Dergiler / Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Adli Psikolojik Değerlendirmenin Temel İlkeleri: Destekleyici Bir Unsur Olarak Psikolojik Testler

Basic Principles of Forensic Psychological Assessment: Psychological Tests as a Supporting Component

Hülya Ayhan(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA, ADLİ TIP VE ADLİ BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0002-2301-411X
Hakan Karaman(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA, ADLİ TIP VE ADLİ BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0002-7207-2527
Sayfa
36–47
Yayın Tarihi
2021-08-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Anahtar Kelimeler: Adli Psikoloji, Adli Değerlendirme, Adli Psikolojik Görüşme, Psikolojik Testler

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amerikan Psikoloji Birliği tarafından bir uzmanlık alanı olarak kabul edilen adli psikoloji, psikoloji biliminin bütün alt alanlarında yapılan araştırma ve deneylerin hukuk alanına uygulanması şeklinde tanımlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunlardan ilki adli değerlendirme ve raporlama yapmak iken ikincisi ise değerlendirme, müdahale ve tedavi amacıyla hizmet vermektir.
💡
Sonuç & Katkı:Anahtar Kelimeler: Adli Psikoloji, Adli Değerlendirme, Adli Psikolojik Görüşme, Psikolojik Testler
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Adli Psikoloji · Adli Değerlendirme · Adli Psikolojik Görüşme

Özet

Amerikan Psikoloji Birliği tarafından bir uzmanlık alanı olarak kabul edilen adli psikoloji, psikoloji biliminin bütün alt alanlarında yapılan araştırma ve deneylerin hukuk alanına uygulanması şeklinde tanımlanmaktadır. Adli psikoloji alanında çalışan psikologların iki temel görev alanı bulunmaktadır. Bunlardan ilki adli değerlendirme ve raporlama yapmak iken ikincisi ise değerlendirme, müdahale ve tedavi amacıyla hizmet vermektir. Adli değerlendirmenin en önemli bileşeni adli psikolojik görüşmedir. Bu görüşmeleri desteklemek amacıyla psikolojik değerlendirme araçlarının kullanılması oldukça yaygındır. Kullanılan psikolojik değerlendirme araçları klinik testler ve adli değerlendirmeye özel geliştirilmiş testler olmak üzere iki gruba ayrılabilir. Klinik testler de kendi içinde bilişsel testler, nöropsikolojik testler, kişilik testleri ve projektif testler olmak üzere dört alt gruba ayrılabilir. Adli değerlendirme yapılırken farklı kaynaklardan bilgi alınılması, detaylı bir adli psikolojik görüşmenin yapılması ve bu görüşmenin de değerlendirme araçlarının kullanımıyla desteklenmesi yapılan değerlendirmenin geçerlilik ve güvenirliliğini arttırmaktadır. Bu kapsamda bu çalışmada adli psikoloji, adli psikolojik değerlendirme ve bu süreçte kullanılan değerlendirme araçları detaylı olarak incelenecektir. Anahtar Kelimeler: Adli Psikoloji, Adli Değerlendirme, Adli Psikolojik Görüşme, Psikolojik Testler

Abstract

Forensic psychology, which is accepted as a specialty by the American Psychological Association, is defined as the application of research and experiments in all sub-fields of psychology to the field of judicial and legal systems. Psychologists working in the field of forensic psychology have two main areas of duty. The first one is to make forensic evaluation and reporting it, and the second one is to provide services for evaluation, intervention, and treatment. The most important component of forensic evaluation is the forensic psychological interview. It is quite common to use psychological assessment tools to support these interviews. The psychological assessment tools used can be divided into two groups as clinical tests and tests developed specifically for forensic evaluation. Clinical tests can also be divided into four subgroups: cognitive tests, neuropsychological tests, personality tests and projective tests. Obtaining information from different sources during forensic evaluation, conducting a detailed forensic psychological interview and supporting this interview with the use of evaluation tools increase the validity and reliability of the evaluation. In this study, forensic psychology, forensic psychological evaluation, and psychological evaluation tools used in forensic evaluation will be examined in detail.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ayhan, H., Karaman, H. (2021). Adli Psikolojik Değerlendirmenin Temel İlkeleri: Destekleyici Bir Unsur Olarak Psikolojik Testler. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 36–47. https://ajindex.com/articles/1606816

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Ackerman, M.J. (2018). Adli psikolojik değerlendirmenin temelleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  2. American Psychological Association (2001). Erişim Tarihi: 05.05.2021 https://www.apa.org/practice/guidelines/forensic-psychology.aspx Andrews, D. A. & Bonta, J. (2010). The psychology of criminal conduct. Routledge.
  3. Baysal, G. Ö. D., Özkan, Ç., & Gökmen, Z. (2013). Duygudurum bozukluklarında içselleştirilmiş damgalanma, bilişsel işlevler ve işlevsellik. Cukurova Medical Journal, 38(3), 390-402.
  4. Bender, S.D. (2008). Malingered traumatic brain injury. R. Rogers (Ed.), Clinical assessment of malingering and deception içinde (3.baskı, 69-86. ss.). New York: Guilford.
  5. Berg, E. A. (1948). A simple objective technique for measuring flexibility in thinking The Journal of General Psychology, 39, 15-22.
  6. Can, Y., Sercan, M., Saatçioğlu, Ö., Soysal, H., & Uygur, N. (2006). Hukuki Ehliyeti Değerlendirme Formu (HEDEF) geçerlilik, güvenilirlik ve duyarlılığı. Klinik Psikiyatri Dergisi, 9(1), 5-6.
  7. Committee on Ethical Guidelines for Forensic Psychologists. (1991). Specialty guidelines for forensic psychologists. Law and Human Behavior, 15, 655-665.
  8. Crowe, S. F. (1998). The differential contribution of mental tracking, cognitive flexibility, visual search, and motor speed to performance on parts A and B of the Trail Making Test. Journal of clinical psychology, 54(5), 585-591.
  9. Çetin, G. (2015). Tematik Algı Testi. https://prezi.com/kqndw_7yhvec/tematik-algi-testi/ Erişim Tarihi: 05.05.2021
  10. Erden, G., & Ergin, E. (2017). Klinik Adli Psikoloji: Değerlendirme Bağlamında Uluslararası ve Ulusal Uygulamalar. Turkiye Klinikleri Journal of Psychology-Special Topics, 2(1), 63-79.
  11. Everington, C. T., & Luckasson, Y. R. (1992). Competence assessment for standing trial for defendants with mental illness. Worthington, OH: International Diagnostic Systems. Folstein, M. F., Folstein, S., Mc Hugh, P. R. (1975). "Mini Mental State" A practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. Journal of Psychiatric Research, 12, 189-198. Greenberg, S. A., & Shuman, D. W. (1997). Irreconcilable conflict between therapeutic and forensic roles. Professional Psychology: Research and Practice, 28(1), 50.
  12. Gudjonsson, G. H., & Young, S. (2007). The role and scope of forensic clinical psychology in secure unit provisions: A proposed service model for psychological therapies. The Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 18(4), 534-556. Güngen, C., Ertan, T., Eker, E., Yaşar, R., & Engin, F. (2002). Standardize mini mental test’in Türk toplumunda hafif demans tan› s› nda geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 13, 273-281.
  13. Heaton, R. K., Chelune, G. J., Talley, J. L., Kay, G. G., & Curtiss, G. (1993). Wisconsin Card Sorting Test manual: revised and expanded. Odessa, FL: Psychological Assessment Resources.
  14. Heilbrun, K. (1992). The role of psychological testing in forensic assessment. Law and Human Behavior, 16(3), 257.
  15. Karakaş, S., Erdoğan, E., Sak, L., Soysal, A. Ş., Ulusoy, T., Ulusoy, İ. Y., & Alkan, S. (1999). Stroop Testi TBAG Formu: Türk kültürüne standardizasyon çalışmaları, güvenirlik ve geçerlik. Klinik Psikiyatri, 2(2), 75-88.
  16. Keyvan, A., Ger, M. C., & Ertürk, S. G. (2015). Miller-Belirtilerin Adli Değerlendirme Ölçeği (M-FAST) Türkçe Formu’nun Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması. Nöropsikyatri Arşivi, 52, 296-302.