Dergiler / Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 65 Sayı: 2

ÇİN KÜLTÜRÜNDE YEŞİM TAŞI

JADE IN CHINESE CULTURE

Ertuğrul Ceylan(Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi)0000-0001-6646-0382
Sayfa
1275–1303
Yayın Tarihi
2025-12-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın amacı, yeşim taşının tarihini, fiziksel ve metafiziksel özellikleri üzerinden inceleyerek Çin kültür tarihindeki yerini ve önemini ortaya koyacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çoğu zaman değersiz olarak atfedilen taş, insanlık tarihinde yaygın olarak kullanılan değerli nesnelerden biri olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünya tarihi boyunca hem fiziksel hem de metafizik anlamda değerli taşların kıymetine paha biçilememiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın amacı, yeşim taşının tarihini, fiziksel ve metafiziksel özellikleri üzerinden inceleyerek Çin kültür tarihindeki yerini ve önemini ortaya koyacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:yeşim taşı · Çin kültürü · doğal taş

Özet

Çoğu zaman değersiz olarak atfedilen taş, insanlık tarihinde yaygın olarak kullanılan değerli nesnelerden biri olmuştur. Bazı zamanlar sıradanlığın ve basitliğin, bazı zamanlar ise üstünlüğün ve asilliğin simgesi olarak kabul edilmiştir. Dünya tarihi boyunca hem fiziksel hem de metafizik anlamda değerli taşların kıymetine paha biçilememiştir. Fiziksel önemi, taşın renk, desen, sertlik, yüzey kayganlığı gibi özellikleriyle ilgili iken; metafizik boyutu ise taşın insanlar üzerinde şifa sağlama, kötü enerjileri uzaklaştırma, koruma, olağanüstü güçler verme, şans getirme gibi özellikleriyle ön plana çıkmıştır. Değerli taşların özellikle metafiziksel boyutu ön plana çıkarılmış ve çoğu zaman kutsal kabul edilmiştir. Bu değerli taşlardan biri olarak kabul edilen yeşim taşı da Çin kültüründe hem maddi hem de manevi olarak değer görmektedir. Öyle ki geçmişten günümüzde Çinliler için değerli bir taş olan yeşim taşı halen özel günlerde hediye olarak alınıp verilmektedir. Bu çalışmanın amacı, yeşim taşının tarihini, fiziksel ve metafiziksel özellikleri üzerinden inceleyerek Çin kültür tarihindeki yerini ve önemini ortaya koyacaktır.

Abstract

Stone, often regarded as worthless, has been one of the most widely used valuable objects throughout human history. At times, it has been considered a symbol of ordinariness and simplicity, while at other times, a symbol of superiority and nobility. Throughout world history, the value of precious stones has been inestimable in both physical and metaphysical terms. While its physical importance relates to characteristics such as color, pattern, hardness, and surface smoothness; its metaphysical dimension has come to the forefront with properties such as providing healing, repelling negative energies, offering protection, granting extraordinary powers, and bringing luck. The metaphysical aspect of precious stones has been particularly emphasized and often considered sacred. Jade, recognized as one of these precious stones, is valued both materially and spiritually in Chinese culture. So much so that jade, which has been a precious stone for the Chinese from the past to the present, is still given and received as a gift on special occasions. The purpose of this study is to examine the history of jade through its physical and metaphysical properties and to reveal its place and importance in Chinese cultural history

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ceylan, E. (2025). ÇİN KÜLTÜRÜNDE YEŞİM TAŞI. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt: 65 Sayı: 2, 1275–1303. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2025.65.2.21

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Altı obje (六器). Erişim tarihi: 03.06.2024, http://www.360doc.com/content/18/0919/17/37583807_788009093.shtml
  2. Batı Han Öncesine Ait Yeşim Kılıç Sapı, Yüzüğü ve Ucu. Erişim tarihi: 15.10.2024, https://www.sohu.com/a/304571259_386246
  3. Ceylan, E. (2017). Wang Mang Dönemi Hun Politikası. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Ceylan, F. E. (2022). Vatansever Şair Qu Yuan (屈原) ve Eserleri Üzerine. O. Köksal, N. Pamuk Öztürk ve M. Dolmacı (Editörler). Dil Edebiyat ve Çeviri Çalışmaları içinde. İstanbul: Çizgi Kitabevi.
  5. Eberhard, W. (2000). Çin Simgeleri Sözlüğü. (A. Kazancıgil ve A. Berekt, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  6. Guan, S. (2019). Guanyu Xian Qin Yu Shi Wenzi de Tantao. Zhongguo Minzu Bolan, 229-230.
  7. Guanzi (t.y.). Shui Di 水地. Erişim tarihi: 10.10.2024, https://ctext.org/guanzi/shuidi/ zhs?searchu=%E4%B9%9D%E5%BE%B7
  8. Gündoğdu, F., & Sunay, H. (2012). İnovasyon ve Türk spor yönetiminde inovasyon uygulamaları. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(2), 61-66.
  9. Hao, L. (2011). Wenrun he Wan Huamei Jianqiang cong “Liji Yuzao” Kan Zhongguo Yu Wenhua. Zhengzhou Tielu Zhiye Jishu Xueyuan Xuebao, 23(2), 60-62.
  10. Hou, R. (2025). Qiantan Yuan Dai Yuqi de Caoyuan Wenhua Tezheng. Chifeng Xueyuan Xuebao, 46(5), 41-45.
  11. Jiang, F. (2010). Nanyang Han Dai Yu Wenhua de Neihan yu Diwei. Nandu Xuetan: Renwen Shehui Kexue Xuebao, 30(2), 20-23.
  12. Jiang, L. (2011). Zhongguo Yu. Hefei: Huangshan Shushe.
  13. Köse, S. (2021). Ritüel Bellek. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 14(33), 57-70.
  14. Kurtuldu, E. (2010). Klasik Çin Şiirinden Seçmeler. Ankara: Yapı Kredi Yayınları.
  15. Li, C. (2020). Eski Çağlardan Günümüze Çin Edebiyatı. İstanbul: Kaynak Yayınları.
  16. Li, D. (2016). Wenhua Shi Shenme. Wenhua Ruan Shili Yanjiu, 4(1), 11-18.
  17. Li, G. (2011). Yi “Tong Ling Baoyu” Kan “Hongloumeng” Yu Wenhua. Baoshi he Baoshi Xue Zazhi, 13(2), 56-62.
  18. Li, Y. (2021). Yi Shi Xinyang yu Yinbi Zhixu Zhong de Tianxia. Shehui Kexuejia, 11, 10-16.
  19. Liji, (t.y.). Yu. Erişim tarihi: 08.10.2024, https://ctext.org/text.pl?node=10460&if=gb&show=parallel&remap=gb
  20. Liji (t.y.). Pingyi. Erişim tarihi 18.11.2025, https://ctext.org/text.pl?node=10460&if=gb&show=parallel&remap=gb
  21. Lin, Y. (1967). Ali Ekber’in Hıtaynâme Adlı Eserinin Çin Kaynakları ile Mukayese ve Tenkidi. Taibei: Şinasi Tekin Collection.
  22. Liu, X. (t.y.). Shuo Yuan 说苑. Erişim tarihi: 10.10.2024, https://ctext.org/shuoyuan/ zhs?searchu=%E7%8E%89%E6%9C%89%E5%85%AD%E7%BE%8E
  23. Luan, B. (2008). Xinglong Wa Wenhua He Hongshan Wenhua yu Liao Laiyuan Wenti. Chifeng Xueyuan Xuebao: Hanwen Zhexue Shehui Kexueban, 1, 39-42.
  24. National Geographic. (2010). Çin Uygarlığı-Arkeoloji Çin’in Geçmişini Gün Işığına Çıkarıyor. İstanbul: Özkaracan Matbaacılık
  25. Pan, T. (2019). Qian Xi Zhongguo Y u Wenhua Fazhan de Wu ge Jieduan. Shoucang, 8, 226-227.
  26. Pang, J. (1998). Gudian Wenxue yu Bao Yu Shi Wenhua. Laiyuan Qikan, 3, 34-35.
  27. Shan Hai Jing (t.y.). Erişim tarihi 20.09.2024, https://ctext.org/shan-haijing/ zhs?searchu=%E9%BB%84%E5%B8%9D
  28. Shi, L. (2013). Liao Dai Yuqi Zai Zhongguo Yu Wenhua Zhong de Diwei. Lishi Yanjiu, 1, 42-49.
  29. Song, Y. (1637). Tian Gong Kai Wu Juan Xia-Zhu Yu Di Shi Ba. Erişim tarihi 04.03.2025,https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&chapter=429139&searchu=%E7% 8E%89
  30. Şarkılar Kitabı (t.y.). Erişim tarihi 25.09.2024, https://ctext.org/book-of-poetry/mugua/ zhs
  31. Şarkılar Kitabı (t.y.). ”Xiao Rong”. Erişim tarihi 17.11.2025, https://ctext.org/bookof- poetry/xiao-rong/zhs
  32. Wang, M., & Shi, G. (2020). The Evolution Of Chinese Jade Carving Craftsmanship. Gems & Gemology, 56(1), 30-53.
  33. Wang, Z. (2017). Cong Xiandai Hanyu Wang Pang Zi Kan Zhongguo de Yu Wenhua. Xiandai Yuwen: Xia Xun, Yuyan Yanjiu, 10, 71-73.
  34. Xu, S. (t.y.). Yu. Shuowen Jiezi içinde. Erişim tarihi: 07.01.2024, https://www.cidianwang.com/shuowenjiezi/yu2324.htm
  35. Xunzi (t.y.). Faxing 法行. Erişim tarihi: 25.09.2024, https://ctext.org/xunzi/faxing/ zhs Yan, Z. (2009). Zhongguo Gudai Yuqi Zaoxing de Yanbian. Yishu Shenghuo, 2, 66-69. Yang, M. (2024). In-depth Exploration of Traditional Cultural Elements in the Course" Stone Culture and Gem and Jade Appreciation. Region - Educational Research and Reviews, 6 (1), 17-21.
  36. Yang, B. (2005). Wu, Yu, Shen Fan Lun. Zhongyuan Wenwu, 4, 63-69.
  37. Yang, B. (1982). Qing Dai Gongting Yuqi. Gugong Bowuyuan Yuankan, 2, 49.
  38. Yao, Q. (2012). Zhongguo Shi. Hefei: Huangshan Shushe.
  39. Yılmaz, D. (2012). Shan Hai Jing’de Geçen Hayvanların ve Mitolojik Yaratıkların İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Sinoloji Anabilim Dalı.
  40. Zhang, T. (2017). Tang Dai Yuqi de Tezheng ji Wenhua Neihan Tantao. Dazhong Wenyi, 2, 73.
  41. Zhao, J. (2025). Junzi yu Wuxiang. Meixue Yanjiu, 1, 4-16.
  42. Zhao, Q. (2014). Yuan Yuan Liuchang Bo Da Jingshen de Zhongguo Yu Wenhua- Jiantan Kunlun Yu. Qun Wen Tiandi, 1, 61-66.
  43. Zhao, T., Yan, X., Cui, S., & Niu, W. (1994). The Physical And Chemical Properties of Synthetic a nd N atural J adeite f or J ewellery. Journal Of Materials Science, 29, 1514-1520.
  44. Zhou, G. (2008). Zhongguo Yu Wenhua de Neihan Tanxi. Huangshi Ligong Xueyuan Xuebao, 25(2), 23-31.
  45. Zhou Li (t.y.). Erişim tarihi 17.11.2025, https://ctext.org/rites-of-zhou/tian-guanzhong- zai/zhs?searchu=%E7%8E%89%E5%BA%9C
  46. Zhou Li (t.y.). “Da Zongbo”. Erişim tarihi 18.11.2025, https://ctext.org/text.pl?node=36931&if=gb&show=parallel&remap=gb
  47. Zhu, Y. (2022).Yi Yu Tong Ling Wei Yu Wei Gang- Lun Xinglongwa Wenhua Dao Hengshan Wenhua Yuqi zhi Fazhan ji Neihan Yanhua. Wenhua Xuekan, 11, 18- 21.