Ramazan KEREYTOV, Atasözü Terbiyenin Temeli (Nogay Türkçesi ve Kültürü Örnekleminde), Çev. Cemil Sütbaş, Ankara: Nogay Türk Yayınları, 2020, ISBN: 978-605-4283-08-8. 216 Sayfa.

Özet

Tarih bilimleri doktoru ve etnolog olan Razaman Kereytov 47 yıl boyunca Karaçay-Çerkez Sosyal Araştırmalar Enstitüsünde çalışmıştır. 2019 yılının Kasım ayında vefat eden Kereytov Nogay etnoloji tarihi üzerine yaptığı derinlikli çalışmalar ile tanınmaktadır. Kereytov, “Nogaylar” (1988), “Bazı Nogay soyadlarının tarihi üzerine” (1994), “Nogay Ordası Kuma Nehri kıyısında tarımla uğraşıyor” (1996), “Nogayların etnik tarihi” (1999) başta olmak üzere Nogay etnografyasıyla ilgili 130 bilimsel eser yayınlamıştır. Asıl adı “Ata Sözi Terbiya Negizi” olan eser, Cemil Sütbaş tarafından Kiril Alfabesinden Latin alfabesine ve Nogay Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Eser, Nogay atasözlerini etnopedagoji çerçevesinde ele alırken Nogay Türklerinin hayata bakış açışını da çok yönlü olarak yansıtmaktadır. İlk aşamada eser adından yola çıkarak çalışmanın atasözü merkezli olduğunu düşünülse de çalışma Nogay atasözleri ile birlikte Nogay deyimleri, yırlar, çocuk oyunlarında geçen sayışmalar gibi birçok halk edebiyatı unsurunu örneklemektedir. Çalışma, Nogayların geçiş dönemlerinden doğum ve evlilik ile ilgili adet ve uygulamalardan Nogaylarda özel gün ve bayramlara, halk takviminden halk hekimliğine, halk mutfağından halk ekonomisine kadar birçok halk bilimsel unsuru içermekte Nogay Türkleri ve kültürünü derinlemesine ortaya koymaktadır. Kitap; “Nogayların Terbiye (Eğitim) Metotları”, “Doğduğun Elin Yeri Cennet, Suyu Şerbet”, “Terbiyede Nogay Düğün Âdetleri ve Müşel Bayramları”, “Nogay Ailesi ve Nogay Toplumu” ve “Sonuç” bölümünden oluşmaktadır.