Dergiler / Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

METRO HATTI YAKININDA İNŞA EDİLECEK OLAN YAPILARIN TÜNELLERE OLAN ETKİSİNİN İNCELENMESİ

INVESTIGATION OF THE EFFECTS OF STRUCTURES TO BE CONSTRUCTED NEAR A METRO LINE ON TUNNEL SYSTEMS

Ersin Güler(ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5679-8838
Sayfa
109–124
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bununla birlikte metro hatları çevresinde yeni yapılacak olan tüm yapılarda benzer analiz yaklaşımlarının kullanılması metro tünellerinin güvenliğini tehdit etmeyecek şekilde yapılaşma stratejilerinin geliştirilmesi açısından son derece önemli olduğu değerlendirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kentleşmenin artmasıyla birlikte metro hatlarının yer altı ulaşım sistemi olarak kullanımı yaygınlaşmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durum, metro hatlarının bulunduğu bölgelerde yeni yapılaşmaların tünel sistemleri üzerindeki etkilerinin dikkate alınmasını zorunlu kılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bununla birlikte metro hatları çevresinde yeni yapılacak olan tüm yapılarda benzer analiz yaklaşımlarının kullanılması metro tünellerinin güvenliğini tehdit etmeyecek şekilde yapılaşma stratejilerinin geliştirilmesi açısından son derece önemli olduğu değerlendirilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Metro hattı · Tünel yapı etkileşimi · Sayısal modelleme.

Özet

Kentleşmenin artmasıyla birlikte metro hatlarının yer altı ulaşım sistemi olarak kullanımı yaygınlaşmıştır. Bu durum, metro hatlarının bulunduğu bölgelerde yeni yapılaşmaların tünel sistemleri üzerindeki etkilerinin dikkate alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada, M9 Ataköy-İkitelli Metro Hattı yakınında inşa edilecek olan yapı ve iksa sistemlerinin mevcut tünel sistemine olan etkisi statik olarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında zemin koşulları ve yapı yükleri dikkate alınarak sayısal analiz yöntemi kullanılmıştır. Yapıların, tünel deformasyonları ve yapısal gerilme dağılımlarına etkisi değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarında yapı etkisi sebebiyle metro hattı tünelleri üzerinde ve tünel segment kaplamasında önemli bir deplasman görülmemiştir. Bununla birlikte metro hatları çevresinde yeni yapılacak olan tüm yapılarda benzer analiz yaklaşımlarının kullanılması metro tünellerinin güvenliğini tehdit etmeyecek şekilde yapılaşma stratejilerinin geliştirilmesi açısından son derece önemli olduğu değerlendirilmektedir.

Abstract

With the increasing pace of urbanization, the use of metro lines as underground transportation systems has become more widespread. This development necessitates the consideration of the potential impacts that new constructions may have on tunnel systems in areas where metro lines are present. In this study, the structural effects of a proposed building and its associated retaining system to be constructed near the M9 Ataköy–İkitelli Metro Line were investigated through a static analysis approach. Numerical modeling methods were employed, taking into account ground conditions and structural loads. The influence of the structures on tunnel deformations and stress distributions within the tunnel lining was evaluated. The analysis results indicate that the presence of the building does not cause significant displacements in the metro tunnels or in the segmental lining system. Nevertheless, it is emphasized that applying similar analytical approaches to all future constructions in the vicinity of metro lines is of critical importance for developing construction strategies that do not compromise the safety and integrity of underground tunnel systems.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güler, E. (2025). METRO HATTI YAKININDA İNŞA EDİLECEK OLAN YAPILARIN TÜNELLERE OLAN ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 109–124. https://doi.org/10.55440/umufed.1804092

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Fatih Akbulut, “Kentsel ulaşım hizmetlerinin planlanması ve yönetiminde sürdürülebilir politika önerileri”. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), ss. 336–355, 2016.
  2. Kemal Yaman, Murat GÜL, “Kent içi ulaşımda raylı sistemlerin önemi ve Ankara, Berlin, Londra ve Paris’in karşılaştırmalı analizi”. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(1), ss. 43–63, 2021.
  3. Ümit ÖZER, “Environmental impacts of ground vibration induced by blasting at different rock units on the Kadikoy-Kartal metro tunnel” Engineering Geology, 100, ss. 82–90. 2008, https://doi.org/10.1016/j.enggeo.2008.03.006
  4. Bahattin Kimençe, “Sığ tüneller ve yapıların etkileşimi” Osmaniye Korkut Ata University Journal of the Institute of Science and Technology, 3(2), ss. 108–116, 2020.
  5. Sevilay Bostancı, Yeşim Aliefendioğlu “Türkiye’de büyükşehirlerde kent içi ulaşım sorunları ve çözüm önerileri: Ankara ili örneği.” Kent Akademisi, 17(2), ss. 346–368. 2024, https://doi.org/10.35674/kent.1408317
  6. Hall, P. Cities of tomorrow: An intellectual history of urban planning and design in the twentieth century (3rd ed.). Oxford: Blackwell Publishers. 2002.
  7. Rodrigue, J. P. The geography of transport systems (5th ed.). New York: Routledge. 2020.
  8. Mair, R. J., & Taylor, R. N. Bored tunnelling in the urban environment. In Proceedings of the 14th International Conference on Soil Mechanics and Foundation Engineering (Hamburg), 1997.
  9. Boban Djordjević, Oskar Fröidh & Evelin Krmac, “Determinants of autonomous train operation adoption in rail freight: Knowledge-based assessment with Delphi-ANP approach”. Soft Computing, 27, ss.7051–7069, 2023. https://doi.org/10.1007/s00500-023-07966-8
  10. Hiroyuki Iseki, Hyunjoo Eom “Impacts of rail transit accessibility on firm spatial distribution: Washington, DC, case study.” Transportation Research Record, 2673(5), ss.455–466. 2019. https://doi.org/10.1177/0361198119844464
  11. Arefeh Nasri, Lei Zhang. “The analysis of transit-oriented development (TOD) in Washington, D.C. and Baltimore metropolitan areas”. Transport Policy, 32, ss.172–179. 2014. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2013.12.009
  12. Ömer AYDAN “İstanbul Boğazı denizaltı geçişi için tip tünel ile kalkan tünelin uygunluğunun karşılaştırılması”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 23(1), ss.1–17, 2001.
  13. Potts, A., & Zdravkovic, L. Finite element analysis in geotechnical engineering: Application (2nd ed.). London: Thomas Telford.2001.
  14. Zude Ding, Xiafei Ji, Xiaoqin Li & Jincheng Wen “Numerical investigation of 3D deformations of existing buildings induced by tunnelling” Geotechnical and Geological Engineering, 37(4), 2611–2623, 2019. https://doi.org/10.1007/s10706-018-00781-1
  15. Addenbrooke, TI, & Potts, D. M. “Twin tunnel interaction: Surface and subsurface effects”. International Journal of Geomechanics, 1(2), ss.249–271, 2001.
  16. R. J. Mair; R. N. Taylor; A. Bracegirdle “Subsurface settlement profiles above tunnels in clays” Géotechnique, 46(2), ss.197–204, 1993.
  17. Yubing Yang, Xiongyao Xie, Rulu Wang, “Numerical simulation of dynamic response of operating metro tunnel induced by ground explosion.” Journal of Rock Mechanics and Geotechnical Engineering, 2(4), ss.373–384, 2010. https://doi.org/10.3724/SP.J.1235.2010.00373
  18. Jan N. Franziu,David M. Potts, Trevor I. Addenbrooke, John B. Burland. “The influence of building weight on tunnelling-induced ground and building deformation”. Soils and Foundations, 44(1), ss. 25–38, 2004. https://doi.org/10.3208/sandf.44.25
  19. Francesco Basile “ Effects of tunnelling on pile foundations”. Soils and Foundations, 54(3), ss. 280–295, 2014. https://doi.org/10.1016/j.sandf.2014.04.004
  20. Terzi, V. G., Manolis, G. D. “Basic numerical modelling issues in dynamic soil–tunnel interaction”. Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 172, ss. 108060, 2023. https://doi.org/10.1016/j.soildyn.2023.108060
  21. Ding, Z., Ji, X., Li, X. & Wen, J. “Numerical investigation of 3D deformations of existing buildings induced by tunnelling”. Geotechnical and Geological Engineering, 37(4), ss. 2611–2623, 2019. https://doi.org/10.1007/s10706-018-00781-1
  22. Zhao, Jinyan; Franza, Andrea; DeJong, Matthew J. “Method for Probabilistic Assessment of Tunneling-Induced Damage to Surface Structures Considering Soil-Structure Interaction Effects”. ASCE Journal of Risk and Uncertainty in Engineering Systems – Part A: Civil Engineering, 7(4), ss. 04021055, 2021. https://doi.org/10.1061/AJRUA6.0001175
  23. Faherty, R., Acikgoz, S., Wong, E. K. L., Hewitt, P. & Viggiani, G. M. B. “Tunnel–soil–structure interaction mechanisms in a metallic arch bridge”. Tunnelling and Underground Space Technology, 123, ss. 104429, 2022. https://doi.org/10.1016/j.tust.2022.104429
  24. Mehmet ÖZÇELİK “Kabataş-Mecidiyeköy Metro (İstanbul) tünellerinde zor zemin koşullarının tünel kazısına etkisi” Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 42(1), ss.33–48, 2018. https://doi.org/10.24232/jmd.434136
  25. Rabia Keleş, İsa Vural “Geotechnical inspections and geotechnical applications in underground rail system constructions: Halkalı - İstanbul Airport Metro Line example.” Türk Doğa ve Fen Dergisi, 12(2), ss.93–98, 2023. https://doi.org/10.46810/tdfd.1205121
  26. Sevilay Bostancı, Yeşim Aliefendioğlu “Türkiye’de büyükşehirlerde kent içi ulaşım sorunları ve çözüm önerileri: Ankara ili örneği.” Kent Akademisi, 17(2), ss. 346–368. 2024, https://doi.org/10.35674/kent.1408317