KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi

Emre Bozdemir(ULUDAG UNIVERSITY)0000-0003-4831-2882
Hülya Önal(CANAKKALE ONSEKIZ MART UNIVERSITY)0000-0001-9588-3843
Sayfa
25–37
Yayın Tarihi
2024-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonuçları, yaratıcılığı geliştirmeye yönelik kullanılan SCAMPER tekniği ile değerlendirilen çizgi filmlerin, 60-72 aylık çocukların yaratıcılıklarını olumlu yönde etkilediğini ortaya çıkarmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, SCAMPER tekniği ile değerlendirilen çizgi filmlerin, 60-72 aylık çocukların yaratıcılıklarını ne derece etkilediğini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı, Manisa İli, Salihli İlçesi’nde bulunan, bağımsız bir anaokuluna devam eden, toplam 30 çocuk oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonuçları, yaratıcılığı geliştirmeye yönelik kullanılan SCAMPER tekniği ile değerlendirilen çizgi filmlerin, 60-72 aylık çocukların yaratıcılıklarını olumlu yönde etkilediğini ortaya çıkarmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2022-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Erken Çocukluk Dönemi · Yaratıcılık · SCAMPER

Özet

Bu araştırma, SCAMPER tekniği ile değerlendirilen çizgi filmlerin, 60-72 aylık çocukların yaratıcılıklarını ne derece etkilediğini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı, Manisa İli, Salihli İlçesi’nde bulunan, bağımsız bir anaokuluna devam eden, toplam 30 çocuk oluşturmuştur. Uygulamalı gerçekleştirilen bu araştırmada, deney grubu (15 Çocuk) ve kontrol grubu (15 Çocuk) yer almış, veriler 15 haftalık bir süreçte kesintisiz olarak toplanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden deneme modelinin, ön test-son test, kontrol gruplu yarı deneysel desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak “Çocuk Bilgi Formu” ve “Torrance Yaratıcı Düşünce Testi Şekilsel A Formu” (TYDT) kullanılmıştır. Veriler SPSS 26 paket programına işlenerek analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken 2 grup arasındaki farklılıklar için “Mann Whitney U-Testi”, 2’den fazla grup arasındaki farklılıklar için ise “Kruskal Wallis Testi” kullanılmıştır. Gruplar arasındaki ilişkili ölçümler için ise “Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi” kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda hem gruplar arasında hem de deney grubu ön test-son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Araştırma sonuçları, yaratıcılığı geliştirmeye yönelik kullanılan SCAMPER tekniği ile değerlendirilen çizgi filmlerin, 60-72 aylık çocukların yaratıcılıklarını olumlu yönde etkilediğini ortaya çıkarmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozdemir, E., Önal, H. (2024). Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 25–37. https://doi.org/10.59062/ijpes.1470150

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (58)

  1. Akkuş, S. Y., Yılmazer, Y., Şahinöz, A. & Sucaklı, İ. A. (2015). 3-60 Ay arası çocukların televizyon izleme alışkanlıklarının incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, (1), 351-360. https://dergipark.org.tr/tr/pub/husbfd/issue/7893/103899
  2. Aslan, E. (2013). Torrance yaratıcı düşünce testi’nin Türkçe versiyonu. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(14), 19-40. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/368/2523
  3. Aşkar, P. & Altun, A. (2023). K-12 beceriler çerçevesi: Türkiye bütüncül modeli üzerine bir çalışma. Millî Eğitim, 52 (Özel Sayı), 925-940. https://doi: 10.37669/milliegitim.1308740
  4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
  5. Can Yaşar, M. & Aral, N. (2010). Yaratıcı düşünme becerilerinde okul öncesi eğitimin etkisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 3(2), 201209. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/304149
  6. Cesur, S. & Paker, O. (2007). Televizyon ve çocuk: çocukların tv programlarına ilişkin tercihleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, (19), 106-125. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6133/82244
  7. Çilci, N. & Aydın, İ. (2020). SCAMPER (yönlendirilmiş beyin fırtınası) tekniğinin 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazıları üzerindeki etkisi. Iğdır Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, (21), 223-261. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2154410
  8. Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. In Selçuk Beşir Demir (Ed.) (s.43-47). Ankara: Eğiten Kitap.
  9. Çilek, Z. (2021). Çizgi filmlerin arapça öğretiminde materyal olarak kullanılması. Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(3), 1597-1619. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1516811
  10. Dalacosta, K., Kamariotaki-Paparrigopoulou, M., Palyvos, J.A. & Spyrellis, N. (2009). İlköğretimde fen öğretimine yönelik animasyonlu çizgi filmlerin yer aldığı multimedya uygulaması. Bilgisayar ve Eğitim, 52(4), 741-748. https://doi.org/10.17494/ogusbd.548529
  11. Demir, R. (2019). Türkiye’de çocuk kanallarında yayınlanan çizgi filmlerde dini ve kültürel değerler eğitimi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  12. Demirci Sayğı, N. & Şahin, F. (2017). Sistematik yaratıcı problem çözme etkinliklerinin kuramsal, deneysel ve günlük yaşam problemlerini çözmeye etkisi. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 268-281. https://doi: 10.19126/suje.335785
  13. Doğanay, A., Ataizi, M., Şimşek, A., Balaban Salı, J. & Akbulut, Y. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
  14. Duman, B. (2009). Neden beyin temelli öğrenme? (s.35-37). Ankara: Pegem Akademi.
  15. Eberle, B. (1971). Scamper, creative games and activities for ımagination development (s.311-345). Newyork: DOK Publishing.
  16. Gardner, H. (1999). Intelligence Reframed: Multiple Intelligences for the 21st Century (s.11-25). Newyork: Basic Books.
  17. Geisinger, K. F. (2016). 21st century skills: What are they and how do we assess them? Applied Measurement in Education, 29(4), 245-249. https://doi.org/10.1080/08957347.2016.1209207
  18. Gelen, İ. (2017). P21-program ve öğretimde 21. yüzyıl beceri çerçeveleri (ABD uygulamaları). Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 15-29. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/386403
  19. Ghobakhloo, M. (2018). The future of manufacturing ındustry: a strategic roadmap toward ındustry 4.0. Journal of Manufacturing Technology Management, 29(6), 910-936. https://doi.org/10.1108/JMTM-02-2018-0057
  20. Glenn, R. E. (1997). SCAMPER for student creativity. Education Digest, 67-68.
  21. Greiff, S., Niepel, C. & Wüstenberg, S. (2015). 21st century skills: ınternational advancements and recent developments. Thinking Skills and Creativity, (18), 1-3. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2015.04.007
  22. Guilford, (1956). J.P. Guilford aklın yapısı. Psikoloji Bülteni, 53(4), 267-293. http://dx.doi.org/10.1037/h0040755
  23. Karasar, N. (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemi (s.37-45). Ankara: Nobel.
  24. Kuspit, D. (2012). The Matrix of Sensations. Artnet. http://www.artnet.com/magazineus/features/kuspit/kuspit8-5-05.asp
  25. Lee, I.W. (2019). Çizgi film odaklı hikâye anlatma etkinliklerinin küçük çocukların olumlu sosyal davranışlarına etkisi. Kore Erken Çocukluk Eğitimi Açık Derneği Dergisi, (24)1, 107-127. http://dx.doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202041193.
  26. Llorent, V.J. & Marin, V. (2014). Integration of cartoons in the nursery education curriculum. a theoretical proposal. Reice-Revista Iberoamericana Sobre Calidad Eficacia Y Cambıo En Educacion, (12)1, 73-82. https://www.redalyc.org/pdf/551/55129541005.pdf
  27. MEB, (2023). 21. yüzyıl becerileri ve değerlere yönelik araştırma raporu. Ankara: MEB.
  28. MEB, (2024). Okul öncesi eğitim programı. Ankara: MEB.
  29. Mergin, B. B. (2019). İlköğretim öğrencileri üzerinde çizgi filmlerin yaratıcılığa etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
  30. OECD, (2014). PISA 2012 sonuçları: yaratıcı problem çözme. Paris: OECD.
  31. Okumuş, A. (2010). SPSS Programının Kullanımına İlişkin Temel Bilgiler, Araştırma Yöntemleri. Eskişehir: Türkmen Kitabevi.
  32. Öneren Şendil, Ç., Altıparmak, N. & Solmaz, G. (2021). Bir çizgi film incelemesi: mati ve dada ile sanat çizgi filminin okul öncesi sanat etkinlikleri kapsamında gösteriminin uygunluğu. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 664-690. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1029117
  33. Özdemir, S. M. (2011). Toplumsal değişme ve küreselleşme bağlamında eğitim ve eğitim programları: kavramsal bir çözümleme. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 85-110. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1492631
  34. Özyaprak, M. (2016). Yaratıcı düşünme eğitimi: scamper örneği. Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi, 3(1), 67-81. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jgedc/issue/38681/449375
  35. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital ımmigrants. on the horizon. Kaliforniya: MCB University Press. P21, Headquarters. (2017), P21 Framework for 21. Century Learning, https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED519462.pdf
  36. Rogers, C. (1980). A way of being. Boston: Houghton Mifflin.
  37. RTÜK, (2022). Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması. Ankara: RTÜK.
  38. Sternberg, R. J. & Lubart, T. (1991). An ınvestment theory of creativity and ıts development. Human Development, 34(1), 1-31. https://www.jstor.org/stable/26767348
  39. Sternberg, R. J. (2003). Creative thinking in the classroom. Scandinavian Journal of Educational Research, 47(3), 325-338. https://doi.org/10.1080/00313830308595
  40. Swanson, H., O'Connor, L. J. & Carter, K. R. (1991). Problem solving sub groups as measure of ıntellectual giftedness. Journal of Educational Psychology, (61), 5-72. https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1991.tb00961.x
  41. Şahin, S. & İlhan, V. (2019). İlkokul öğrencilerinin çizgi film izleme pratikleri ve çizgi film karakterlerine ilişkin algıları. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (34), 26-48. https://doi.org/10.17829/turcom.423391
  42. Şubina, I. & Kulaklı A. (2019). Eğitimde yaratıcılık gelişimi için yaygın öğrenme ve teknoloji kullanımı. Uluslararası Öğrenmede Gelişen Teknolojiler Dergisi, (14), 95-109. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1171098
  43. Taş, I. (2017). Çocuklar için felsefe eğitimi programı’nın 48-72 aylık çocukların zihin kuramı ve yaratıcılıklarına etkisi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi.
  44. Torrance, E. P. (1962). Guiding creative talent. Maryland: Pickle Partners Publishing.
  45. Torrance, E. P. (1988). The Nature of Creativity as Manifest in Its Testing. The Nature of Creativity: Contemporary Psychological Perspectives (s.143-154). Cambridge: Cambridge University Press.
  46. Turhan, B. & Özbay, Y. (2016). Erken çocukluk eğitimi ve nöroplastisite. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(2), 54-63. http://ijeces.hku.edu.tr/tr/download/article-file/366945
  47. Uçak, S. & Erdem, H. H. (2020). Eğitimde yeni bir yön arayışı bağlamında 21. yüzyıl becerileri ve eğitim felsefesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 76-93. https://doi.org/10.29065/usakead.690205
  48. Üstündağ, T. (2016). Yaratıcılığa yolculuk (s.21-24). Ankara: Pegem Akademi.
  49. Xiaojing G., Yafei T., Xiaofei W., Zhouqu C., Qing L., Min C. & Qingbai Z., (2022). Active versus passive strategy in online creativity training: how to best promote creativity of students with different cognitive styles? Thinking Skills and Creativity, (101021), 44. https://doi:10.1016/j.tsc.2022.101021
  50. Welling, H. (2007). Four mental operations ın creative cognition: the ımportance of abstraction. Creativity Research Journal, 19(2), 163-177. https://doi.org/10.1080/10400410701397214
  51. Yağcı, E. (2012). Yönlendirilmiş beyin fırtınası tekniği: scamper konusunda veli görüşleri üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 485-494. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7795/102048
  52. Yazıcı, E., Yaman Baydar, I. & Kandır, A. (2019). Çizgi film ve çocuk: ebeveyn görüşleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 10-19. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aduefebder/issue/46411/501217
  53. Yeşilyurt, E. (2020). Yaratıcılık ve Yaratıcı Düşünme: Tüm Boyut ve Paydaşlarıyla Kapsayıcı Bir Derleme Çalışması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(15), 2528-9527.
  54. Yetim, G. & Sarıçam, H. (2016). Investigation of the families’ knowledge and awareness about effect of cartoon on children. OPUS International Journal of Society Researches, 6(11), 341-364. https://dergipark.org.tr/en/pub/opus/issue/26855/270461
  55. Yıldız, V. & İsrael, E. (2002). Yaratıcılığı geliştirmede bir yol: SCAMPER. Yaşadıkça Eğitim, (75), 53-55. http://journals.iku.edu.tr/yed/index.php/yed/issue/archive/2
  56. Yiğitalp, N. (2014). Yönlendirilmiş beyin fırtınası (scamper) tekniğine dayalı eğitimin beş yaş çocuklarının problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Hacattepe Üniversitesi.
  57. Yuvacı, Z. (2017). Okul öncesi eğitim alan 6 yaş çocuklarının yaratıcılık düzeylerinin öğretmenlerinin ve sınıf ortamlarının yaratıcılıklarına göre incelenmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
  58. Zayed, M. N. & Abdou, R. (2022). SCAMPER program: developing creative artistic skills among kindergarten children. International Journal Of Educa. 38(1-3), 99-104. https://doi: 10.31901/24566322.2022/38.1-3.1234