KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi / 2025 / Cilt: 10 Sayı: 2

Matematik Eğitiminde Üstbilişsel Sorularla Zenginleştirilmiş Ev Ödevlerinin Tasarlanması

Designing Homework Enriched with Metacognitive Questions in Mathematics Education

Mert Burak Aydemir(T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Şanlıurfa)0000-0001-6490-7718
Handan Demircioğlu(SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7037-6140
Sayfa
154–170
Yayın Tarihi
2026-01-06
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmadan elde edilen bulgular, geliştirilen ev ödevi sürecinin öğrenciler açısından öğrenme sürecini desteklediğini ve öğretmenlere öğrenci performansına ilişkin önemli geri bildirim sağladığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ev ödevleri, öğrencilerin okulda edindikleri bilgileri pekiştirmelerine, konuları daha iyi anlamalarına ve bilişsel becerilerini geliştirmelerine katkı sağlayan temel araçlardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak, ev ödevlerinin etkili olabilmesi ve hedeflenen öğrenme kazanımlarına ulaşılabilmesi için iyi planlanması ve sürecin sistematik bir şekilde yürütülmesi önemlidir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmadan elde edilen bulgular, geliştirilen ev ödevi sürecinin öğrenciler açısından öğrenme sürecini desteklediğini ve öğretmenlere öğrenci performansına ilişkin önemli geri bildirim sağladığını göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ev ödevi · Üstbiliş · Matematik Eğitimi

Özet

Ev ödevleri, öğrencilerin okulda edindikleri bilgileri pekiştirmelerine, konuları daha iyi anlamalarına ve bilişsel becerilerini geliştirmelerine katkı sağlayan temel araçlardan biridir. Ancak, ev ödevlerinin etkili olabilmesi ve hedeflenen öğrenme kazanımlarına ulaşılabilmesi için iyi planlanması ve sürecin sistematik bir şekilde yürütülmesi önemlidir. Bu öneminden dolayı bu çalışmanın amacı, matematik derslerinde verilen ev ödevlerini üstbilişsel sorularla zenginleştirerek yapılandırılmış bir ev ödevi süreci geliştirmek ve bu süreç ile ilgili öğrenci görüşlerini incelemektir. Geliştirilen üstbilişsel sorularla desteklenen ev ödevi süreci Planlama/ön hazırlık, Uygulama/öz değerlendirme, Kontrol/izleme, Geri bildirim/değerlendirme olmak üzere dört aşamadan oluşmaktadır: Çalışmada eylem araştırması yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ortaokul kademesinde öğrenimlerine devam eden ve birinci araştırmacının öğretmenlik yaptığı 8. sınıfa devam eden 22 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verileri, ev ödevine yönelik öğretmen formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu ve görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, geliştirilen ev ödevi sürecinin öğrenciler açısından öğrenme sürecini desteklediğini ve öğretmenlere öğrenci performansına ilişkin önemli geri bildirim sağladığını göstermektedir. Bu süreç sayesinde öğretmenler, öğrencilerin karşılaştıkları güçlükleri belirleyebilmekte ve onların düşünme süreçlerini daha yakından izleyebilmektedir.

Abstract

Homework is one of the basic tools that help students consolidate the knowledge they have acquired at school, understand the subjects better and develop their cognitive skills. However, in order for homework to be effective and to achieve the targeted learning outcomes, it is important to plan it well and to carry out the process systematically. Due to this importance, the aim of this study is to develop a structured homework process by enriching the homework given in mathematics classes with metacognitive questions and to examine the student opinions regarding this process. The homework process supported by the developed metacognitive questions consists of four stages: Planning/preparation, Implementation/self-assessment, Control/monitoring, Feedback/evaluation: The action research method was adopted in the study. The participants of the study consisted of 22 students who continue their education at the secondary school level in the Southeastern Anatolia Region and continue their education in the 8th grade where the first researcher teaches. The research data were obtained through the teacher form for homework, the self-assessment form, the peer assessment form and the interview form. The findings obtained from the study show that the developed homework process supports the learning process for the students and provides important feedback to the teachers regarding the student performance. Thanks to this process, teachers can identify the difficulties students face and monitor their thinking processes more closely.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aydemir, M. B., Demircioğlu, H. (2026). Matematik Eğitiminde Üstbilişsel Sorularla Zenginleştirilmiş Ev Ödevlerinin Tasarlanması. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 154–170. https://ajindex.com/articles/1603506

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Aklar, S. (2019). Matematik Ev Ödevi Değişkenlerinin Matematik Başarısı ile İlişkisi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
  2. Altuntaş, M. (2017). Web Teknolojilerinin Ev Ödevi Uygulamalarında Kullanımının Öğrenci ve Öğretmen Yönüyle Değerlendirilmesi: 7. Sınıf Matematik Dersi Örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  3. Arıkan, S. (2017). TIMSS 2011 Verilerine Göre Türkiye’deki Ev Ödevi ve Matematik Başarısı Arasındaki İlişki. International Journal of Eurasia Social Sciences, 8(26), 256-276.
  4. Beauford, J. (1996). A Case Study of Adult Learners’ Metacogtive Strategies in Factoring Polynomials over the Integers. [Yayımlanmamış Doktora tezi]. University of Texas, Austin.
  5. Blakey, E., & Spence, S. (1990). Developing metacognition. Syracuse, NY: ERICInformation Center Resources [ED327218].
  6. Bogdan, R. C. & Biklen, S. K. (1998). Qualitative Research for Education: An Introduction to Theory and Methods. Needham Heights, MA: Allynand Bacon, Inc.
  7. Biryukov, P. (2004). Metacognitive aspects of solving combinatorics problems. International Journal for Mathematics Teaching and Learning, 74. Retrieved from (23.10.2014) http://www.cimt.plymouth.ac.uk/journal/biryukov.pdf.
  8. Brown, A. (1978). Knowing When, Where and How to Remember: A Problem of Metacognition. Advances in Instructional Psychology, University of Illinoisat Urbana-Champaign, Illinois.
  9. Brown, A.L. (1980). Metacognitive Development and Reading. InR.J. Spiro, B. Bruce, W. Brewer (Eds.), Theoretical Issues in Reading Comprehension (pp.453-481). Hillsdale, NJ: Lawrence.
  10. Brown, A. L. (1987). Metacognition, Executive Control, Self-Regulation, and Other More Mysterious Mechanisms. In F. E. Weinert& R. H. Kluwe(Eds.), Metacognition, Motivation, and Understanding. chapter 3 (pp.65-116). London: LEA Lawrence Erlbaum Associates, Hillsdale, New Jersey.
  11. Büyüköztürk, Ş. Çakmak, E. Akgün, Ö. Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2022). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi, Ankara.
  12. Büyüktokatlı, N. (2009). İlköğretimde Ev Ödevi Uygulamalarına İlişkin Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  13. Cooper, H. (1989). Synthesis of research on homework. Educational Leadership, November, 85–91.
  14. Cooper, H. (2001). The Battle Over Homework: Comman Ground For Administrators, Teachers And Parents, (3.baskı). Thousand Oaks, CA:Corwin Pres.
  15. Çakır, F. Y. (2022). Matematik Öğretmenlerinin Pandemi Öncesi Ve Pandemi Sürecindeki Ev Ödevleri Yaklaşımları. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
  16. Demircioğlu, H. (2008). Matematik Öğretmen Adaylarının Üstbilişsel Davranışlarının Gelişimine Yönelik Tasarlanan Eğitim Durumlarının Etkililiği. [Yayımlanmamış Doktora tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  17. Desoete, A. (2001). Off-Line Metacognition in Children With Mathematics Learning Disabilities. Universiteit Gent. (Unpublished Doctoral Dissertation).
  18. Elgit, A. (2019). İlkokul İkinci Sınıf Matematik Dersinde Yapılandırılmış ve Geleneksel Ev Ödevlerinin Öğrencilerin Akademik Başarılarına ve Ödeve Yönelik Tutumlarına Etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  19. Flavell, J. H. (1976). Metacognitive aspects of problem solving. InL.R. Resnick (Ed.), The Nature of Intelligence. Hillsdale, NJ: Lawrence Erbaum.
  20. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911.
  21. Fraenkel, J. R. & Wallen, N. E. (2003). How to design and evaluate research in education(5th Ed.). New York: McGraw Hill, Inc.
  22. Gama, A. C. (2005). Integrating metacognition instruction in interactive learning environments. Unpublished doctoral dissertation, University of Sussex, Sussex Weald in East Sussex, UK.
  23. Gürlevik, G. (2006). Ortaöğretim Matematik Derslerinde Ev Ödevlerine Yönelik Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri (Ankara İli Çankaya İlçesi Örneği). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  24. Gür, H. (2002). Ev ödevi yapma stillerinin akademik başarıya etkisi. 5. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, 2003, 74.
  25. Hacker, D. J. & Dunlosky, J. (2003). Not All Metacognition Is Created Equal. New Directions For Teaching And Learning, 95, 73-79.
  26. Hill, T. A. (1992). Homework effective? How mach to? Assing the need for clear policies. OSSC Bulletin.
  27. Hizmetçi, S. (2007). İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Ödev Stilleri ile Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  28. Huitt, W. (1997). Metacognition. Educational Psychology Interactive. Valdosta GA: State University, Georgia.
  29. Jacobse, A. E., & Harskamp E. G. (2009). Student-cotrolled metacognitive training for solving word problems in primary school mathematics. Educational Researchand Evaluation, 15(5), 447-463.
  30. Jager, B., Jansen, M. & Reezigt, G. (2005). The Development of Metacognition in Primary School Learning Environments. School Effectiveness and School Improvement, 16, 179-196.
  31. Kaplan, G. (2018). Ortaokul Öğrencilerine Verilen Matematik Ödevleri Hakkında Öğrenci, Öğretmen ve Veli Görüşleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  32. Kırmızıgül, H. (2018). Ortaokul Matematik Dersinde Verilen Ev Ödevlerine Yönelik Veli Görüşlerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elâzığ.
  33. Koçak, H. B. (2022). 8. sınıf matematik dersi ödev takip etme sıklıklarının öğrencilerin matematik dersi başarısına etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Düzce Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Düzce.
  34. Küçük–Özcan, Z. Ç. (2000). Teaching Metacognitive Strategies to 6th Grade Students. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
  35. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2011). İlköğretim Okullarındaki (1-5. Sınıf) Ödev Uygulamalarının Değerlendirilmesi Araştırması. Ankara.
  36. Mills, G. E. (2003). Action Research. A Guide for the Teacher Researcher. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  37. Okan, K. (1989). Ev Ödevi Hazırlama Teknikleri. Ankara: Seçkin Ofset.
  38. Özcan, B. (2003). İlköğretim İkinci Kademede Ödev ve Projenin Matematik Başarısına Etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  39. Özcan, Z. Ç. & Erktin, E. (2015). Enhancing Mathematics Achievement of Elementary School Students through Homework Assignments Enriched with Metacognitive Questions. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 11(6), 1415-1427.
  40. Panaoura, A., & Philippou, G. (2003). The construct validity of an inventory for the measurement of young pupils’ metacognitive abilities in mathematics. In N. A.Pateman, B. J. Doherty, & J. Zilliox (Eds.), Proc. 27thConf. Of the Int. Group for the Psychology of Mathematics Education(pp. 437-444). Honolulu, Usa: Pme.
  41. Pilten, P. (2008). Üstbiliş Stratejileri Öğretiminin İlköğretim Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Muhakeme Becerilerine Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  42. Pugalee, D.K.(2001). Writing, Mathematics and Metacognition: Looking for ConnectionsThrough Students’ Work in Mathematical Problem Solving, School Science and Mathematics101(5), 236–245.
  43. Schmitz, B. & Perels, F. (2011). Self-monitoring of self-regulation during math homework behaviour using standardized diaries. Metacognition and Learning, 6(3), 255–273.
  44. Schraw, G. (1998). Promoting general metacognitive awareness. Instructional Science, 26 (12), 113-125.
  45. Taşlıcalı, Ö. (2020). Ödev Verme Sıklığının ve Ödev Yapma Sürelerinin 4. Sınıf Matematik Derslerinde Öğrenci Başarısı ile İlişkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.
  46. Türkoğlu, A., Karakuş, M. & İflazoğlu, A. (2007). İlköğretimde Ödev. İstanbul: Morpa Yayınları.
  47. Uçar, G. (2018). Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin, Öğrencilerinin ve Velilerin Ödev Vermeye Yönelik Algılarının İncelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  48. Walberg, H. & Paschal, R. (1995). Homework. In L. Anderson (Ed.), International Encyclopedia of Teaching and Teacher Education (pp. 268–271). Oxford, UK: Elsevier.
  49. Wellman, H. (1985). The Origins of Metacognition. In D. L. Forrest-Pressley,