Dergiler / Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 65 Sayı: 2

KIRSAL MEKÂNIN İMAR BARIŞIYLA İMTİHANI: ÇAMLIHEMŞİN

THE STRUGGLE OF RURAL SPACE WITH THE ZONING PEACE: ÇAMLIHEMŞİN

Sayfa
1254–1274
Yayın Tarihi
2025-12-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu veriler ışığında, İmar Barışı uygulamalarının kırsal alanlarda yarattığı etkilerin, yerel düzeydeki politikaların etkisinden bağımsız olmadığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İmar Barışı, Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihsel sürecinde zaman zaman uygulanan, yapılaşmanın yasal hale getirilmesini amaçlayan bir politik ve stratejik uygulamadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Son olarak, 18 Mayıs 2018 tarihinde yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Kanunu'nun 16. maddesinde yer alan düzenleme ile İmar Kanunu'na geçici 16. madde eklenerek bu uygulama yeniden hayata geçirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu veriler ışığında, İmar Barışı uygulamalarının kırsal alanlarda yarattığı etkilerin, yerel düzeydeki politikaların etkisinden bağımsız olmadığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:kırsal mekan · imar barışı · kırsal dönüşüm

Özet

İmar Barışı, Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihsel sürecinde zaman zaman uygulanan, yapılaşmanın yasal hale getirilmesini amaçlayan bir politik ve stratejik uygulamadır. Son olarak, 18 Mayıs 2018 tarihinde yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Kanunu'nun 16. maddesinde yer alan düzenleme ile İmar Kanunu'na geçici 16. madde eklenerek bu uygulama yeniden hayata geçirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Çamlıhemşin İlçesi'ndeki son İmar Barışı uygulaması çerçevesinde, kırsal mekânın ulusal politikalar doğrultusunda geçirdiği dönüşümü incelemektir. Araştırma, Çamlıhemşin'deki yapılaşma dinamiklerini detaylı bir şekilde ele alarak, İmar Barışı'na yapılan başvurular ve bu başvuruların kırsal alanda nasıl bir etki yarattığına dair veriler sunmaktadır. Çalışmada, İmar Barışı'nın ulusal literatürdeki tartışmalarına ve uygulama sürecine ek olarak, Çamlıhemşin İlçesi'ndeki başvurulara ilişkin veriler değerlendirilmiştir. Çamlıhemşin'deki yapılaşma örnekleri üzerinden kırsal alanda mekânsal dönüşüm dinamikleri analiz edilerek, üretim mekânlarından tüketim mekânlarına geçiş süreçleri incelenmiştir. Bu veriler ışığında, İmar Barışı uygulamalarının kırsal alanlarda yarattığı etkilerin, yerel düzeydeki politikaların etkisinden bağımsız olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre İmar Barışı, kırsal mekânlardaki yapılaşma süreçlerini hızlandırarak bu bölgelerde üretim odaklı mekânların tüketim odaklı mekânlara dönüşmesini teşvik etmektedir. Ayrıca, çalışmada, bu dönüşüm süreçlerinin yerel ve ulusal politikaların bir yansıması olduğu ve kırsal mekânların sosyo-ekonomik yapısında önemli değişimlere yol açtığı vurgulanmıştır. Bu bulgular, kırsal alanların planlama ve yönetiminde İmar Barışı gibi ulusal politikaların etkisinin daha kapsamlı bir şekilde ele alınması gerektiğini göstermektedir.

Abstract

The Zoning Peace (İmar Barışı) is a political and strategic policy periodically implemented in the historical process of the Republic of Türkiye to legalize unregistered constructions. Most recently, this practice was reintroduced through an amendment to Article 16 of the Zoning Law, added by Article 16 of Law No. 7143 on the Restructuring of Certain Taxes and Other Debts, which came into effect on May 18, 2018. This study aims to examine the transformation of rural spaces in line with national policies within the framework of the most recent Zoning Peace implementation in the Çamlıhemşin District. The research analyzes the dynamics of construction in Çamlıhemşin in detail, providing data on applications to the Zoning Peace and their impact on rural areas. In addition to discussing the Zoning Peace in the context of national literature and its implementation process, the study evaluates data related to applications in Çamlıhemşin District. By analyzing examples of construction in Çamlıhemşin, it investigates the spatial transformation dynamics in rural areas, focusing on the transition from production-oriented spaces to consumption-oriented ones. Based on the data, the study finds that the impacts of Zoning Peace on rural areas are not independent of local-level policies. The findings reveal that Zoning Peace accelerates construction processes in rural areas, fostering the transformation of production spaces into consumption spaces. Furthermore, the study highlights that these transformation processes reflect local and national policies, significantly altering the socio-economic structure of rural spaces. These findings underscore the need for a more comprehensive examination of the influence of national policies like Zoning Peace in the planning and management of rural areas.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öncü, M. A. (2025). KIRSAL MEKÂNIN İMAR BARIŞIYLA İMTİHANI: ÇAMLIHEMŞİN. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt: 65 Sayı: 2, 1254–1274. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2025.65.2.20

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Altaban, Ö., ve Güvenç, M. (1990). Urban Planning in Ankara. Cities, 7(2), 149-158, https://doi.org/10.1016/0264-2751(90)90069-J.
  2. Altundal Öncü, M. (2015). Bir Kentsel Kamusal Mekân Olarak Parkların Kapitalist Kentleşme Süreciyle Üretiminin Yorumlanması: Dikmen Vadisi Örneği (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Ankara Belediyesine, Arsa ve Arazisinden Belli bir Kısmını Mesken Yapacaklara 2490 Sayılı Kanun Hükümlerine Bağlı Olmaksızın ve Muayyen Şartlarla Tahsis ve Temlik Yetkisi Verilmesi Hakkında Kanun. (1948). (5218 Sayılı Yasa), T.C. 22/6/1948 tarih 6938 sayılı Resmî Gazete.
  4. Bauman, Z. (2013). Azınlığın Zenginliği Hepimizin Çıkarına mıdır?. Milel ve Nihal, 11(1), 169-172.
  5. Bina Yapımını Teşvik Kanunu. (1948). (522 Sayılı Yasa), T.C. 6/7/1948 tarih 6950 sayılı Resmî Gazete.
  6. Bina Yapımını Teşvik ve İzinsiz Yapılan Binalar Hakkında Kanun. (6188 Sayılı Yasa), T.C. 29/7/1953 tarih 8470 sayılı Resmî Gazete.
  7. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, (2024). Çamlıhemşin İlçesi Yapı Kayıt Belgeleri. Alınma tarihi: 15 Şubat 2024.
  8. Danielson, M. N. ve Keleş, R. (1985). The Politics of Rapid Urbanization: Government and Growth in Modern Turkey. New York: Holmes & Meier.
  9. Dayal, V., Kapuria, P. ve Mitra, A. (2011). Population Pressure and Environment in the Context of Growth: Evidence from an Indian City. International Journal of Urban Sustainable Development, 3(2), 168-184, https://doi.org/10.1080/19463138.2011.613616.
  10. Demiralp, S., Demiralp, S. ve Gumus, I. (2016). The State of Property Development in Turkey: Facts and Comparisons. New Perspectives on Turkey. Koç University- Tüsiad Economic Research Forum Working Paper Series, Koç University-Tüsiad Economic Research Forum, İstanbul.
  11. DeWalt, K. M. ve DeWalt, B. R. (2011). Participant Observation: A Guide For Fieldworkers (2. bs.). Washington: Rowman & Littlefield.
  12. Doğan, B. (2023). Anayasa Hukuku Açısından Konut Hakkı. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 31(3), 1321-1356. https://doi.org/10.15337/suhfd.1328707.
  13. Dudzic-Gyurkovich, K. (2021). Urban Development and Population Pressure: The Case of Młynówka Królewska Park in Krakow, Poland. Sustainability, 13(3). https://doi.org/10.3390/SU13031116.
  14. Forte, F. (2014). Illegal Buildings and Local Finance in New Metropolitan Perspectives. In Advanced Engineering Forum, 11, 600–606). Trans Tech Publications, Ltd.https://doi.org/10.4028/www.scientific.net/aef.11.600.
  15. Gecekondu Kanunu. (775 Sayılı Yasa), T.C. 20.7.1966 tarih 12362 sayılı Resmî Gazete.
  16. Harvey, D. (2003). The Right to the City. International Journal of Urban and Regional Research, 27(4), 939-941.
  17. Hazineden Belediyelere Devredilecek Arazi ve Arsalar Hakkında Kanun. (7367 Sayılı Yasa), T.C. 29/7/1959 tarih 10265 sayılı Resmî Gazete. 7
  18. Hoselitz, B. F. (1957). Population Pressure Industrialization and Social Mobility. Population Studies-a Journal of Demography, 11(2), 123-135. https://doi.org/10.1080/00324728.1957.10413238.
  19. Hoşgör, E., Ece, M. ve Konak, N. (2016). Yeşil Ekonomi ve Küresel İklim Değişikliği Politikaları. Toplum ve Bilim, 138(139), 26-50.
  20. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu’nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun. (2981 Sayılı Yasa), T.C. 8/3/1984 tarih 18335 sayılı Resmî Gazete.
  21. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Olarak Yapılan Yapılara Uygulanacak İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanunu’nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun. (2805 Sayılı Yasa), T.C. 21/3/1983 tarih 18001 sayılı Resmî Gazete.
  22. Karapınar, B. (2007). Rural Transformation in Turkey 19802004: Case Studies from Three Regions. International Journal of Agricultural Resources, Governance and Ecology, 6(4-5), 483-513. https://doi.org/10.1504/IJARGE.2007.013508.
  23. Keleş, İ. (2023). Türkiye’de İmar Aflarının İmar Yasaları ve İmar Planlarına Etkisi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(7),969–990. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1259.
  24. Neuman, W. L. (2020). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches (8. bs.). Pearson.
  25. Öğdül, H. G. (2010). Urban and Rural Definitions in Regional Context: A Case Study on Turkey. European Planning Studies. European Planning Studies, 18(9), 1519- 1541. https://doi.org/10.1080/09654313.2010.492589
  26. Piketty, T. (2014). Capital in the Twenty-First Century. Harvard University Press.
  27. Rosenberg, L. (2013). Urbanising the Rural. Local Strategies for Creating “New Style” Communities in China Perspectives, 2013(3), 63-71.
  28. Ruhsatsız Yapıların Yıktırılması ve 2290 sayılı Belediye Yapı ve Yollar Kanunu’nun 13. Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun. (1949). (5431 Sayılı Yasa), T.C. 11/6/1949 tarih 7230 sayılı Resmî Gazete.
  29. Tercan, B. (2018). 1948'den Bugüne İmar Afları. Mimarlık, 403.
  30. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçları, Erişim tarihi: 15 Mart 2023. https://biruni.tuik.gov.tr/.
  31. Türel, A. (1989). 1980 Sonrasında Konut Üretimindeki Gelişmeler. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 9(2), 137–154, 1989, Erişim tarihi: 26.11.2024, http://jfa.arch.metu.edu.tr/archive/0258-5316/1989/cilt09/sayi_2/137- 154.pdf.
  32. Uzun, C. N. (2005). Residential Transformation of Squatter Settlements: Urban Redevelopment Projects in Ankara. Journal of Housing and The Built Environment, 20, 183-199. https://doi.org/10.1007/S10901-005-9002-9.
  33. Uzun, B. ve Simsek, N. C. (2015). Upgrading of Illegal Settlements in Turkey; The Case of North Ankara Entrance Urban Regeneration Project. Habitat International, 49, 157-164. https://doi.org/10.1016/J.HABITATINT.2015.05.026
  34. Voskresenskaya, E. ve Zhilskiy, N. (2023). Theoretical and Practical Aspects of Unauthorized Construction: The Matter of Legalization and Demolition. In E3S Web of Conferences, 371, 8. EDP Sciences.
  35. Zhou, X., Li, X. ve Gu, X. (2023). How Does Urban-Rural Capital Flow Affect Rural Reconstruction near Metropolitan Areas? Evidence from Shanghai, China. Land 12(3), 620. https://doi.org/10.3390/land12030620.
  36. 3290 Sayılı Kanun ile Değişik 2981 Sayılı Kanun’un Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin Kanun. (3366 Sayılı Yasa), 26/5/1987 tarih 19471 sayılı Resmî Gazete.
  37. Danielson, M. N. ve Keleş, R. (1985). The Politics of Rapid Urbanization: Government and Growth in Modern Turkey. New York: Holmes & Meier.