüşmesinde, bir başka deyişle bedenleşmenin ve özdeşleşmenin gerçekleşmesinde cinsellik kilit bir roldedir. Bu sebeple hazza içkin olan saldırganlık ve acı jouissance bağlamında ele alınmıştır. Bu noktada fantasma nesnesi olarak şeftaliyle birlikte öteki de devreye girer ki özneleşme, bir öteki olmaksızın mümkün değildir. Ötekinin bakışının özneyi kastre edici işlevinin yanı sıra hazza olanak sağlayanın da bu kısıtlayan ve yasaklayan bakış olduğu ağaç dalı üzerinden dile getirilmiştir. Hikâyenin bütününde de görüldüğü gibi kaos ve düzen diyalektiği içinde yaşayan özne; varlıktan hiçliğe, hiçlikten varlığa gidip gelmeye mahkûm olan bir oluş’tan ibarettir. Bütün bunlar dikkate alındığında “Şeftali” hikâyesinin erotik edebiyatın dikkat çekici örneklerinden biri olmakla kalmayıp özneleşme sürecini oldukça etkileyici şekilde ele alan bir hikâye olduğu görülmektedir.

Abstract

The fragmented body perception at the beginning of “Peach”, which starts with a chaotic body depiction reminiscent of the visual language of Cubism, corresponds to the primordial chaos of the flesh that initiates the process of subjectivation. According to Jacob Rogozinski, a significant figure in contemporary philosophy, the process of subjectivation begins with chaos, and only after this chaos is experienced does it transition to order. The fundamental structure of the story compellingly illustrates Rogozinski’s transition from primordial chaos to the flesh-self in his analysis of the ego. This deformation also marks a regression from the depressive position to the paranoid-schizoid position, as in this position the self is perceived almost as an object, and anxiety over the destruction of both the self and objects is experienced. In this regard, sexuality plays a crucial role in the transformation of larval egos into flesh-self, or in other words, in the process of embodiment and identification. For this reason, the aggression and pain inherent in pleasure are explored within the context of jouissance. At this point, the “peach” as a phantasmic object brings in the Other, since subjectivation is not possible without the Other. The castrating function of the Other’s gaze, as well as the gaze that enables pleasure, is articulated through the tree branch, which both restricts and prohibits. As seen throughout the story, the subject, living within the dialectic of chaos and order, is nothing but a becoming that oscillates between existence and nothingness. Considering all these factors, it becomes apparent that “Peach” is not only one of the remarkable examples of erotic literature but also a story that compellingly addresses the process of subjectivation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ertürk, F. (2025). KAOS VE DÜZEN DİYALEKTİĞİ: SEMA KAYGUSUZ’UN “ŞEFTALİ” HİKÂYESİNDE ÖZNELEŞME SÜRECİ. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt: 65 Sayı: 2, 1473–1492. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2025.65.2.27

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (57)

  1. Artun, A. (2022). Eros ve Sanat: Modernizm Çağında Sanat ve Cinsellik. İstanbul: İletişim Yayınları.
  2. Bataille, G. (1993). Erotizm. (M. M. Yakupoğlu, Çev.). Ankara: Onur Yayıncılık.
  3. Beckett, S. (2012). Proust. (O. Koçak, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  4. Best, S. ve Kellner, D. (2016). Postmodern Teori: Eleştirel Soruşturmalar. (M. Küçük, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  5. Bütün, S. (2016). Doyabilmek ne mümkün? Ian Edebiyat, 4, 98-99.
  6. Clero, J.P. (2011). Lacan Sözlüğü. (Ö. Soysal, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
  7. Comte-Sponville, A. (2015). Cinsellik, Aşk ve Ölüm. (C. Özatalay, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
  8. Deleuze, G. ve Guattari, F. (2017). Anti-Ödipus: Kapitalizm ve Şizofreni. (F. Ege, H. Erdoğan ve M. Yiğitalp, Çev.). İstanbul: Bilim ve Sosyalizm Yayınları.
  9. Ersoy, B. (2022). Sema Kaygusuz’un Öykülerinde Yapı ve Tema. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Batman: Batman Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
  10. Ersoy, B. ve Karadeniz, M. (2022). Sema Kaygusuz’un Öykülerinde Kadın Karakterler. Söylem Filoloji Dergisi, 7(3), 789-806.
  11. Filiz, K. (2020). Jacob Rogozinski ile Ben (Ego), Hayat ve Şiddet Üzerine. Sabah Ülkesi, 62, 121-125.
  12. Fink, B. (2020). Lacancı Özne. (K. Güleç, Çev.). İstanbul: Encore Yayınları.
  13. Fink, B. (2016). Lacancı Psikanalize Bir Girişi: Klinik ve Kuram. (Ö. Öğütcen, Çev.). İstanbul: Encore Yayınları.
  14. Foucault, M. (2019). Özne ve İktidar. (I. Ergüden ve O. Akınhay, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  15. Foucault, M. (2018). Cinselliğin Tarihi. (H. U. Tanrıöver, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  16. Freud, S. (2023). Sevgi ve Cinsellik: Cinsellik Kuramı Üzerine Üç Makale. (L. Uslu, Çev.). İzmir: Cem Yayınevi.
  17. Freud, S. (2022). Psikanalize Giriş: Rüya. (L. Uslu, Çev.). İzmir: Cem Yayınevi.
  18. Freud, S. (1996). Düşlerin Yorumu I. (E. Kapkın, Çev.). İstanbul: Payel Yayınları.
  19. Frisch, M. (1996). Stiller. (İ. Özdemir, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  20. Gutting, G. (2010). Foucault. (H. Gür, Çev.). Ankara: Dost Yayınları.
  21. Heidegger, M. (2006). Varlık ve Zaman. (K. H. Ökten). İstanbul: Agora Kitaplığı.
  22. İzmir, M. (2019). Öznenin Diyalektiği: Hegel, Sartre ve Lacan. Ankara: İmge Kitabevi.
  23. Jaquet, C. (2020). Arzu. (E. Durmuş, Çev.). İstanbul: Otonom Yayıncılık.
  24. Jung, C. G. (2018). İnsan ve Sembolleri. (H. M. İlgün, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  25. Karaca, Ş. (2024). Şule Gürbüz’ün Kambur Romanında Müzik ve Varoluş Diyalektiği. Kurgan, 82, 37-42.
  26. Kaya, Ö. (2016). Bir Açmış Bir Tokmuş: Sema Kaygusuz Öykülerinde Dönüşümün Hâlleri. Monograf Edebiyat Eleştirisi Dergisi, 6, 216-241.
  27. Kaygusuz, S. (2016). Doyma Noktası. İstanbul: Metis Yayınları.
  28. Küçükatalay, G. (2019). Sema Kaygusuz Öykücülüğü Üzerine Bir İnceleme. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  29. Lacan, J. (2013). Psikanalizin Dört Temel Kavramı: Seminer 11. Kitap. (N. Erdem, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  30. Leader, D. (2023). Cinsellik Seksten mi İbaret? (A. Göçmen, Çev.). İstanbul: Encore Yayınları.
  31. Leader, D. (2022). Jouissance: Cinsellik, Istırap ve Tatmin. (İ. Taşçıoğlu, Çev.). İstanbul: Encore Yayınları.
  32. Leschziner, G. (2024). Beynin Gece Hayatı: Kâbuslar, Sinirbilim ve Uykunun Gizli Dünyası. (Z. A. Tozar, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  33. Mansfield, N. (2021). Öznellik: Freud’dan Haraway’e Benlik Kuramları. (E. O. Gezmiş, Çev.). İstanbul: Babil Kitap.
  34. McGowan, T. (2018). Sahip Olmadığımız Şeyin Keyfini Sürmek: Psikanalizin Politik Projesi. (K. Güleç, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
  35. Ogden, T. H. (2022). Zihin Matrisi: Nesne İlişkileri ve Psikanalitik Diyalog. (A. Şimşek, Çev.). İstanbul: Sfenks Kitap.
  36. Öğütcen, Ö. (2018). Rüyalar Ne İşe Yarar? Erişim tarihi: 23.01.2025, https://encorekitap.com/2018/10/21/ruyalar-ne-ise-yarar/
  37. Öz, F. (2016). Sema Kaygusuz’dan Yaralı İnsan Öyküleri: Doyma Noktası. Erişim tarihi: 30.01.2025, https://www.metiskitap.com/catalog/text/99795
  38. Paksoy, H. (2014). Sema Kaygusuz’un Hikâyelerinde Modern İnsanın Yalnızlığı.
  39. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ardahan: Ardahan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  40. Philips, A. (2023). İlgi Arayışı. (A. Çavdar, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  41. Reich, W. (2015). Cinsel Devrim. (L. Uslu, Çev.). İzmir: Cem Yayınevi.
  42. Rogozinski, J. (2018). Ben ve Ten: Ego-Analize Giriş. (M. Aktaş, Çev.). İstanbul: Pinhan Yayınları.
  43. Sartre, J-P. (2011). Varlık ve Hiçlik: Fenomenolojik Ontoloji Denemesi. (T. Ilgaz ve G.Çankaya Eksen, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
  44. Schopenhauer, A. (2023). İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya. (A. O. Aktaş, Çev.). İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
  45. Schuster, A. (2020). Haz Sorunu: Deleuze ve Psikanaliz. (C. Özkaya, Çev.). İstanbul: Sander Yayınları.
  46. Soler, C. (2006). What Lacan Said about Women: A Psychoanalytic Study. (J. Holland, Çev.). New York: Other Press.
  47. Solomon, R. C. (2020). Akılcılıktan Varoluşçuluğa Varoluşçular ve 19. Yüzyıldaki Kökleri. (R. Kuldaşlı, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  48. Spinoza, B. (2018). Geometrik Düzene Göre Kanıtlanmış ve Beş Bölüme Ayrılmış Olan Etika. (H. Z. Ülken, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  49. Sterne, L. (2015). Tristram Shandy Beyefendi’nin Hayatı ve Görüşleri. (N. Yavuz, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  50. Şen, C. (2024). Özne'nin Yüceltilmesi ve İsmet Özel Şiiri. Hece Dergisi İsmet Özel Özel Sayısı – Cilt 1, 325, 169-191.
  51. Şen, C. (2021). Bir Söylem Analizi; Kadınların Taşıdıkları Pankartlarda Eril Söylemi Yapıbozuma Uğratan Dişil Söylem. Turkish Studies - Language, 16(1), 439-450. Doi: 10.47845/TurkishStudies.47588
  52. Uysal, Z. (2022). Ölmeye Yatmak’ta Tutunan Kadın: Modernist Roman, Kadınlık ve Özneleşme. Türklük Bilgisi Araştırmaları, 58, 315-321.
  53. Vesper, Y. (2016). Sema Kaygusuz’un Romanı Yere Düşen Dualar’da Gözün Serüveni. Monograf, 6, 253-268.
  54. Yakupoğlu, M. M. (2021). Varoluş, Ahlâk ve Ölüm. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  55. Yener, L. (2010). Sema Kaygusuz: Hikâyeden Romana. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  56. Yücel, G. (2023). Sema Kaygusuz’un Eserlerine Ekoeleştirel Bir Bakış. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş: Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  57. Zizek, S. (2005) Yamuk Bakmak: Popüler Kültürden Jacques Lacan’a Giriş. (T. Birkan, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.