Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI Insightİkinci eksende, müziğin yasaklanması, sansür ve kitap yakmalar, Yekker’in kitabevinin kapatılması gibi örnekler üzerinden entelektüel alanın sistematik imhasını Spivak, Medina ve Stora ile diyalog hâlinde bir tür epistemicide olarak tartışılmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, Tahar Djaout’un ölümünden sonra yayımlanan Le Dernier été de la raison adlı romanında dini fanatizm, epistemik şiddet ve obskürantizmin Cezayir’in sömürge-sonrası bağlamında nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Çalışma, romanı hem Fransız sömürge tahakkümünün uzun süreli etkileri hem de FLN’in ulusalcı tarih yazımı ile 1990’ların “kara on yılı” zemininde, edebi bir distopya ve etik bir vasiyet metni olarak konumlandırır. Yakın okuma yöntemiyle, romandaki teokratik rejimin bedenleri, duygulanımları ve tahayyülleri nasıl düzenlediği Frères Vigilants figüründe cisimleşen panoptik gözetim, kamusal alanın ideolojik bir çağırma (fr. interpellation) mekanizması olarak dinsel sloganlarla doyurulması ve çocukların “Hakikat”in kör uygulayıcıları hâline getirilmesi yoluyla habitus’un yeniden biçimlendirilmesi çok katmanlı biçimde analiz edilir. Foucault, Althusser ve Bourdieu’nün kavramlarından hareketle, sembolik ve disipline edici şiddetin kadınların radikal biçimde silinmesi ve şeytanlaştırılmasıyla nasıl kesiştiği gösterilir; kadınların kamusal görünürlüğünden mahrum bırakılması, daha geniş çaplı bir toplumsal parçalama projesinin odak noktası olarak okunur. İkinci eksende, müziğin yasaklanması, sansür ve kitap yakmalar, Yekker’in kitabevinin kapatılması gibi örnekler üzerinden entelektüel alanın sistematik imhasını Spivak, Medina ve Stora ile diyalog hâlinde bir tür epistemicide olarak tartışılmaktadır.
Abstract
This article examines how Tahar Djaout’s posthumously published novel Le Dernier été de la raison exposes the nexus between religious fanaticism, epistemic violence and obscurantism in postcolonial Algeria. Situated against the longue durée of French colonial domination, the nationalist rewriting of history by the FLN and the “black decade” of the 1990s, the study reads Djaout’s text as both literary dystopia and ethical testament. Through a close reading of the novel, it analyses the multi-layered mechanisms by which the fictional theocratic regime regulates bodies, affects and imaginations: panoptic surveillance embodied by the Frères Vigilants, the saturation of public space with religious slogans as ideological interpellation, and the remodelling of habitus via the education of children into blind executors of “Truth”. Drawing on Foucault, Althusser and Bourdieu, the article shows how symbolic and disciplinary violence converge in the radical erasure and demonisation of women, whose exclusion from public visibility crystallises a broader project of social fragmentation. A second axis explores the systematic destruction of the aesthetic and intellectual sphere, banning of music, censorship and book burnings, the closure of Boualem Yekker’s bookshop as a form of epistemicide, in dialogue with Spivak, Medina and Stora.